Wideoszkolenie: Postępowanie z dłużnikiem alimentacyjnym

W programie m.in., wybrane zagadnienia:

• Jak ustalić adres, miejsce pobytu i organ właściwy dłużnika?
• Jak przeprowadzać wywiad i ocenić współpracę oraz wpłaty z sześciu miesięcy?
• Kiedy wydać, wygasić lub uchylić decyzję wobec dłużnika?
• Kiedy kierować wniosek o ściganie i występować w sprawie prawa jazdy?
• Jak współpracować z komornikiem, urzędem pracy i BIG?
• Jak stosować ulgi w spłacie należności dłużników: umarzać dług, rozkładać na raty lub odraczać termin płatności?
• Jak ustalać świadczenia funduszu, dochód i zwrot świadczeń nienależnie pobranych?

Wzory pism, jakie otrzymają uczestnicy:

Szczegółowy program szkolenia:

Program szkolenia

1. Fundusz alimentacyjny w okresie 2026/2027

Zagadnienia programowe

• Kryterium dochodowe 1665 zł obowiązujące od 1 października 2026 r. i stosowanie zasady złotówka za złotówkę.

Pytania:

• Nowe kryterium dochodowe 1665 zł od 1 października 2026 r. – jak ustalać prawo do świadczeń w okresie 2026/2027 i stosować „złotówkę za złotówkę”?

2. Adres, właściwość i dłużnik za granicą lub w zakładzie karnym

Zagadnienia programowe

• Poszukiwanie adresu, faktyczne miejsce pobytu, zmiana gminy, korespondencja zagraniczna, zakład karny, doręczenia i kurator.

Pytania:

• Jak ustalić organ właściwy dłużnika, gdy dłużnik pracuje lub mieszka za granicą, a w Polsce przebywa tylko okresowo?
• Jak postępować, gdy miejsce pobytu dłużnika jest nieznane albo dłużnik wyprowadził się w trakcie prowadzonego postępowania?
• Do jakich instytucji można występować o ustalenie aktualnego adresu dłużnika – komornika, rejestru PESEL, policji, zakładu karnego czy innych organów?
• Czy możliwe jest prowadzenie korespondencji z dłużnikiem przebywającym za granicą drogą e-mailową?
• Jak postąpić, gdy decyzja o uznaniu dłużnika za uchylającego się nie została skutecznie doręczona z powodu jego wyprowadzenia się?
• Czy dłużnik ze znacznym stopniem niepełnosprawności, ale zachowaną możliwością podjęcia pracy, powinien zarejestrować się jako osoba poszukująca pracy?
• Kto wnioskuje o przeprowadzenie postępowania wobec dłużnika alimentacyjnego?
• Kiedy jest sporządzany wniosek o przeprowadzenie postępowania?
• Czy prowadzimy postępowanie, jeżeli dłużnik przebywa w zakładzie karnym?
• Jak postąpić z dłużnikiem, którego adres nie jest znany, z dłużnikiem przebywającym poza granicami RP lub przebywającym w zakładzie karnym? Kto i w jaki sposób ma prowadzić postępowanie wobec takiego dłużnika?
• Jak ustalić adres dłużnika?
• Dłużnik nie odbiera wezwania i innej korespondencji - podwójnie awizo. Czy traktujemy to jako dostarczone i prowadzimy dalej postępowanie?
• Jeżeli dłużnik przebywa poza granicami kraju, to komu wysyłamy informację o przyznanym FA?
• Jeśli wydajemy decyzję o uznaniu dłużnika za uchylającego się, która nie została skutecznie doręczona, tylko była dwukrotnie awizowana, to kiedy możemy mówić, że ta decyzja jest ostateczna?
• Jeśli dłużnik zamieszkuje poza granicami kraju, to czy my jako OWW wysyłamy informację o przyznaniu świadczeń na adres za granicą? Gdzie wysyłamy wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika?
• „Dłużnik znaleziony po latach” – jakie przeprowadzić postępowanie?
• Jakie prawa ma organ właściwy, wierzyciel, dłużnik?
• Jak właściwie i skutecznie poinformować dłużnika o przysługujących mu prawach dotyczących ochrony danych osobowych?
• Co może organ właściwy wierzyciela, a co organ właściwy dłużnika?
• Co w przypadku, gdy dłużnik pracuje za granicą i oświadczy nam to podczas wywiadu alimentacyjnego?
• Dłużnik alimentacyjny podjął zatrudnienie. Zwrócił się do organu właściwego wierzyciela z prośbą o wystąpienie do komornika o zmniejszenie kwoty dokonywanych potrąceń z wynagrodzenia przez komornika. Niewiele zostaje mu obecnie na życie. Czy w takiej sytuacji możemy zwrócić się do komornika o zmniejszenie potrąceń?
• Co w sytuacji, gdy wierzycielka złożyła wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika, jeżeli nie poobiera świadczeń z FA i wcześniej też nie pobierała? Mamy tylko wniosek o podjęcie działań z dołączonym zaświadczeniem od komornika o bezskuteczności alimentacji
• Co dokładnie znaczy, że zamykamy postępowanie, gdy dłużnik się wyprowadzi?
• Mamy dłużnika, który jest w Szkocji. Wierzycielka zamieszkuje na terenie naszej gminy. Jakie podjąć działania wobec takiego dłużnika?
• Gdzie powinniśmy wysłać zawiadomienie, jeżeli dłużnik przebywa za granicą, a my wszczynamy postępowanie?
• W trakcie postępowania została wydana decyzja o uznaniu dłużnika za uchylającego się. Dłużnik wyprowadził się do innej gminy. Zawiadomił o tym fakcie organ. Czy należy przekazać wszystkie dokumenty całego postępowania? Czy obecny organ dłużnika musi drugi raz wydać tę samą decyzję?
• Czy wydajemy decyzję o uznaniu za uchylającego i wszczynamy dalszą procedurę w przypadku dwukrotnie awizowanych zawiadomień? Czy powinniśmy wystosować pismo do organu wierzycielki, że jest nam znany adres?
• Na jakiej podstawie prawnej opieramy się w sytuacji, gdy dłużnik nie podejmuje korespondencji związanej z wydaniem decyzji?
• Jeżeli przedstawiciel ustawowy osoby uprawnionej przebywa w zakładzie karnym, to czy uchylamy decyzję?
• Jaka procedura w przypadku nieznanego miejsca zamieszkania dłużnika? Wystąpiono z wnioskiem do komornika o ustalenie miejsca zamieszkania. Komornik odpisał, że nie udało się ustalić adresu. Co dalej?
• Co zrobić w przypadku, gdy dostaliśmy pismo od komornika o ustalenie kuratora dla dłużnika ze względu na nieznane miejsce pobytu?
• Co w sytuacji, gdy komornik podaje adres zamieszkania dłużnika, pod którym znajduje się pustostan?
• Jeśli OWD poinformowało nas o zmianie miejsca zamieszkania dłużnika na teren innej gminy, to czy oprócz wysłania wniosku o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego do nowej gminy, wysyłamy jakąś informacje do dłużnika?
