Wideoszkolenie: Weryfikacja dochodów najemców

W programie m.in., wybrane zagadnienia:

• Projekt nowelizacji z 28 maja 2026 r. - planowane zmiany w art. 21c
• Jakie zmiany będą kluczowe i w jaki sposób wpłyną na rozszerzenie obowiązków organów w zakresie zaostrzonej weryfikacji dochodów?
• Małżeństwo zostało najemcami lokalu komunalnego i oboje są wskazani w umowie. Okazuję się że jedno z nich jest od jakiegoś czasu za granicą, a drugi najemca twierdzi, że nie ma z nim kontaktu, dlatego w deklaracji podaje tylko swoje dane. Czy to jest wystarczające do weryfikacji? Czy organ powinien wymagać dochodów od obu najemców wskazanych w umowie? Czy w tej sytuacji weryfikacja dochodów tylko jednej osoby jest prawidłowa?
• Co w sytuacji, gdy nowe przepisy wejdą w życie np. w styczniu, a urząd wcześniej rozpoczął weryfikację? Czy powinna być przeprowadzona na starych zasadach, czy już na nowych?
• Na jakim etapie i kto może wystąpić do urzędu skarbowego o dane z PIT w celu zweryfikowania oświadczenia o dochodach?
• Przy dodatkach mieszkaniowych uwzględnia się kwotę netto, ale pojawiają się opinie, że w tym przypadku prawidłowa jest kwota brutto. Która wersja jest prawidłowa? Czy przy weryfikacji dochodu, gdy uwzględniamy najniższą emeryturę, to należy brać pod uwagę kwotę brutto, czy netto?
• W przypadku dodatków mieszkaniowych przyznawanych ze względu na niski dochód. Jak powinno się je rozróżniać? Które wliczają się w dochód?
• Osoba nie złożyła deklaracji o dochodach mimo otrzymania wezwania z urzędu. Następnie ta osoba zgłasza sprzeciw, ponieważ urząd podniósł mu czynsz do 8% stawki odtworzeniowej. Czy urząd może zaproponować niższą podwyżkę? Czy urząd ma obowiązek podnieść czynsz do tych 8%? Czy będzie uregulowanie tych progów?

Wzory pism, jakie otrzymają uczestnicy:

Szczegółowy program szkolenia:

1. Projekt nowelizacji z 28 maja 2026 r. - planowane zmiany w art. 21c

• Jakie zmiany przewiduje projekt nowelizacji z 28 maja 2026 r. w zakresie weryfikacji dochodów najemców?
• Czy obowiązek weryfikacji zostanie rozszerzony na umowy zawarte przed 21 kwietnia 2019 r.?
• Jak zmieni się częstotliwość weryfikacji — z obecnego „nie częściej niż co 2,5 roku” na projektowane „nie rzadziej niż co 3 lata”?
• Z jakiego okresu dochód będzie brany pod uwagę po zmianach — 3 miesiące czy rok kalendarzowy poprzedzający złożenie deklaracji?
• Jakie nowe terminy będą obowiązywać przy składaniu deklaracji i dokumentów potwierdzających dochód?
• Kiedy urząd będzie mógł żądać dokumentów z urzędu skarbowego lub od pracodawcy?
• Kto będzie mógł wystąpić z wnioskiem o ponowną weryfikację dochodu?
• Jakie wyłączenia z obowiązkowej weryfikacji przewiduje projekt?
• Jak zmienią się kryteria dochodowe powodujące podwyżkę czynszu?
• Jak ma być obliczana podwyżka czynszu po przekroczeniu kryterium dochodowego?
• Czy po zmianach nadal będzie obowiązywać maksymalny poziom czynszu i jak należy go stosować w praktyce?
• Jakie będą skutki niezłożenia deklaracji albo niedostarczenia dokumentów w terminie?
• Jak stosować przepisy przejściowe, jeżeli urząd rozpoczął weryfikację przed wejściem w życie nowych przepisów?

