Wideoszkolenie: Bon senioralny w praktyce

W programie m.in., wybrane zagadnienia:

• Dlaczego kryterium dotyczy dochodu seniora, a nie dochodu jego dziecka lub całej rodziny?
• Czy pobyt w ZOL lub ZPO wykluczy otrzymanie bonu?
• Czy od odmowy przyznania bonu będzie przysługiwało odwołanie?
• Czy finansowanie będzie przekazywane w formie dotacji celowej z budżetu państwa?
• Kto będzie monitorował realizację Programu?
• Jak podzielić zadania pomiędzy urząd, OPS, księgowość i realizatora usług?
• Czy każda gmina będzie zobowiązana do realizacji Programu?

Wzory pism, jakie otrzymają uczestnicy:

Szczegółowy program szkolenia:

1. Aktualny stan prawny bonu senioralnego

• Na jakim etapie znajduje się proces legislacyjny?
• Kiedy ustawa wejdzie w życie?
• Jakie znaczenie dla gmin ma brak rozporządzenia wykonawczego?
• Które elementy bonu wynikają bezpośrednio z ustawy, a które muszą zostać określone w rozporządzeniu?
• Czy gminy mogą rozpocząć przygotowania organizacyjne przed wejściem w życie przepisów?
• Jak odróżnić obowiązujące rozwiązania od wcześniejszego projektu bonu senioralnego?
• Czy nadal aktualne są wcześniejsze założenia dotyczące wieku 75 lat, aktywności zawodowej dziecka seniora i kwoty 2150 zł?

2. Charakter prawny i cel bonu senioralnego

• Czym jest bon senioralny według nowej ustawy?
• Czy bon jest świadczeniem pieniężnym, rzeczowym czy usługowym?
• Czy senior otrzyma pieniądze do samodzielnego wykorzystania?
• Czy bon senioralny jest świadczeniem z pomocy społecznej?
• Czy bon będzie częścią systemu opieki długoterminowej?
• Czy Program Bonu Senioralnego ma charakter programu rządowego?
• Czy realizacja Programu będzie zadaniem własnym czy zleconym gminy?
• Jaka będzie rola gminy, OPS, MOPS i CUS?
• Czy każda gmina będzie zobowiązana do realizacji Programu?

3. Osoby uprawnione do bonu senioralnego

• Kto jest beneficjentem bonu – senior czy członek jego rodziny?
• Jakie kryterium wieku będzie obowiązywać?
• Jak ustalić moment ukończenia przez seniora 65. roku życia?
• Czy senior musi mieszkać samotnie?
• Czy z bonu będzie mogła skorzystać osoba mieszkająca z rodziną?
• Czy bon będzie przysługiwał seniorowi niemającemu dzieci ani innych osób bliskich?
• Czy wymagane będzie orzeczenie o niepełnosprawności?
• Czy osoba częściowo samodzielna będzie mogła otrzymać wsparcie?
• Czy z bonu będą mogły korzystać osoby z demencją lub chorobą Alzheimera?
• Jakie znaczenie będzie miało obywatelstwo i miejsce zamieszkania seniora?
• Która gmina będzie właściwa w przypadku zmiany miejsca zamieszkania?

4. Kryterium dochodowe seniora

• Jakie kryterium dochodowe przewiduje ustawa?
• Dlaczego kryterium dotyczy dochodu seniora, a nie dochodu jego dziecka lub całej rodziny?
• Jak rozumieć ustawową kwotę 3410 zł?
• Czy będzie to kwota netto czy brutto?
• Dlaczego dochód ustala się na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, a nie ustawy o pomocy społecznej?
• Jak obliczać średni miesięczny dochód z trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku?
• Jak ustalać dochód nieregularny?
• Jak traktować jednorazowe wyrównanie emerytury?
• Czy do dochodu będą wliczane trzynasta i czternasta emerytura?
• Jak traktować dodatek pielęgnacyjny, zasiłek pielęgnacyjny, alimenty i inne świadczenia?
• Jakie dokumenty mogą potwierdzać dochód seniora?
• Czy niewielkie przekroczenie kryterium pozwoli na zastosowanie wyjątku?
• W jaki sposób kryterium dochodowe będzie waloryzowane?

5. Wyłączenia i łączenie bonu z innymi formami wsparcia

• Kiedy bon senioralny nie będzie przysługiwał?
• Czy świadczenie wspierające wykluczy możliwość otrzymania bonu?
• Jak bon będzie łączony z usługami opiekuńczymi?
• Czy korzystanie z asystencji osobistej wykluczy bon?
• Czy bon będzie można łączyć ze specjalistycznymi usługami opiekuńczymi?
• Jak traktować pobyt w domu pomocy społecznej?
• Czy pobyt w ZOL lub ZPO wykluczy otrzymanie bonu?
• Jakie znaczenie będzie miał pobyt w placówce dziennej?
• Jak stosować wyjątek dotyczący doraźnego korzystania z usług lub opieki przez okres nieprzekraczający 14 dni?
• Czy czasowa hospitalizacja seniora wpłynie na realizację bonu?