• Jesteśmy OWW. Po przyznaniu świadczeń z FA wysłaliśmy wniosek o podjęcie działań. Otrzymaliśmy informację od OWD, że dłużnik stawił się na wywiad, a następnie dostaliśmy informację, że dłużnik zmienił adres zamieszkania na teren innej gminy. Czy należy ponownie wysłać wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika do nowej gminy?
• Jesteśmy OWD. Napisaliśmy do komornika o ustalenie adresu zamieszkania dłużnika. Po półtora miesiąca nie dostaliśmy odpowiedzi, więc napisaliśmy pismo w ślad za poprzednim z prośbą o odpowiedź. Minęło dwa miesiące od wysłania drugiej korespondencji. W tym czasie dzwoniliśmy i prosiliśmy o udzielenie odpowiedzi. Nie ma żadnej informacji zwrotnej. Co w takiej sytuacji?
• Czy zawsze należy coś odpisać gminie wierzyciela na wniosek o podjęcie działań, np. gdy dłużnik się nie zgłasza?
• Jak ustalić, czy wobec dłużnika obowiązuje wcześniejsza decyzja o uznaniu za uchylającego się, gdy pochodzi ona z nieustalonej gminy lub brakuje jej w aktach? Jak pozyskać decyzję i uniknąć ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy?
• Co zrobić w sytuacji, kiedy OWD pisze, że dłużnik przebywa w Anglii i podaje dokładny adres, ale komornik pisze zupełnie inny adres na zaświadczeniu?
• Czy osoba pobierająca świadczenie musi zgłosić zmianę miejsca zamieszkania, zaczynając od tej gminy, gdzie pobiera, czy może iść do nowej gminy i wtedy oni wystąpią o dokumenty?
• Jaka jest podstawa prawna do wystąpienia we wniosku do policji o ustalenie adresu dłużnika? Czy obowiązek ustalenia miejsca zamieszkania dłużnika spoczywa na organie wypłacającym świadczenia, czy wyłącznie na komorniku?
• Co należy zrobić w sytuacji, gdy gmina wskazuje jako adres dłużnika jedynie skrytkę pocztową na swoim terenie i odsyła wniosek do innej gminy, uznając się za niewłaściwą miejscowo?
• Czy w sytuacji, gdy wezwanie wysłane na adres dłużnika z zaświadczenia o bezskuteczności nie dotarło (dłużnik nie mieszka pod tym adresem), a pracownik socjalny ustalił jego faktyczne miejsce pobytu, dopuszczalne jest wysłanie ponownego wezwania na adres wskazany przez pracownika socjalnego?
• Czy w sytuacji, gdy znamy adres zamieszkania dłużnika za granicą, należy wysyłać pismo o przyznaniu świadczenia bezpośrednio za granicę, czy w pierwszym piśmie poinformować dłużnika o obowiązku wyznaczenia pełnomocnika do doręczeń (zgodnie z art. 40 § 4 i § 5 k.p.a.)? W kolejnym okresie świadczeniowym należy ponownie wysyłać takie zawiadomienie, jeśli dłużnik nie wskazał pełnomocnika. Czy wystarczy pozostawić pismo dotyczące nowego okresu w aktach sprawy, traktując to jako kontynuację sprawy?
• Jakie są podstawy prawne do kierowania pism w sprawach dotyczących dłużnika alimentacyjnego do policji, urzędu pracy oraz zakładu karnego?
• Czy dłużnik alimentacyjny, który zmienił adres zamieszkania, ma obowiązek poinformować o tym komornika?
• Jak postępować, gdy matka dziecka nie może uzyskać aktualnego zaświadczenia o zadłużeniu, ponieważ jej wniosek do komornika pozostaje bez odpowiedzi? Który organ może wystąpić o potrzebne informacje?
• Czy w sytuacji, gdy dłużnik przebywa w Domu Pomocy Społecznej na terenie naszej gminy, to OWD jest właściwy do przeprowadzenia wywiadu w tym DPS?
• Jaką podstawę prawną należy powołać przy pozyskiwaniu decyzji za uchylającego się dłużnika z innej gminy?
• Czy w sytuacji, gdy dłużnik przeprowadził się na teren naszej gminy i przybył z innej gminy, która wydała decyzję o uznaniu go za uchylającego się, a my teraz mamy podstawę do uchylenia tej decyzji, możemy to zrobić jako organ właściwy?
• W sytuacji, gdy wszczęliśmy postępowanie w sprawie uznania dłużnika za uchylającego się, a następnie dłużnik przeprowadził się do innej gminy, jakie są dalsze działania? Czy my, jako dotychczasowy OWD, wysyłamy decyzję o uznaniu na nowy adres dłużnika w innej gminie, czy przekazujemy sprawę i wszczęcie postępowania do aktualnego OWD?
• Jak należy postąpić w sytuacji, gdy komornik ustali, że dłużnik alimentacyjny przebywa pod wskazanym adresem jedynie sporadycznie, a większość czasu pracuje za granicą, natomiast wierzycielka mieszka w Wielkiej Brytanii i złożyła wniosek do organu właściwego dłużnika o podjęcie działań?
• Jak prowadzić postępowanie wobec dłużnika alimentacyjnego mieszkającego w Niemczech, który wskazał adres do korespondencji w Polsce (u rodziców) i przebywa tam okresowo?
• Jak należy postąpić w sytuacji, gdy po przekazaniu informacji do komornika o niestawiennictwie dłużnika (art. 5a ust. 2), organ otrzymuje informację o zmianie miejsca zamieszkania dłużnika? Czy należy ponownie kierować wezwanie na nowy adres, jeżeli dłużnik przebywa nadal na terenie właściwości organu?
• Jak należy ujmować w sprawozdaniu dłużnika alimentacyjnego, który wcześniej był właściwy miejscowo dla organu, ale obecnie brak jest jakichkolwiek informacji o jego miejscu zamieszkania? Czy w takiej sytuacji nadal należy wykazywać go jako dłużnika z terenu organu?
• Jakie działania powinien podjąć organ właściwy dłużnika w sytuacji, gdy w chwili przyznania świadczeń dłużnik mieszkał na jego terenie, ale nie przeprowadzono wywiadu alimentacyjnego, a następnie dłużnik opuścił miejsce zamieszkania i jego aktualny pobyt jest nieznany? Czy należy kontynuować postępowanie, czy podjąć czynności zmierzające do ustalenia miejsca pobytu i ewentualnego przekazania sprawy?
• Kto powinien być wnioskodawcą w sytuacji, gdy osoba uprawniona jest reprezentowana przez kuratora – czy wniosek składa osoba uprawniona i podpisuje go kurator?
• Jak należy ustalić adres dłużnika w sytuacji, gdy komornik wskazuje pobyt w areszcie karnym, mimo że z informacji z aresztu wynika, iż został zwolniony rok wcześniej?
• Czy komornik ma obowiązek informowania organu właściwego o podwyższeniu alimentów?
• Czy w sytuacji, gdy organ właściwy dłużnika posiada informację o innym numerze budynku dłużnika przy tej samej ulicy niż wskazany w zaświadczeniu od komornika (gdy numer podany w zaświadczeniu nie istnieje), należy wysłać informację pod adres faktycznie posiadany przez organ, czy pod adres wskazany w zaświadczeniu komornika?