2. Interpretacja przepisów i planowane zmiany w prawie

• Kiedy pojawi się informacja o wejściu zmian przepisów, aby urzędy mogły się odpowiednio przygotować?
• Jak interpretować przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, aby były jednoznaczne i praktyczne w stosowaniu?
• Jak prawidłowo interpretować przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz przepisy dotyczące pomocy społecznej podczas weryfikacji dochodów?
• Jak interpretować definicję dochodu w ustawie o świadczeniach rodzinnych? Jak w praktyce stosować tę definicję i co dokładnie należy uwzględniać?
• Czy możliwe jest wprowadzenie odrębnych regulacji, aby doprecyzować, co dokładnie wlicza się do dochodu?
• Co oznacza zapis “nie częściej niż co 2,5 roku” w ustawie o ochronie praw lokatorów?
• W projekcie ustawy przewidziano możliwość weryfikacji nie rzadziej niż co 3 lata - jakie uprawnienia w zakresie weryfikacji ma urząd przed wejściem tych przepisów w życie?
• Jakie zmiany mają wejść w życie w bieżącym roku, w kwestii weryfikacji dochodów?
• Jakie zmiany będą kluczowe i w jaki sposób wpłyną na obowiązki urzędów po wprowadzeniu zaostrzonej weryfikacji?
• Czy przez wejście w życie nowych przepisów konieczna jest zmiana dotychczasowej procedury weryfikacji dochodów?
• Jak w praktyce stosować nadchodzące zmiany w przepisach, aby uniknąć nieprawidłowości?
• Co w sytuacji, gdy nowe przepisy wejdą w życie np. w styczniu, a urząd wcześniej rozpoczął weryfikację? Czy powinna być przeprowadzona na starych zasadach, czy już na nowych?

3. Procedura weryfikacji dochodów w praktyce

• Jak wygląda kompletna procedura przeprowadzania weryfikacji dochodów najemców? Jak powinna wyglądać poprawnie przeprowadzona procedura „krok po kroku”?
• Jakie obowiązki spoczywają na urzędzie w zakresie weryfikacji? Jak się odpowiednio przygotować do weryfikacji dochodów?
• Czy wszystkie procedury powinny być uregulowane zarządzeniem wójta/burmistrza/prezydenta?
• Jak przeprowadzać weryfikację dochodów bez naruszania zasad RODO?
• Na jakim etapie można wystąpić do urzędu skarbowego o dane z PIT w celu zweryfikowania oświadczenia o dochodach?
• Jak prowadzić dokumentację podczas weryfikacji, aby była ona w pełni zgodna z przepisami?
• Jak poprawnie uzupełniać dokumenty podczas weryfikacji dochodu?
• Jak dostosować proces weryfikacji do różnych sytuacji? Czy te procedury różnią się między sobą?
• Jak traktować lokale socjalne, a jak komunalne w procesie weryfikacji? Czy istnieje jasny podział?
• Co zrobić z osobami, które są zarejestrowane w urzędzie pracy i nie mają prawa do zasiłku?
• Czy będzie możliwość wykluczenia takiej osoby z listy do weryfikacji?
• Czy jest możliwość wykluczenia takiej osoby z weryfikacji, a gdy sytuacja finansowa się zmieni, to ją wznowić?
• Czy jest możliwość usprawnienia procedur dotyczących osób pracujących na umowie zlecenie i poniżej 26 roku życia, aby były szybsze?
• Czy jest możliwość przeprowadzenia weryfikacji dochodów osób na umowie zlecenie lub poniżej 26 roku życia bez wzywania o dostarczenia PIT?