6. Wniosek o przyznanie bonu

• Kto będzie mógł złożyć wniosek?
• Czy wniosek będzie składał senior, członek rodziny, opiekun prawny czy pełnomocnik?
• Gdzie będzie składany wniosek?
• Czy możliwe będzie złożenie wniosku elektronicznie?
• Jakie elementy powinien zawierać wniosek?
• Jakie załączniki, oświadczenia i dokumenty będą wymagane?
• Czy dane dotyczące dochodu i innych świadczeń będą pozyskiwane samodzielnie przez gminę?
• Czy będzie obowiązywał urzędowy wzór wniosku?
• Jak postępować z wnioskiem niekompletnym?
• Jak ustalić właściwość miejscową gminy?

7. Ocena potrzeb seniora

• W jaki sposób gmina będzie ustalała niezaspokojone potrzeby seniora?
• Kto będzie uprawniony do przeprowadzenia oceny?
• Czy ocenę będzie przeprowadzał pracownik socjalny?
• Czy konieczna będzie wizyta w miejscu zamieszkania seniora?
• Czy będzie przeprowadzany rodzinny wywiad środowiskowy?
• Czy przepisy przewidzą odrębny formularz oceny funkcjonalnej?
• Jak oceniać zdolność seniora do wykonywania podstawowych czynności życia codziennego?
• Czy zostanie wprowadzona punktowa skala oceny?
• W jaki sposób ustalana będzie liczba godzin lub zakres wsparcia?
• Jak postąpić, gdy senior odmówi wpuszczenia pracownika?
• Czy ocenę można przeprowadzić w szpitalu albo zdalnie?
• Jak postępować w przypadku osoby z zaawansowaną demencją?

8. Forma przyznania bonu i procedura postępowania

• Czy bon będzie przyznawany w drodze decyzji administracyjnej?
• Czy podstawą realizacji wsparcia będzie umowa zawierana pomiędzy gminą a seniorem?
• Czy do postępowania będą miały zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?
• Czy od odmowy przyznania bonu będzie przysługiwało odwołanie?
• W jakim terminie gmina będzie zobowiązana rozpatrzyć sprawę?
• Czy senior będzie posiadał roszczenie o przyznanie bonu?
• Jak postępować, gdy liczba osób spełniających warunki przekroczy wysokość środków otrzymanych przez gminę?
• Czy możliwe będzie tworzenie list oczekujących lub rezerwowych?
• Jak prawidłowo dokumentować zakwalifikowanie albo niezakwalifikowanie seniora?

9. Zakres usług realizowanych w ramach bonu

• Jakie potrzeby seniora będą mogły zostać zaspokojone?
• Na czym będzie polegała pomoc w wykonywaniu codziennych czynności?
• Czy w ramach bonu będzie można przygotowywać posiłki, wykonywać zakupy, sprzątać i robić pranie?
• Jak rozumieć opiekę higieniczno-pielęgnacyjną?
• Czy osoba wykonująca usługi będzie mogła podawać leki?
• Czy bon będzie obejmował pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych?
• Czy możliwe będzie towarzyszenie seniorowi podczas wizyty u lekarza?
• Czy można finansować transport, rehabilitację lub zabiegi pielęgniarskie?
• Na czym będzie polegało zapewnienie kontaktów z otoczeniem i aktywizacja seniora?
• Czy w ramach bonu można będzie wykonywać prace takie jak mycie okien, koszenie trawy, remont albo odśnieżanie?
• Jak postępować, gdy senior lub jego rodzina oczekują czynności wykraczających poza zakres wsparcia?

10. Organizacja świadczenia usług

• Kto będzie organizatorem usług objętych bonem?
• Czy gmina będzie mogła realizować usługi samodzielnie?
• Czy realizację będzie można powierzyć OPS, MOPS albo CUS?
• Czy usługi będzie można zlecić organizacji pozarządowej, podmiotowi ekonomii społecznej lub firmie prywatnej?
• Na jakiej podstawie prawnej będzie następowało zlecenie usług?
• Czy usługi będzie mogła wykonywać osoba wskazana przez seniora?
• Czy opiekunem będzie mógł być członek rodziny albo sąsiad?
• Jakie wymagania i kwalifikacje będzie musiała spełniać osoba wykonująca usługi?
• Czy wymagane będzie szkolenie z opieki nad seniorem i pierwszej pomocy?
• Jak zweryfikować niekaralność, stan zdrowia i przygotowanie opiekuna?
• Jak postępować w przypadku braku osób gotowych do świadczenia usług?