3. Wywiad, oświadczenie i współpraca z urzędem pracy

Zagadnienia programowe

• Wezwanie i niestawiennictwo, oświadczenie majątkowe, rejestracja i utrata statusu w PUP, zdolność do pracy i czynności po zgłoszeniu się dłużnika.

Pytania:

• Czy wcześniejsza decyzja o uznaniu dłużnika za uchylającego się nadal obowiązuje, jeżeli dłużnik jednorazowo zgłosił się na wywiad, a następnie ponownie przestał współpracować?
• Jak postępować, gdy dłużnik zgłosi się na wywiad i przedstawi krótkoterminową umowę o pracę, która wkrótce wygasa?
• Jeżeli dłużnik ma kilka wierzycielek, to czy do każdej wzywamy go na wywiad, czy możemy wysłać jedno wezwanie? Ile decyzji o uchylaniu się wydać takiemu dłużnikowi?
• Ile mamy czasu na wysłanie wezwania do stawienia się na wywiad po otrzymaniu wniosku o podjęcie działań wobec dłużnika?
• Co zrobić z dłużnikiem, który nie przychodzi na wywiad, nie współpracuje i odmawia rejestracji w urzędzie?
• Jak postępujemy z dłużnikiem, który podczas wywiadu oświadcza, że ma na utrzymaniu wierzycielkę?
• Dłużnik ma przyznany stały zasiłek. Czy musimy rejestrować go jako osobę poszukującą pracy?
• Czy można wymagać od dłużnika zaświadczenia za 3 ostatnie miesiące z pracy, którą podaje w wywiadzie?
• Jak postąpić, gdy dłużnik traci status osoby bezrobotnej i nie może ponownie zarejestrować się od razu? Jak ustalić aktualne zasady i możliwość rejestracji jako osoba poszukująca pracy?
• Czy trzeba wzywać dłużnika do zarejestrowania się jako poszukujący pracy? Czy można po upływie karencji wezwać od razu do zarejestrowania się jako bezrobotny?
• Jak prowadzić postępowanie, jeżeli dłużnik uznany za uchylającego się w następnym okresie przyszedł na wywiad i został zarejestrowany w PUP, a po 2 miesiącach otrzymaliśmy informację z urzędu pracy, że nie stawił się?
• Jeśli dłużnik w ostatnim dniu przed wyznaczonym terminem wywiadu zadzwonił, że nie może przyjść, ponieważ nie ma go obecnie w Polsce, to czy można mu przedłużyć termin?
• Wydano decyzję o uchylaniu się przez dłużnika od zobowiązań alimentacyjnych. Dłużnik w kolejnych latach stawiał się regularnie na wywiad. Jest chętny do współpracy. Czy uchylamy wydaną decyzję?
• Kogo wierzycielka powinna wpisać w oświadczeniu o osobach zobowiązanych do alimentacji innych niż dłużnik alimentacyjny? Co, jeśli wierzycielka oznajmia, że nie wpisze swoich rodziców?
• Dłużnik pobierający świadczenie pielęgnacyjne stawił się na wywiad, ale nie możemy zobowiązać go do zarejestrowania w urzędzie pracy. Jak dalej postępować? Czy świadczenie pielęgnacyjne jest traktowane tak, jakby pracował?
• Jeśli dłużnik się nie zarejestruje, a ma częściową zdolność do pracy, to czy uznajemy go za uchylającego się?
• Co w sytuacji, gdy dłużnik ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności w związku z chorobą nowotworową? Urząd pracy go nie zarejestruje. Czy uznajemy go za uchylającego się?
• Jeżeli dłużnik alimentacyjny stawia się na wywiad, udziela wszelkich informacji i składa oświadczenie, to czy wtedy nie wszczynamy postępowania w sprawie uznania dłużnika za uchylającego się od alimentacji?
• Czy możemy wystąpić o sprawdzenie dłużników do inspekcji pracy i do urzędu skarbowego, jeżeli wiemy, że pracują bez umowy?
• Czy dłużnika na wywiad wzywa się tylko raz? Czy jeśli nie zgłasza się w terminie, to czy należy wezwać go ponownie?
• W jakich sytuacjach można zwracać się do pracowników socjalnych o udostępnienie informacji z wywiadu środowiskowego? Czy tylko wtedy, gdy dłużnik nie stawi się na wywiad, czy również każdorazowo, gdy dłużnik przyjdzie na wywiad?

4. Decyzja wobec dłużnika i dalsze czynności

Zagadnienia programowe

• Przesłanki uznania za uchylającego się, wszczęcie i zakończenie postępowania, relacja do wcześniejszej decyzji oraz działania przy zmianie okoliczności.

Pytania:

• Kiedy należy wydać decyzję o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych?
• Kiedy należy wygasić decyzję o uznaniu dłużnika za uchylającego się i kiedy konieczne jest wydanie nowej decyzji?
• Czy należy nadal prowadzić działania i aktualizować zadłużenie wobec dłużników, których wierzyciele od wielu lat nie pobierają świadczeń z funduszu alimentacyjnego?
• Jak skutecznie prowadzić postępowanie wobec dłużnika alimentacyjnego?
• Dłużnik alimentacyjny – trudny klient, dlaczego współpraca z dłużnikiem sprawia tyle problemów?
• Kto prowadzi postępowanie wobec dłużnika alimentacyjnego?
• Czym się różni postępowanie wobec dłużnika współpracującego i niewspółpracującego?
• Jakie są zasady wydania decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych? Jakie taka decyzja wywołuje skutki? Co uczynić, jak stanie się bezprzedmiotowa? Jak policzyć „6 ostatnich miesięcy”?
• Jak sprawdzić dłużnika w bazie PESEL?
• Czy dłużnik może zamieszkiwać z wierzycielką?
• Czy zadłużenie dłużników alimentacyjnych przedawnia się, czy jest dziedziczone?
• Kto jest uprawniony do świadczeń z funduszu alimentacyjnego?
• Jak postępować z osobą nieletnią, a jak z osobą ubezwłasnowolnioną?
• Jak oceniać aktualną ważność orzeczenia o niepełnosprawności i skutki jej przedłużenia dla świadczeń z funduszu alimentacyjnego?
• Na co uważać przyznając świadczenia zgodnie z zasadą zł za zł?
• Co zrobić jeśli osoba uprawniona do alimentów zmieni miejsce zamieszkania?
• Czy powinniśmy informować dłużnika o zmianie lub uchyleniu decyzji z FA?
• Jak postępować z dłużnikami w najbardziej problematycznych przypadkach występujących w OPS? Jakie kroki podjąć, gdy dłużnik decyzją jest uznany za uchylającego się?
• Jak monitorować i rozliczać dawne zadłużenie po zakończeniu wypłat z funduszu alimentacyjnego? Czy i jak często występować do komornika o aktualne informacje?
• Czy aktywizujemy dłużnika prowadzącego działalność gospodarczą?
• Co w przypadku, gdy wierzycielka od kilku lat nie ma wypłat a dłużnik ma wydaną decyzję?
• Który organ rozlicza zadłużenie w przypadku zmiany miejsca zamieszkania dłużnika?
• Jakie są okoliczności pozwalające uchylić decyzję?
• Co, jeśli jesteśmy organem dłużnika i wierzyciela jednocześnie?
• Co z absolwentami szkół średnich, uprawnionymi do alimentów, jeżeli są przed rozpoczęciem roku akademickiego?
• Czy w skład osoby uprawnionej niepełnosprawnej wpisujemy tylko ją, bez rodzica?
• Czy poprawne jest wygaszenie długu w formie adnotacji służbowej?
• Jaka jest podstawa prawna do wniosku do CEOO?
• Czy do wniosku o FA dołączamy oryginał orzeczenia sądowego, czy wystarczy odpis?
• Czym jest odpis należności wątpliwych?
• Czy powinniśmy co roku wymagać od wierzycielki odpisu z sądu - wyroku lub postanowienia z aktualną datą o wysokości alimentów?
• Co z dłużnikiem z Ukrainy?
• Czy OWD ma obowiązek sprawdzenia, gdzie przebywa dłużnik?
• Co w przypadku, gdy wierzycielka jest w Polsce, a dłużnikiem jest Ukrainiec? Sąd okręgowy odmówił wydania zaświadczenia
• Czy w zawiadomieniu do policji, wystawianym przez OWW, można podać numer telefonu wierzycielki w celu ułatwienia kontaktu funkcjonariuszy z policją?
• Jak należy postąpić w sytuacji, gdy organ wysłał do innego organu wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika w kolejnych okresach świadczeniowych, a nie otrzymał żadnej odpowiedzi? Czy należy ponawiać zapytania, czy uznać sprawę za zakończoną po stronie organu?
• Czy w przypadku wydania decyzji zmieniającej (podwyższającej kwotę alimentów) należy ponownie podejmować działania wobec dłużnika alimentacyjnego?
• Czy zmiana wysokości świadczenia z „1 zł za 1 zł” na pełne świadczenie wymaga złożenia nowego wniosku?

5. Prokuratura i przestępstwo niealimentacji

Zagadnienia programowe

• Podstawy i terminy wniosku o ściganie, role OWW i OWD, kolejne okresy, ponowne zgłoszenia oraz raportowanie czynności.