4. Nadużycia w dochodach - mechanizmy wykrywania i przeciwdziałania

• W jaki sposób można przeciwdziałać ukrywaniu dochodów?
• W jaki sposób urząd może rozszerzyć swoje możliwości weryfikacji i kontroli, aby zapobiec nadużyciom?
• Dlaczego urzędnicy w swojej pracy muszą bazować głównie na oświadczeniach najemców? Czy jest szansa na zmianę, aby dokumentacja była pełniej weryfikowalna i zgodna z przepisami?
• Czy gmina może wymagać dodatkowej deklaracji lub oświadczenia o dochodach przy weryfikacji?
• Co zrobić w sytuacji, gdy osoba ukrywa rzeczywiste dochody i czerpie z tego korzyści, ale nie ma na to twardych dowodów? Jak urząd może pociągnąć takie osoby do odpowiedzialności?
• Co zrobić w sytuacji, gdy osoba pisze w oświadczeniu o pracy dorywczej lub “na czarno”, na którą nie ma potwierdzenia?
• Jakie działania podjąć z osobami pracującymi “na czarno”, aby zminimalizować ryzyko nadużyć?
• Jak postępować w przypadku ukrywania dochodów uzyskiwanych za granicą?
• Urząd jest zlokalizowany na granicy z Niemcami i wiele osób pracuje poza granicą kraju. Mimo to przedkładają oświadczenia o zerowym dochodzie, choć zatrudnieni są już na terenie sąsiedniego państwa. Jak zweryfikować dochody osób, które pracują za granicą?
• Osoby zatrudnione za granicą, przynoszą PIT o zerowym dochodzie za poprzedni rok. Czy urząd może zwiększyć kontrolę nad sprawdzaniem dochodów osób pracujących za granicą, gdy zachodzi podejrzenie, że oświadczenia są nieprawdziwe? Jak powinna przebiegać procedura w stosunku do takiej osoby?
• Jak można skutecznie zweryfikować, czy ktoś pracuje “na czarno”, aby mieć na to wiarygodny dowód?
• Osoby pracują za granicą np. w Anglii albo “na czarno”, a po powrocie podają w oświadczeniach, że mają zerowy dochód i organ nie ma jak tego zweryfikować. Jak postąpić, gdy dochody pochodzą z nielegalnej pracy?
• Jak wygląda procedura weryfikacji dochodu w przypadku osób pobierających zasiłek dla bezrobotnych? Jak podejść do osoby, która powinna przedstawić swój dochód, a jest zarejestrowana w urzędzie pracy i nie osiąga dochodu?

5. Skład dochodu - co należy wliczać, jak liczyć oraz interpretować

• Jak rozróżniać, które świadczenia powinny być wliczane do dochodu?
• Najemcy posiadają różne świadczenia, a nie ma doprecyzowania, które powinny być wliczane. Pracownicy mają następnie wiele wątpliwości i muszą dzwonić do MOPS/OPS, aby uzyskać odpowiedź. Jak na konkretnych przykładach doliczać takie świadczenia, np. Mama+, dodatek z tytułu posiadania niepełnosprawności?
• Które świadczenia z OPS/MOPS powinny być wliczane do dochodu i jakie są kryteria określania, co się wlicza?
• Co w takim przypadku z zasiłkami stałymi i pielęgnacyjnymi? Czy będzie doprecyzowanie w tym temacie? Czy są różnice w praktyce w wliczaniu ich do dochodu?
• Jakie zasiłki wlicza się do dochodu?
• Czy świadczenie pielęgnacyjne powinno być wliczane do dochodu, mimo że jest to duża kwota?
• W przypadku dodatków mieszkaniowych, które są przyznawane ze względu na niski dochód, jak powinno się określać, czy wliczają się one do dochodu?
• Przy dodatkach mieszkaniowych, bierze się pod uwagę kwotę netto, ale niektóre osoby twierdzą, że w tym przypadku kwotę brutto, która wersja jest prawidłowa?
• Czy przy weryfikacji dochodu, w momencie kiedy punktem odniesienia jest najniższa emerytura – powinno się brać pod uwagę kwotę brutto czy netto?
• Jak można sprawdzić liczbę osób zamieszkujących w lokalu podczas weryfikacji dochodowej?
• Czy stypendia wliczają się do dochodu?
• Czy wlicza się jednorazowe stypendia, czy tylko stałe?
• Czy wlicza się stypendia socjalne, naukowe czy może oba rodzaje?
• Jak traktować alimenty podczas weryfikacji dochodów, czy powinno się brać je pod uwagę?
• Księgowa poinformowała osobę prowadzącą działalność gospodarczą, że nie może jeszcze rozliczyć PIT-u, co spowodowało problem z weryfikacją w styczniu. Jak określać dochód, gdy osoba prowadzi działalność gospodarczą i nie rozliczyła PIT-u, a urząd dokonuje weryfikacji na początku roku?
• Co zrobić, gdy najemca przekracza próg dochodowy uprawniający do danej stawki czynszu? Czy wtedy burmistrz decyduje, że np. podnosimy czynsz o 1 złoty?