11. Przygotowanie organizacyjne gminy i OPS

• Kto w strukturze gminy powinien odpowiadać za Program?
• Czy konieczna będzie zmiana statutu OPS lub CUS?
• Czy potrzebne będzie upoważnienie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta?
• Jak podzielić zadania pomiędzy urząd, OPS, księgowość i realizatora usług?
• Jak oszacować zapotrzebowanie na środki?
• Jak przeprowadzić diagnozę potrzeb seniorów w gminie?
• Jak oszacować liczbę potrzebnych opiekunów?
• Jak przygotować harmonogram wdrażania Programu?
• Jakie wewnętrzne regulaminy i procedury należy opracować?
• Jak zorganizować nabór seniorów i osób świadczących usługi?
• Jak prowadzić informację i promocję Programu?

12. Finansowanie bonu senioralnego

• Z jakich środków będzie finansowany Program?
• Czy finansowanie będzie przekazywane w formie dotacji celowej z budżetu państwa?
• W jaki sposób gmina będzie zgłaszała zapotrzebowanie?
• Jakie gminy będą miały pierwszeństwo w otrzymaniu finansowania?
• Czy przystąpienie do Programu będzie oznaczało otrzymanie całej wnioskowanej kwoty?
• Czy gmina będzie musiała wnosić wkład własny?
• Czy dotacja pokryje koszty organizacyjne i administracyjne?
• W jaki sposób zostanie ustalona wartość usług?
• Kto będzie określał stawkę godzinową?
• Czy zostanie wprowadzona maksymalna miesięczna wartość bonu?
• Jak rozliczać niewykorzystane środki?
• Czy niewykorzystana dotacja będzie podlegała zwrotowi?

13. Dokumentowanie i rozliczanie usług

• Jak dokumentować wykonanie usług u seniora?
• Czy będą stosowane karty pracy lub miesięczne zestawienia godzin?
• Kto powinien potwierdzać wykonanie usługi?
• Czy senior lub jego przedstawiciel będzie podpisywał kartę realizacji usług?
• Jak dokumentować nieobecność seniora albo niewykonanie zaplanowanej usługi?
• Jak kontrolować zgodność rozliczenia z rzeczywiście wykonanym zakresem wsparcia?
• Jakie dokumenty powinien prowadzić podmiot zewnętrzny?
• Jak rozliczać umowy z osobami świadczącymi usługi?
• Jak przygotować dokumentację do kontroli wojewody?
• Jak długo przechowywać dokumentację Programu?

14. Zmiana sytuacji seniora w trakcie realizacji bonu

• Jak postąpić w przypadku śmierci seniora?
• Co zrobić, gdy senior przeprowadzi się do innej gminy?
• Jak postępować w razie pobytu seniora w szpitalu?
• Co zrobić po umieszczeniu seniora w DPS, ZOL albo ZPO?
• Jak reagować na przekroczenie kryterium dochodowego?
• Jak postąpić, gdy senior uzyska świadczenie wykluczające bon?
• Czy senior będzie zobowiązany do zgłaszania zmian swojej sytuacji?
• Jak postępować, gdy senior nie chce korzystać z przyznanych usług?
• Czy możliwe będzie czasowe zawieszenie albo zmiana zakresu wsparcia?
• Jak reagować na konflikt pomiędzy rodziną seniora a osobą świadczącą usługi?

15. Monitoring, kontrola i ochrona danych

• Kto będzie monitorował realizację Programu?
• Jakie dane gmina będzie przekazywała wojewodzie?
• Jakie wskaźniki powinny być gromadzone?
• Jak monitorować jakość usług i zadowolenie seniorów?
• Kto będzie odpowiadał za kontrolę osób wykonujących usługi?
• Czy możliwe będą kontrole w miejscu zamieszkania seniora?
• Jak dokumentować nieprawidłowości i skargi?
• Jak postępować w przypadku podejrzenia przemocy lub zaniedbania seniora?
• Jakie dane osobowe będzie można przetwarzać?
• Kto będzie administratorem danych osobowych?
• Czy gmina będzie mogła wymieniać dane z ZUS i innymi instytucjami?

16. Praktyczne studia przypadków

• Senior przekracza kryterium dochodowe o kilka złotych.
• Senior pobiera świadczenie wspierające.
• Senior korzysta już z usług opiekuńczych.
• Senior zostaje hospitalizowany na sześć tygodni.
• Senior z demencją nie wyraża zgody na realizację usług.
• Rodzina oczekuje usług wykraczających poza zakres bonu.
• Gmina otrzymuje więcej zgłoszeń niż może sfinansować.
• W gminie brakuje osób posiadających wymagane kwalifikacje.
• Senior odmawia wpuszczenia osoby świadczącej usługi.
• Opiekun podczas wizyty podejrzewa przemoc lub poważne zaniedbanie.
• W trakcie realizacji usług dochodzi do wypadku osoby świadczącej wsparcie.
• Senior zmienia miejsce zamieszkania albo trafia do placówki całodobowej.