Pytania:

• Kiedy należy kierować wniosek o ściganie za przestępstwo niealimentacji: corocznie, po każdej decyzji, przy ponownym niestawiennictwie czy również za wcześniejsze okresy?
• Kiedy kierować do prokuratury wniosek o ściganie za przestępstwo niealimentacji i jak rozróżnić czynności organu właściwego dłużnika oraz organu pomocy społecznej?
• Gdzie kierować wniosek o ściganie za przestępstwo nie alimentacji – na policję, czy do prokuratury?
• Co z wnioskami do prokuratury, gdy nieznany jest adres dłużnika?
• Czy wystarczy raz złożony wniosek o ściganie, czy trzeba go składać po każdym postępowaniu?
• Jeżeli składamy wniosek o przyznanie świadczeń z FA z mocy przepisu art. 304 k.p.k. o ściganie za przestępstwo w związku z przepisem art. 209 k.k., to czy nadal składamy wniosek tylko na podstawie art. 209 k.k.?
• Czy po każdej wydanej decyzji przyznającej FA musimy zawiadamiać prokuraturę o uchylaniu się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego?
• FA wypłacany na podstawie zaświadczenia sądu. Dłużnikiem jest obcokrajowiec, który mieszka za granicą. Czy w tym przypadku wysyłamy zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa z przepisu art. 209 k.k.?
• Dłużnik przebywa w zakładzie karnym (wynika to zaświadczenia od komornika). Po przyznaniu świadczenia z FA wysyłamy do dłużnika do ZK informację o przyznaniu świadczenia. Gdzie wysyłamy wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika? Czy do gminy ostatniego zamieszkania dłużnika?
• Jak ustalić właściwy organ po opuszczeniu zakładu karnego przez dłużnika, gdy wskazał adres rodziców, gmina zaprzecza jego pobytowi, a komornik nadal podaje ten sam adres? Czy nadal kierować wnioski do tej gminy?
• Co zrobić, jeśli złożyliśmy zawiadomienie do prokuratury z art. 209 k.k., a za jakiś czas uchylimy decyzję uznającą? Co robimy z zawiadomieniem, czy w jakiś sposób informować prokuraturę o tym fakcie?
• Co zrobić, jeśli zostało wysłane zawiadomienie do prokuratury i prokuratura już zakończyła to postępowanie, czy za jakiś czas znów musimy występować do prokuratury?
• Co w przypadku starego dłużnika alimentacyjnego, który ma w obiegu prawnym decyzję uznającą za uchylającego się, aktualnie przyszedł na wywiad, ale nie zarejestrował się w UP, czy występujemy z kolejnym wnioskiem do prokuratury o ściganie za przestępstwo?
• Co zrobić, jeżeli komornik podaje stary adres, policja/prokuratura podają taki sam adres jak komornik, ale na kopercie widnieje adnotacja, że dłużnik od kilku lat nie mieszka pod wskazanym adresem, co wtedy?
• Czy w praktyce OWW składa zawiadomienie do policji, natomiast OWD kieruje zawiadomienie do prokuratury?
• Czy w sytuacji, gdy wobec dłużnika wydano decyzję o uznaniu za uchylającego się, a mimo kolejnego wezwania nie stawia się na wywiad, należy jednocześnie przekazać informację do komornika lub organu właściwego wierzyciela (art. 5a ust. 2) oraz skierować wniosek do prokuratury o ściganie za przestępstwo nie alimentacji?
• Czy możliwe jest skierowanie wniosku do prokuratury o ściganie za przestępstwo nie alimentacji za wcześniejszy okres świadczeniowy, jeżeli wcześniej nie został on złożony?

6. Zatrzymanie i zwrot prawa jazdy

Zagadnienia programowe

• Wniosek do starosty, CEPIK, warunki zwrotu dokumentu, wpłaty przy dawnym zadłużeniu i relacja do decyzji o uchylaniu się.

Pytania:

• Czy wniosek do starosty o zwrot prawa jazdy organ składa z urzędu, czy dopiero po otrzymaniu wniosku dłużnika?
• Czy najpierw należy wygasić decyzję o uznaniu dłużnika za uchylającego się, a dopiero później wystąpić o zwrot prawa jazdy?
• Czy należy podejmować działania w CEPIK także wobec dłużników, wobec których decyzje wydano kilka lat wcześniej?
• Jak zabrać dłużnikowi prawo jazdy? A jak oddać? Kto to może zrobić? Kiedy i dlaczego trzeba występować z wnioskiem do CEPIK?
• Co robimy w przypadku, gdy dłużnik jest uznany decyzją za uchylającego się, ma zabrane prawo jazdy, przyszedł na wywiad i złożył oświadczenie, ale nie zarejestrował się w PUP-ie?
• Co w sytuacji, kiedy dłużnik zgłaszał zmianę adresu na naszą gminę do byłego OPS, ale oni zlekceważyli tę informację i wysyłali listy na były adres, w wyniku czego odebrali mu prawo jazdy? Nasz OPS nie brał udziału w postępowaniu tamtej gminy. Kto jest organem właściwym do zwrotu tego prawa jazdy?
• Wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika z innej gminy. Wystawiliśmy w 2023 r. decyzję uznającą za uchylającego się. Decyzja nadal pozostaje w mocy. Policja poinformowała, że dłużnik nie mieszka na terenie gminy od ponad 10 lat i podała prawdopodobne miejsce pobytu na terenie innej gminy, ale bez konkretnego adresu. Skierowano pismo do komornika o ustalenie adresu. Otrzymaliśmy od niego odpowiedź z podanym adresem do korespondencji w innej gminie, jednak nikt nie odbiera pism. Wpływają kolejne wnioski o podjęcie działań. Co w takim przypadku? Czy należy odpisać, że nie jesteśmy OWD, czy wciąż tą samą informację posiadaną z Policji i od komornika wysłać do OWW? Czy prowadzić postępowanie jako organ właściwy dłużnika i wysłać wniosek do CEPIK i prokuratury?
• Czy organ właściwy dłużnika, po otrzymaniu wniosku od OWW o przesłanie kopii dokumentów dotyczących zatrzymania prawa jazdy, powinien wygasić decyzję o uznaniu dłużnika za uchylającego się?

7. Ulgi, egzekucja i rozliczenie wpłat

Zagadnienia programowe

• Raty, odroczenie i umorzenie, egzekucja komornicza, nieruchomości, odsetki, kolejność zaliczenia wpłat i rozbieżności w saldzie zadłużenia.

Pytania:

• Czy należy wydać taką decyzję, jeżeli dłużnik stawił się na wywiad, ale przez ostatnie sześć miesięcy nie dokonywał wymaganych wpłat?
• Jak sprawdzić spełnienie warunku spłaty 50% zobowiązań wymaganego do zwrotu prawa jazdy?
• Czy przy zwrocie prawa jazdy należy badać wpłaty dokonane w ostatnich sześciu miesiącach, jeżeli obowiązek alimentacyjny już ustał albo pozostało tylko stare zadłużenie?
• Czy po rozłożeniu zadłużenia na raty można zawiesić egzekucję komorniczą i wystąpić o uchylenie dokonanych zajęć?
• Jak postąpić, gdy po zawarciu ugody i zawieszeniu egzekucji dłużnik przestaje regulować raty zgodnie z harmonogramem?
• Czy egzekucję można zawiesić również wtedy, gdy świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie są już wypłacane, a dłużnik dokonuje dobrowolnych wpłat?
• Jakie dokumenty organ powinien przekazać komornikowi przy egzekucji z nieruchomości i czy musi samodzielnie pozyskiwać odpis księgi wieczystej?
• Na jaki dzień należy naliczać odsetki – dzień dokonania wpłaty przez zobowiązanego czy dzień wpływu środków na rachunek organu?
• Jak zaliczać wpłaty na zadłużenie: najpierw na odsetki czy na należność główną, i jak postępować przy rozbieżnościach między wyliczeniami organu i komornika?
• Co to jest organ egzekucyjny?
• Co w przypadku, gdy dłużnik nie przychodzi na wywiad, więc wszczynamy postępowanie, ale okres wywiązywania się nie wynosi 6 miesięcy, ponieważ egzekucja komornicza prowadzona jest od grudnia?
• Co robimy w przypadku, gdy w przeciągu 6 miesięcy dłużnik płacił tylko przez 3 miesiące, lecz po ponad 100% wysokości alimentów?
• Czy wpłata przez 6 miesięcy równa się automatycznemu uchyleniu decyzji o uznaniu?
• Kiedy i wobec jakiego długu możemy zastosować ulgę? Jak postąpić z odsetkami?
• W jaki sposób rozłożyć zadłużenie na raty dłużnikowi, jeżeli ma bieżące wypłaty z FA?
• Dłużnik alimentacyjny przebywający w ZK złożył wniosek o odroczenie spłat rat zadłużenia. Jest nadal pobierany FA. Co w takim przypadku?
• Czy należy zaprzestać naliczania odsetek dłużnikowi, któremu rozłożono na raty należność główną wraz z odsetkami?
• Jesteśmy organem właściwym dłużnika. Wierzycielka wycofała egzekucję u komornika i FA został uchylone na podstawie oświadczenia wierzycielki. Czy na tej podstawie możemy wygasić decyzję uznającą dłużnika za uchylającego się?
• Czy musimy wezwać dłużnika na wywiad, który przez ostatnie 6 miesięcy spłaca minimum 50% zadłużenia? Czy na podstawie tego okresu spłaty można wnioskować o uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy?
• Co w sytuacji, gdy wierzycielka zamieszkuje z dłużnikiem, który dopiero od niedawna spłaca na bieżąco zadłużenie w wysokości ponad 200 tys. zł, a policja umorzyła postępowanie?
• Co zrobić, gdy wierzycielka złożyła wniosek o przyznanie świadczeń z FA, a w załączonym zaświadczeniu od komornika o bezskuteczności egzekucji alimentów napisane jest, że dłużnik przebywa za granicą?
• Czy po zaświadczenie dotyczące wpłat za okres 6 miesięcy kierujemy również pismo do OWD?
• Kto podpisuje wniosek o przyłączenie się do postępowania egzekucyjnego, który kierujemy do komornika?
• W którym momencie przyłączamy się do postępowania egzekucyjnego?
• Co w przypadku, gdy komornik wystawi zaświadczenie o częściowo skutecznej egzekucji?
• Czym rożni się zadłużenie pochodzące z wypłaconej zaliczki alimentacyjnej od zadłużenia pochodzącego z wypłaconego FA?
• Czy wydajemy decyzję, jeżeli dłużnik spłaci zadłużenie?
• Czy OWW ma obowiązek występowania do komornika z zapytaniem o stan egzekucji wobec DA w związku z przepisem art. 3 ust. 6 ustawy?
• Wierzycielka oraz dłużnik przeprowadzili się na teren innej gminy. Dłużnik chce rozłożenia na raty zadłużenia powstałego w naszym OPS. W jaki sposób powinna wyglądać procedura złożenia wniosku przez dłużnika i wydania decyzji?
• Dłużnik miał umorzone należności z uwagi na skuteczność wpłat. Czy może ponownie złożyć wniosek o kolejne umorzenie? Czy organ dłużnika może mu ponownie umorzyć po upływie wyznaczonego okresu?
• Czy poprawne jest wydawanie decyzji w sprawie rozłożenia na raty, jeżeli ustawa odnosi się tylko do umorzenia należności?
• Jeśli otrzymujemy dokumenty z innej gminy wraz z decyzją do dalszej realizacji, to czy wysyłamy do komornika wniosek o przyłączenie się do egzekucji?
• Czy uchylamy FA, jeśli dłużnik spłacił całe zadłużenie – egzekucja skuteczna?
• Jakie dokumenty składa dłużnik do umorzenia należności?
• Czy po spłacie całości zadłużenia z wypłacanych świadczeń z FA jako OWW powinniśmy poinformować o tym OWD?
• Osoba złożyła wniosek na FA, ale posiada nieprawomocny wyrok. Jest także zaświadczenie od komornika o bezskutecznej egzekucji? Czy możemy przyznać świadczenie?
• Przyznaliśmy świadczenia z FA. Wysłaliśmy wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika. W trakcie okresu świadczeniowego umieszczono osobę uprawnioną w pieczy zastępczej. Czy ponownie wysyłamy wniosek do OWD o podjęcie działań? Czy musi być to poprzedzone uzyskaniem od komornika aktualnego zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji alimentów?
• Wezwaliśmy dłużnika, który się nie stawił i wszczęliśmy postępowanie o uznaniu. Przeprowadziliśmy wywiad, ale dłużnik nie jest zarejestrowany w PUP. Jeśli się nie zarejestruje i mamy informację, że nie płaci to czy możemy wydać decyzję o uznaniu za dłużnika?
• Co w przypadku, gdy dłużnik mieszka z wierzycielką? Ona składa FA i egzekucja jest bezskuteczna, ale adres dłużnika jest jej adresem. Czy przyznajemy FA?
• Co w sytuacji, gdy dłużnik przebywający w zakładzie karnym zwrócił się o zawieszenie odsetek na czas przebywania w zakładzie karnym?
• Komornik wysyła wnioski od dłużników o rozłożenie na raty lub niepobierania takich kwot z wypłaty. Czy powinniśmy wezwać dłużnika na wywiad i sprawdzić sytuację bytową?
• Czy pytamy komornika o zgodę, jeżeli chcemy rozłożyć dług na raty lub umorzyć?
• „Stary” dłużnik spłacił zadłużenie na zasadzie egzekucji z nieruchomości. Czy oddajemy mu prawo jazdy sami czy czekamy, aż złoży wniosek?
• Czy dłużnik może wpłacać zaległości alimentacyjne na konto GOPS?
• Czy można wnioskować o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego u dłużnika alimentacyjnego, który wnioskuje o umorzenie długu alimentacyjnego? Na jakiej podstawie?
• Co zrobić, gdy mamy informację, że dłużnik spłacił zadłużenie z FA? Czy mamy obowiązek zapytania komornika o bezskuteczność i jeśli dostaniemy odpowiedź, że jest skuteczna, to czy mamy z urzędu podjąć postępowanie w celu uchylenia decyzji uznającej?
• Co zrobić, kiedy dostajemy wezwanie od komornika, właściwie to grupowe, bo dla 4 dłużników, którzy nie odbierają od niego korespondencji o ustanowienie kuratora ds. doręczeń dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, w terminie 7 dni, pod rygorem zawieszenia postępowania na rzecz wierzycieli i wiąże się to również z tym, że komornik nie wystawi zaświadczenia o bezskutecznej egzekucji?
• Czy jak jest już wydana decyzja uznająca dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się, a następnym razem na wezwanie na wywiad dłużnik znowu się nie zgłasza, to czy wydajemy decyzję o umorzeniu postępowania w całości, bo już jest decyzja, czy nic nie robimy?
• Co w sytuacji, gdy zawieszone jest postępowanie egzekucyjne przez sąd? Czy można przyjąć wniosek na fundusz i zawiesić postępowanie?
• Jak należy liczyć 50% alimentów w sytuacji, gdy alimenty wynoszą 500 zł miesięcznie, komornik egzekwuje przez 6 miesięcy po 250 zł miesięcznie od dłużnika, ale pobiera od tej kwoty koszty komornicze — czy w takim przypadku można uznać, że dłużnik w każdym miesiącu wywiązał się ze zobowiązań alimentacyjnych w wysokości co najmniej 50% ustalonej kwoty bieżących alimentów?
• Jak należy postępować z decyzją o uznaniu dłużnika za uchylającego się w sytuacji, gdy dłużnik nie stawił się na wywiad, a później ustalono, że: płacił przez 6 miesięcy co najmniej 50% alimentów i był na wywiadzie, spłacił całe zadłużenie z FA, pozostaje zadłużenie wobec wierzyciela, spłacił zarówno FA, jak i wierzyciela, czyli utracił status dłużnika? Czy decyzję należy uchylić, wygasić czy w inny sposób zakończyć, na jakiej podstawie prawnej można ją uchylić/wygasić, jaka jest dokładna procedura (wznowienie, wszczęcie nowego postępowania), oraz czy czynność ta jest dokonywana z urzędu, czy tylko na wniosek dłużnika, zważywszy że ustawa o Funduszu Alimentacyjnym nie zawiera jednoznacznych przepisów w tej kwestii?
• Czy w sytuacji, gdy w poprzednim okresie świadczeniowym dłużnik zgłosił się na wywiad i udokumentował, że w ciągu ostatnich 6 miesięcy spłacał zadłużenie w 50%, dzięki czemu zwrócono mu prawo jazdy, a w bieżącym okresie świadczeniowym nie stawił się na wywiad mimo odebrania wezwania, należy ponownie wystąpić do starosty o zatrzymanie prawa jazdy?
• Czy w sytuacji, gdy po wszczęciu postępowania w sprawie uznania dłużnika za uchylającego się, dłużnik stawił się na wywiad przed wydaniem decyzji, a my odebraliśmy jego oświadczenie, mamy obowiązek umorzyć postępowanie?
• Jak wygląda dokładna procedura rozłożenia świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego na raty lub odroczenia terminu płatności? Jakie pisma kierujemy do komornika?
• Jak często należy dokonywać aktualizacji w ERIF, INFOMONITOR, KBIG i KRD – każdorazowo po dokonaniu wpłaty przez dłużnika, czy wystarczy raz w miesiącu, np. po wypłacie świadczeń z funduszu?
• Czy w sytuacji, gdy na wniosek wierzyciela komornik umarza postępowanie egzekucyjne z tytułu alimentów bieżących i zaległych, komornik powinien w pierwszej kolejności spłacić należności z Funduszu Alimentacyjnego, a dopiero potem wierzyciela?
• Jak należy postąpić w sytuacji bardzo starego dłużnika z ZA, którego zadłużenie jest nawet usuwane z BIG-ów, brak jest akt i innych dokumentów, a jedyny ślad to wpis w systemie z początku zaliczki — czy należy dołączyć go ręcznie do przesyłu do BIG, czy podejmować inne działania, zwłaszcza gdy nie wiadomo, czy dłużnik żyje i co się z nim dzieje?
• Czy w sytuacji wydania decyzji zmieniającej Fundusz Alimentacyjny należy również przyłączyć taką decyzję do egzekucji?
• Jak należy postąpić w sytuacji, gdy po złożeniu wniosku o egzekucję z nieruchomości dłużnik występuje o zawieszenie postępowania komorniczego oraz proponuje zawarcie ugody i rozłożenie zadłużenia na raty? Czy organ powinien wyrazić na to zgodę?
• Jak należy postąpić w sytuacji, gdy dłużnik ubiega się o zwrot prawa jazdy, przedstawia potwierdzenia wpłat za wcześniejszy okres (np. sprzed kilku miesięcy), ale istnieje podejrzenie, że nie reguluje zobowiązań w ostatnim czasie? Czy brak spełnienia warunku wpłat za ostatnie 6 miesięcy wyklucza możliwość zwrotu prawa jazdy?
• Czy aktualizacji zadłużenia należy dokonywać łącznie z odsetkami? Czy aktualizacja powinna obejmować również dłużników, wobec których wierzyciele nie pobierają już świadczeń z funduszu alimentacyjnego lub zaliczki alimentacyjnej?
• Jak należy postąpić w przypadku, gdy dłużnik posiada zadłużenie zarówno z tytułu funduszu alimentacyjnego, jak i zaliczki alimentacyjnej, a komornik przekazuje środki ze wskazaniem na zaliczkę alimentacyjną? Czy należy dokonać przeksięgowania na fundusz alimentacyjny?
• Jak należy postąpić z wnioskiem dłużnika przesłanym drogą e-mail (np. o umorzenie zobowiązania) – czy należy wezwać do uzupełnienia braków formalnych (podpis elektroniczny lub kwalifikowany), czy taki wniosek może zostać rozpatrzony?