6. Obliczenia dochodu - stosowanie wzoru ustawowego w praktyce

• Jak podstawiać liczby do wzoru, w przypadku jednoosobowego gospodarstwa domowego?
• Kryterium dochodowe wyliczane jest na podstawie kwoty najniższej emerytury. W marcu ogłaszane są nowe stawki. Czy w takiej sytuacji próg zmienia się w chwili ogłoszenia nowej stawki? Czy w takiej sytuacji uznaje się, że obowiązuje stawka z poprzedniego roku?
• Jeśli bierze się pod uwagę trzy pierwsze miesiące roku, a w marcu jest zeznanie podatkowe i wskazywana jest ulga prorodzinna na dzieci, to czy uwzględnia się tę kwotę w całości i dzieli na trzy miesiące, czy wylicza się średnią z 12 miesięcy?

7. Podwyżki czynszu i przekroczenie dochodu

• Jak urząd powinien postępować w sytuacji przekroczenia dochodu?
• W jaki sposób urząd ma naliczyć nową stawkę czynszu?
• Jaki termin ma urząd na wyliczenie nowej stawki czynszu?
• Jak wyliczyć stawkę czynszu, gdy najemca doniesie dokumenty po czasie?
• Co zrobić, gdy dochód jest znacząco przekroczony? Czy wtedy, zgodnie z uchwałą, podnosi się czynsz o nawet 1000 złotych?
• Czy w uzasadnionych przypadkach można odstąpić od podniesienia czynszu?
• Czy są jakieś przepisy prawne, które uzasadniają odstąpienie od podwyżki czynszu i można się na nich opierać?
• Najemca nie złożył deklaracji o dochodach pomimo otrzymania wezwania z urzędu. Następnie najemca przychodzi i awanturuje się, ponieważ urząd, mając możliwość, podniósł mu czynsz do 8% stawki odtworzeniowej. Czy urząd w takiej sytuacji może zaproponować niższą stawkę?
• Czy urząd zawsze musi podnieść czynsz do 8%? Kto powinien określić te kryteria i progi? Czy urząd może w ogóle nie podnosić czynszu w takiej sytuacji?
• Najemczyni miała 200 złotych stawki czynszowej, a teraz po podwyżkach musi płacić 3500 złotych. Co może zrobić urząd, gdy najemcy przychodzą do pracowników i zarzucają duże podwyżki czynszów?
• Co zrobić, gdy do urzędu napływa duża liczba pism, ponieważ najemcy nie zgadzają się na podwyżkę czynszu?

8. Brak współpracy najemcy i egzekwowanie dokumentacji

• Jak organ może egzekwować, od osób zamieszkujących lokal komunalny, poddanie się weryfikacji dochodów, gdy utrudniają współpracę? Co zrobić z najemcą, gdy w ciągu następnego pół roku nie złoży dokumentów?
• Jakie kroki może podjąć urząd, gdy najemca w ogóle nie złoży takich dokumentów? Jak egzekwować od najemcy złożenie tych dokumentów?
• W jaki sposób postępować, kiedy osoba nie chce donieść dokumentów o dochodach?
• Jak można zmobilizować najemców, aby dostarczali oświadczenia o dochodach i traktowali je bardziej poważnie?
• Jak można prawnie uregulować, aby rzeczywiście za ignorowanie wezwań z urzędu były konsekwencje?
• Mieszkańcy ignorują urząd, który chce przeprowadzić weryfikację dochodów, a dopiero gdy czynsz zostanie podniesiony, udaje im się dostarczyć wymagane informacje. Czy urząd może skuteczniej egzekwować wykazanie dochodów, aby ten obowiązek nie został zignorowany?
• Jak egzekwować informację, czy osoba pracuje oraz na podstawie jakiej umowy jest zatrudniona?