8. Upadłość konsumencka i śmierć dłużnika

Zagadnienia programowe

• Zgłoszenie wierzytelności, współpraca z syndykiem, zaległe i bieżące należności, skutki zakończenia upadłości oraz postępowanie po śmierci dłużnika.

Pytania:

• Co z przyznanym świadczeniem w przypadku śmierci przedstawiciela ustawowego małoletniej osoby uprawnionej?
• Syndyk ogłosił upadłość majątkową dłużnika. Co dalej z dłużnikiem? Dostaliśmy informację, że nie można umorzyć alimentów
• Komornik przysłał pismo o umorzeniu postępowania z uwagi na ogłoszenie upadłości dłużnika. Wierzycielka nie ma już FA, ale jest stare zadłużenie. Co w takiej sytuacji?
• Jeżeli jest zgon dłużnika, to czy na podstawie dostarczonego aktu zgonu można wygasić zadłużenie dłużnika alimentacyjnego z powodu śmierci, czy należy czekać na postanowienie komornika?
• Czy do dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego (np. dziadka), którego matka zmarła, należy wliczać alimenty otrzymane przez matkę w roku bazowym?

9. Prawo do funduszu i dochód rodziny

Zagadnienia programowe

• Skład rodziny, dochody i ich utrata lub uzyskanie, pełnoletność, opieka i upoważnienia, zmiana orzeczenia oraz zasada złotówka za złotówkę.

Pytania:

• Czy korespondencję można uznać za skutecznie doręczoną, jeżeli odbiera ją członek rodziny dłużnika?
• Jak liczymy dochody w przypadku osób ubezwłasnowolnionych?
• Jak stosować kryterium dochodowe przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego?
• Nienależnie pobrane świadczenia z fa – jakie problemy napotykamy przy ich ustalaniu?
• Jaki organ może zastosować ulgę w spłacie nienależnie pobranych świadczeń?
• Czy na pełnoletnie dziecko ze znacznym stopniem niepełnosprawności (dziecko nie jest ubezwłasnowolnione) może złożyć wniosek o świadczenie z funduszu jego matka? Czy to ono musi być wnioskodawcą?
• Matka pobiera fundusz na dziecko ze znacznym stopniem niepełnosprawności, które jest osobą dorosłą, ma przyznaną rentę socjalną. Od 2020 roku matka jest ubezwłasnowolniona. Czy matka powinna dalej pobierać fundusz?
• Jeżeli wnioskodawczyni w trakcie okresu świadczeniowego wyjdzie za mąż, to od jakiego momentu wpisujemy męża do składu rodziny i obliczamy jego dochody?
• W trakcie okresu świadczeniowego dziecko nabywa pełnoletność. Czy można wypłacać matce do końca okresu?
• Dorosłe dziecko w składzie rodziny ma matkę, która zmieniła stan cywilny. Czy powinniśmy dołączyć jej męża do składu rodziny?
• Przyznaliśmy błędnie fundusz wierzycielce dla dziecka na podstawie zabezpieczenia na czas trwania postepowania o rozwód. Problem jest to, że w zabezpieczeniu nie jest wymienione dziecko. Zabezpieczenie jest na zaspokojenie potrzeb rodziny. Wystąpiliśmy do SKO o stwierdzenie nieważności, niestety nie stwierdzono nieważności decyzji. Co możemy zrobić, aby decyzję usunąć z obrotu prawnego?
• Jakie działania aktywizacyjne możemy podjąć z dłużnikiem, który posiada gospodarstwo rolne i podlega do ubezpieczenia w KRUS-ie?
• Czy w sytuacji, gdy osoba uprawniona została ubezwłasnowolniona, a opiekunem prawnym została matka, to do dochodu wlicza się tylko dochód osoby uprawnionej?
• Osoba uprawniona jest w ciąży, kontynuuje naukę, ale nie zakłada nowej rodziny. Nadal mieszka z matką. Czy nowe dziecko wpisujemy do składu rodziny? Czy fundusz nadal przysługuje osobie uprawnionej?
• Co w przypadku, gdy dłużnik ma zaległość, wierzycielka jest już pełnoletnia i dłużnik teraz otrzymał emeryturę? Czy komornik zajmie mu część emerytury i będzie tę część przekazywać nam?
• Pierwszy wniosek o świadczenia z FA został przyznany od lutego. Decyzja wydana w marcu. Uprawomocnienie w kwietniu. Komornik przesłał zaświadczenie o dokonanych wpłatach wierzycielce w lutym i marcu. Dowiedział się także o przyznaniu świadczeń z FA dopiero w kwietniu. Czy kwota przekazana wierzycielce sprawia, że jest to nienależnie pobrane świadczenie za okres 2 miesięcy?
• Osoba niepełnosprawna z dzieckiem, żyjąca w związku z partnerem. Czy do składu rodziny wliczamy dziecko i partnera?
• Wierzycielka pobiera FA. Ponownie ma dziecko z dłużnikiem i ojcem poprzednich dzieci. Co ze składem rodziny?
• Co zrobić, jeżeli wierzycielka nie spłaciła nienależnie pobrane świadczenie i zmieniła adres?
• Jaki będzie skład rodziny u pełnoletniej osoby uprawnionej, gdzie do tej pory w składzie rodziny była matka z partnerem wraz z ich wspólnym dzieckiem i młodszym rodzeństwem? Matka pobiera FA na młodsze dzieci. Czy dzieci, matka i jej partner wchodzą w skład rodziny pełnoletniej córki, która wnioskuje o FA sama na siebie?
• Wierzycielka złożyła wniosek o fundusz w październiku, decyzję wydaliśmy w grudniu. Wierzycielka otrzymała alimenty od komornika za październik i listopad. Od jakiego miesiąca przyznajemy fundusz?
• Co w sytuacji, gdy wierzycielka pobierała FA na siebie, a teraz jest w konkubinacie i urodziła dziecko? Czy dalej przysługuje jej fundusz? Jeśli tak, to kto jest w składzie rodziny?
• Wierzycielka, która nie jest w związku małżeńskim, ma zasądzone alimenty od matki i ojca, ale pobiera FA tylko od ojca. Urodziła dziecko. Czy w składzie rodziny znajduje się tylko wierzycielka?
• Matka złożyła wniosek na dziecko. Do składu rodziny wpisała siebie oraz dwójkę dzieci – jedno, na które ma zasądzone alimenty i drugie dziecko, która ma z innym mężczyzną. Czy do składu rodziny powinna wpisać ojca drugiego dziecka?
• Czy pełnoletni może upoważnić rodzica lub przedstawiciela do pobierania alimentów?
• Co w sytuacji, gdy dłużnik twierdzi, że spłacił całość zadłużenia, a w OPS widnieje, że nadal ma dług, gdyż spłat dokonywał na konto córki?
• Dłużnik dokonuje wpłat do komornika, które są przekazywane na FA. Czy tę kwotę można odliczyć od dochodu rodziny, jeżeli alimenty są świadczone na rzecz osób spoza rodziny?
• Czy należy zwrócić się do urzędu pracy w celu aktywizacji dłużnika alimentacyjnego, jeśli jest on zarejestrowany w PUP-ie i przez cały rok dokonywał wpłat w kwotach zasądzonych alimentów na dzieci? Czy jeśli otrzymamy informacje o wyrejestrowaniu go z PUP-u, to czy za każdym razem trzeba wysyłać do dłużnika zobowiązanie do zarejestrowania?
• Jak wygląda skład rodziny w przypadku 22-letniej osoby niepełnosprawnej, która mieszka z ojcem, a ma zasądzone alimenty od matki?
• Czy w przypadku dłużnika alimentacyjnego mającego zasądzone alimenty na 8 dzieci z trzema różnymi kobietami, który ubiega się o umorzenie zaliczki alimentacyjnej jedynie na 3 dzieci z byłą żoną, warunek bezskuteczności egzekucji przez okres wskazany w ustawie powinien być spełniony w odniesieniu do wszystkich 8 dzieci, czy tylko do tych 3, których dotyczy wniosek o umorzenie?
• Czy uzyskanie konkretnego adresu dłużnika na podstawie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie danych (po informacji, że złożył wniosek o Kartę Dużej Rodziny w innej gminie) stanowi wystarczającą podstawę do przekazania sprawy według właściwości i skierowania wniosku o podjęcie działań do właściwego organu?
• Czy w sytuacji, gdy przyznajemy Fundusz Alimentacyjny dla dziecka, a alimenty zasądzone wyrokiem sądu wynoszą 500 zł miesięcznie, a na zaświadczeniu o bezskuteczności należność wierzyciela wynosi 2.000 zł i wypłata FA dopiero się rozpoczyna, mamy obowiązek od razu wysłać wniosek o ściganie, czy poczekać, aż należność z tytułu wypłaconych świadczeń FA osiągnie trzykrotność świadczeń? Czy w tym przypadku fakt, że podczas składania wniosku widzimy, iż całkowita należność alimentacyjna stanowi trzykrotność świadczeń, obliguje nas już do złożenia wniosku o ściganie?
• Czy w sytuacji, gdy babcia jest opiekunem prawnym wnuka, matka dziecka jest niepełnoletnia, a komornik prowadzi bezskuteczną egzekucję alimentów, matka (lub babcia w jej imieniu) może złożyć wniosek o przyznanie Funduszu Alimentacyjnego?
• Czy w sytuacji, gdy Fundusz Alimentacyjny przyznany jest od 1.02.2026 r. do 30.09.2026 r. na 3 dzieci (łącznie 2800 zł), a w dniu 13.03.2026 r. komornik przekazał kwotę pokrywającą całe zadłużenie FA oraz 2654 zł wierzycielce, a organ wystąpił z zapytaniem do komornika o skuteczność egzekucji, przy czym termin wypłaty FA przypada na 25.03.2026 r., i zgodnie z zaświadczeniem komornika o bezskuteczności egzekucji za dwa ostatnie miesiące pozostaje jeszcze należność wierzyciela w wysokości 12.918 zł, jak należy postąpić w sprawie dalszych działań egzekucyjnych i w kontekście wniosku o ściganie?
• Czy w sytuacji, gdy komornik poinformował, że egzekucja była skuteczna z zajętych wierzytelności pieniężnych dłużnika (nadpłaty podatków, środki od urzędu pracy, wynagrodzenie), należy wszcząć postępowanie w sprawie uchylenia decyzji przyznającej Fundusz Alimentacyjny od 1 marca 2026 r. (art. 24 ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) i uchylić decyzję, nawet jeśli postępowanie uchylające decyzję może nie zakończyć się w marcu 2026 r., oraz czy w tym czasie należy wypłacić FA za marzec 2026 r., a po ostatecznym uchyleniu decyzji żądać zwrotu nienależnie pobranego świadczenia?
• Czy w sytuacji, gdy opiekun prawny ma przyznany Fundusz Alimentacyjny na wnuka, a niepełnoletniemu wnukowi została przyznana renta rodzinna wypłacana opiekunowi prawnemu, należy doliczyć tę rentę do dochodu wnuka przy ustalaniu prawa do FA?
• Na jaki moment należy naliczać odsetki ustawowe za opóźnienie w przypadku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń – na dzień dokonania wpłaty przez zobowiązanego czy na dzień wpływu środków do organu?
• Czy w nagłówku decyzji można wskazać dziecko małoletnie reprezentowane przez przedstawiciela ustawowego, a jako adresata wskazać dziecko czy przedstawiciela ustawowego?
• Jak należy postąpić w sytuacji, gdy dziecko w trakcie okresu świadczeniowego osiąga pełnoletność i udziela upoważnienia matce do pobierania świadczeń? Czy możliwe jest wydanie jednej decyzji na cały okres świadczeniowy, czy konieczne jest złożenie dwóch odrębnych wniosków?
• Jak ustalić skład rodziny w przypadku pełnoletnich osób uprawnionych będących bliźniakami, z których jedna jest ubezwłasnowolniona, a jej opiekunem jest matka?
• Jak należy postąpić w sytuacji, gdy w styczniu wydano decyzję odmowną z powodu przekroczenia dochodu, a następnie przedłożono wyrok podwyższający alimenty od grudnia, co powoduje spełnienie kryterium „złotówka za złotówkę”? Czy należy złożyć nowy wniosek i przyznać świadczenie od maja, czy wznowić postępowanie z pierwotnego wniosku i wyrównać świadczenie?
• Jak uwzględnić w dochodzie rodziny dzierżawę gospodarstwa rolnego, gdy umowa została zawarta w roku bazowym albo wcześniej? Jakie dokumenty i daty należy sprawdzić?
• Od jakiej daty należy przyznać świadczenia z funduszu alimentacyjnego w sytuacji, gdy wniosek został złożony na podstawie wyroku zasądzającego alimenty w wysokości 500 zł wraz z zaświadczeniem o bezskuteczności egzekucji, mimo że w tym czasie obowiązywał już wyrok podwyższający alimenty do 800 zł, a dokumenty dotyczące podwyższenia wpłynęły dopiero później?
• Czy w przypadku, gdy dziecko kończy 18 lat i składa wniosek samodzielnie, w składzie rodziny nadal należy uwzględniać matkę, która wcześniej była wnioskodawcą?
• Czy w przypadku potrącania nienależnie pobranych świadczeń z bieżących list wypłat konieczne jest wydanie decyzji o rozłożeniu spłaty na raty?
• Strona pobrała nienależnie świadczenia w związku ze zmniejszeniem wysokości alimentów, a następnie przeprowadziła się do innej gminy. Czy dotychczasowy organ może wystąpić do organu właściwego ze względu na nowe miejsce zamieszkania strony o potrącanie nienależnie pobranych świadczeń z bieżąco wypłacanych świadczeń?
• Czy pełnoletnia osoba ucząca się, posiadająca własne dziecko i zamieszkująca w innej miejscowości niż matka, ma obowiązek uwzględnić w składzie rodziny matkę, brata oraz partnera matki (z którym ma własne dziecko), nawet w przypadku braku kontaktu z matką?

10. Wymiana informacji, BIG i ochrona danych

Zagadnienia programowe

• Przekazywanie i aktualizacja zadłużenia, dane historyczne, komunikacja między instytucjami, dostęp do dokumentów, archiwizacja i ochrona danych.

Pytania:

• Kiedy można zarchiwizować dłużnika? Czy archiwizujemy tylko spłaconych i zgony?
• Czy do ZK albo AŚ można wysyłać do dłużnika alimentacyjnego informację o przyznaniu świadczeń?
• Jakie obowiązki względem BIG ma organ wypłacający świadczenia z funduszu alimentacyjnego?
• Dlaczego system nie chce wysłać do BIG zadłużenia? Wierzycielka pobiera FA od dwóch miesięcy.
• Czy dłużnik musi złożyć wniosek abyśmy mogli go wykreślić z BIG?
• Komornik twierdzi, że przekazane przez niego należności są zaległymi alimentami, a nie bieżącymi. Czy w takim przypadku też wymagamy zwrotu?
• Czy wysyłać decyzję odmowną z FA do komornika?
• Dłużnik nie ma numeru PESEL. Co z BIG?
• Czy wierzyciel może zwrócić alimenty mylnie przekazane mu przez komornika?
• Czy OWW może występować do ZK z wnioskiem o udostępnienie danych na temat tego, czy dłużnik przebywa w ZK?
• Czy do każdego okresu świadczeniowego wierzycielka musi dostarczyć nową informację z sądu okręgowego?
• Czy możemy telefonicznie poprosić o zaświadczenie komornika?
• Komornik daje 7 dni na odpowiedź, jakie jest nasze stanowisko. Co w sytuacji, gdy nie mamy szans na wszczęcie postępowania, pozyskania informacji i wydanie decyzji?
• Czy pod klauzulą RODO musi być podpis wierzyciela lub dłużnika?
• Czy w sytuacji, gdy wierzycielka pobiera Fundusz Alimentacyjny w wysokości 1000 zł, komornik za dany miesiąc przekazał do OPS 1000 zł, a dodatkowo na konto wierzycielki przekazuje 400 zł, tłumacząc, że przekazuje kwotę do wysokości zasądzonych alimentów (które wynoszą 1400 zł), jak należy rozliczyć te środki i czy komornik postępuje prawidłowo?
• Czy środki wyegzekwowane przez komornika mogą być przeznaczone również na pokrycie kosztów upomnienia?
• Od jakiej daty należy podwyższać alimenty – od daty wskazanej w wyroku czy od daty wskazanej przez komornika?

Cele szkolenia:

1. Usystematyzowanie wiedzy na temat pełnej procedury postępowania wobec dłużnika alimentacyjnego, w tym zasad wydawania, doręczania i wygaszania decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań. Uczestnicy poznają prawidłowe ścieżki działania od momentu złożenia wniosku o podjęcie działań do ostatecznego zakończenia postępowania.

2. Doskonalenie praktyki współpracy organu właściwego z podmiotami zewnętrznymi, takimi jak komornicy, policja, prokuratura, zakłady karne, sądy oraz biura informacji gospodarczej (BIG). Szkolenie przygotuje do skutecznego pozyskiwania informacji, kierowania wniosków o ściganie za przestępstwo niealimentacji (art. 209 k.k.) oraz występowania o zatrzymanie prawa jazdy do CEPIK.

3. Przygotowanie do rozwiązywania wysoce problematycznych przypadków, takich jak ustalanie właściwości organu dla dłużnika przebywającego za granicą, w zakładzie karnym lub zmieniającego miejsce zamieszkania w trakcie postępowania. Uczestnicy rozwiną umiejętności radzenia sobie z dłużnikami o nieznanym miejscu pobytu oraz uniemożliwiającymi skuteczne doręczenie korespondencji.

4. Rozwinięcie umiejętności prawidłowego stosowania ulg w spłacie należności przez dłużnika alimentacyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem umarzania długu, rozkładania go na raty oraz odraczania terminu płatności. Omówione zostaną również mechanizmy właściwego zaliczania wpłat na poczet należności głównej i odsetek, a także radzenia sobie z rozbieżnościami w wyliczeniach organu i komornika.

5. Zapoznanie uczestników z aktualnymi problemami dotyczącymi przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w tym z weryfikacją kryterium dochodowego, zasady „złotówka za złotówkę” oraz poprawnym ustalaniem składu rodziny. Szkolenie wskaże także ścieżki postępowania w sytuacjach związanych z nienależnie pobranymi świadczeniami oraz przedłużaniem ważności orzeczeń o niepełnosprawności.

Metodologia:

Szkolenie zostanie przeprowadzone w formule online, na żywo, w czasie 5 godzin (w tym 0,5 przerwy) z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej porządkującej najważniejsze zagadnienia dotyczące postępowania z dłużnikiem alimentacyjnym. Przebieg zajęć będzie oparty na omówieniu aktualnych zasad wynikających z przepisów prawa oraz na analizie praktycznych problemów występujących w OPS. W trakcie szkolenia prelegent będzie analizować i omawiać przypadki występujące w codziennej pracy. Forma prowadzenia zajęć - Q&A (Questions and Answers - na zasadzie pytanie-odpowiedź), umożliwi także zadawanie pytań w trakcie szkolenia i odnoszenie omawianych zagadnień do konkretnych sytuacji z praktyki i codziennej pracy. Metodologia będzie łączyć wykład ekspercki, omówienie procedur, analizę dokumentacji oraz rozwiązywanie problemów interpretacyjnych. Dzięki temu uczestnicy będą mogli nie tylko uporządkować wiedzę, ale również przełożyć ją na codzienną obsługę spraw związanych z postępowaniem z dłużnikiem alimentacyjnym.

Efekty:

WIEDZA Uczestnicy zdobędą wiedzę dotyczącą prawnych wymogów i procedur egzekwowania należności, w tym m.in. warunków kierowania zawiadomień do prokuratury, wygaszania długu po zgonie dłużnika oraz przestrzegania przepisów RODO w kontekście ochrony danych osobowych stron. Poznają również zasady ustalania uprawnień do świadczeń z funduszu alimentacyjnego u osób ubezwłasnowolnionych, pełnoletnich oraz zmieniających stan cywilny w trakcie okresu świadczeniowego.


UMIEJĘTNOŚCIUczestnicy będą potrafili samodzielnie i poprawnie przeprowadzić wywiad alimentacyjny, a także podjąć właściwe działania aktywizujące wobec dłużników bezrobotnych, rolników czy osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności. Rozwiną umiejętność właściwego rozliczania wpłat od komornika i dłużnika, precyzyjnego naliczania odsetek oraz orzekania o nienależnie pobranych świadczeniach z funduszu alimentacyjnego.


KOMPETENCJEUczestnicy poznają praktyczne sposoby radzenia sobie z oporem ze strony dłużnika alimentacyjnego, traktowanego w procedurze jako trudny klient. Zyskają większą pewność i samodzielność w podejmowaniu decyzji administracyjnych w sytuacjach nietypowych i skomplikowanych, co ułatwi im skuteczną komunikację oraz współpracę z podmiotami zaangażowanymi w egzekucję alimentów.