9. Szczególne sytuacje prawne - interpretacja w praktyce

• Czy należy weryfikować dochód w przypadku wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy? Czy organ ma taki obowiązek, czy jest to dobrowolne?
• Jak przeprowadzać weryfikację dochodową po przywróceniu tytułu prawnego?
• Czy urząd może w większym stopniu wspierać osoby weryfikowane ze względu na specyficzną grupę społeczną, aby procedura przebiegała sprawniej?
• Umowa została rozwiązana z powodu zadłużenia, następnie zadłużenie zostało spłacone i tytuł prawny został przywrócony najemcy. Czy zmienia się procedura weryfikacji po przywróceniu tytułu prawnego?
• Małżeństwo jest najemcami lokalu komunalnego i oboje są wskazani w umowie. Okazuje się, że mąż przebywa od dłuższego czasu za granicą. Żona twierdzi, że nie ma z nim kontaktu i w deklaracji dochodowej wskazuję wyłącznie siebie. Czy ta deklaracja jest wystarczająca do weryfikacji? Czy urząd powinien wymagać dochodów od męża, skoro nadal jest zapisany w umowie? Czy weryfikacja dochodów tylko jednej osoby w tej sytuacji jest prawidłowa?
• Umowa została podpisana z małżeństwem. W okresie trzyletnim, pomiędzy kolejnymi weryfikacjami, małżeństwo rozwiodło się. W lokalu pozostała tylko jedna osoba, jednak nie doszło do formalnego wyłączenia drugiej osoby z umowy. Jedna osoba złożyła deklarację o dochodach, natomiast druga nie została wezwana do jej złożenia, ponieważ nie zamieszkuje w lokalu. Co zrobić w sytuacji, gdy druga osoba złoży deklarację, a jej dochód przekroczy próg dochodowy, mimo że dochód pierwszej osoby go nie przekracza? Czy powinno się przyjąć dwie oddzielne deklaracje?
• Czy skoro najemczyni nadal jest zapisana w umowie, ale nie mieszka w lokalu, to powinno się weryfikować jej dochód?
• Osoba osiąga wynagrodzenie w wysokości 5 tysięcy, z czego 1000 złotych przeznacza na alimenty. Ta osoba uważa, że do celów weryfikacji powinien być brany pod uwagę dochód w wysokości 4000 złotych. Czy osoby, które płacą alimenty mogą ubiegać się o pomniejszenie dochodu podczas weryfikacji?
• W przepisie napisane jest, że w przypadku rozwodu można wyłączyć jednego z byłych współmałżonków, gdy wyprowadził się lub wymeldował i zrzekł się tego prawa, ale to zakłada dobrą wolę, której często przy rozwodach brakuje. Jak interpretować te przepisy i stosować w praktyce w takiej sytuacji?
• Najemczyni przeszła weryfikację dochodów, mieszkając w gospodarstwie wieloosobowym. Dochód przekraczał kryterium, w związku z czym stawka czynszu została podwyższona. Następnie jej sytuacja uległa zmianie i aktualnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zgodnie z kryteriami dochodowymi dochód przekracza próg, jednak po zastosowaniu wzoru dla jednoosobowego gospodarstwa (współczynnik 1,2) wynik wyszedł ujemny. Czy w takiej sytuacji należy pozostawić dotychczasową stawkę czynszu bez podwyższania? Jak prawidłowo postąpić w takiej sytuacji?
• Co zrobić w sytuacji, gdy najemczyni płaci podwyższony czynsz z powodu wcześniejszego przekroczenia dochodu, a jednocześnie zostaje wprowadzona zmiana stawek czynszu?
• Jeżeli podwyżka czynszu jest konieczna, ile powinna wynosić jej wysokość, skoro najemczyni płaci już znacznie wyższy czynsz od stawki podstawowej?