Wideoszkolenie: Kontrole PIP w OPS

W programie m.in., wybrane zagadnienia:

• Czy podczas kontroli PIP sprawdzane są również umowy zlecenia zawierane w ramach programu „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” i czy mogą one zostać przekształcone w umowy o pracę?
• Jakie są konsekwencje prawne i finansowe zakwestionowania umowy oraz uznania istnienia stosunku pracy? Kto ponosi odpowiedzialność?
• Jak wygląda kwestia kontroli umów osób zatrudnionych do świadczenia usług środowiskowych?
• Praca przy kafelkach została zakwalifikowana przez ZUS jako umowa o dzieło, podczas gdy PIP zakwestionowała ten charakter umowy. Jak kwalifikować czynności, które mogą być wykonywane na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło?
• Jakie są warunki i wymogi dotyczące zatrudniania emerytów i rencistów na podstawie umowy zlecenia?
• Jak wygląda kwestia RODO podczas kontroli PIP? Jakie dokumenty powinny znajdować się w aktach osobowych, a których nie należy w nich przechowywać?
• Jeżeli założenia programu przewidują zawarcie umowy zlecenia lub realizację zadania przez organizację pożytku publicznego, czy taka umowa również może zostać zakwestionowana? Co może wpłynąć na jej zakwestionowanie?

Wzory pism, jakie otrzymają uczestnicy:

Szczegółowy program szkolenia:

1.Kontrola umów cywilnoprawnych przez PIP – najważniejsze zmiany

• Jakie zmiany w przepisach dotyczących kontroli umów przez Państwową Inspekcję Pracy weszły w życie?
• Co dokładnie zmieniło się w przepisach od 8 lipca 2026 r. w porównaniu z dotychczasowymi regulacjami?
• Jakie nowe uprawnienia posiadają obecnie inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy?
• Jakie kompetencje posiada inspektor podczas kontroli umów po zmianie przepisów?
• Kiedy może zostać wydana decyzja administracyjna stwierdzająca istnienie stosunku pracy?
• W jaki sposób inspektor wydaje decyzję dotyczącą umowy?
• Jakie są kompetencje inspektorów, a jakie prawa przysługują pracownikom?
• Czy umowy wprowadzane do CRU również będą podlegały kontroli Państwowej Inspekcji Pracy?

2. Kontrola PIP w praktyce – procedura, decyzje i działania po kontroli

• Jak przebiega procedura kontroli przez Państwową Inspekcję Pracy?
• Jakie są zasady obowiązujące podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy?
• Co jest najczęściej sprawdzane podczas kontroli?
• Jakie pytania najczęściej zadają inspektorzy podczas kontroli?
• Czy decyzja inspektora dotycząca umowy jest wydawana w trakcie kontroli, czy po jej zakończeniu?
• Co zrobić w przypadku wykrycia przez inspektora nieprawidłowości lub naruszeń?
• Jak wygląda proces usuwania nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli?
• W jaki sposób Państwowa Inspekcja Pracy weryfikuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości?
• Jak wygląda kolejna kontrola sprawdzająca wykonanie zaleceń i kiedy jest przeprowadzana?
• Jak wygląda procedura odwoławcza przed sądem?
• Jak wygląda postępowanie sądowe po zakończeniu kontroli?
• Na jakich przykładach można się opierać, aby przygotować się do kontroli?
• Na jakich przepisach prawnych należy opierać się podczas kontroli?

3. Umowa zlecenia a umowa o pracę – zasady prawidłowego stosowania

• Jak odróżnić cechy umowy zlecenia od stosunku pracy i na co zwracać szczególną uwagę?
• Jak odróżniać przesłanki umowy zlecenia i umowy o pracę, aby prawidłowo dobierać ich rodzaj?
• Na co szczególnie zwrócić uwagę podczas zawierania umowy zlecenia, aby nie popełnić błędu?
• Jak powinna wyglądać prawidłowo sporządzona umowa zlecenia i jakie elementy powinna zawierać, aby nie została zakwestionowana podczas kontroli?
• Jak prawidłowo sporządzić umowę zlecenia, aby nie posiadała cech stosunku pracy?
• Jakie zapisy w umowie zleceniu świadczą o tym, że nie posiada ona cech umowy o pracę?
• Jaki zakres obowiązków może obejmować umowa zlecenia, a jaki powinien być realizowany w ramach umowy o pracę?
• Czy w umowie zlecenia warto wskazywać stanowisko, jeśli chcemy uniknąć jej zakwestionowania?
• Jakie są najczęstsze błędy popełniane podczas sporządzania umów cywilnoprawnych oraz nawiązywania współpracy?
• W jaki sposób powinny być zawierane umowy cywilnoprawne oraz umowy o pracę?
• Czy na wzorze umowy cywilnoprawnej powinien znaleźć się adres zamieszkania?
• Czy istnieje wzór umowy cywilnoprawnej, na którym można się opierać przy weryfikacji poprawności własnych umów?
• Praca przy kafelkach została zakwalifikowana przez ZUS jako umowa o dzieło, podczas gdy PIP zakwestionowała ten charakter umowy. Jak kwalifikować czynności, które mogą być wykonywane na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło?
• Jak interpretować przepisy dotyczące umowy o dzieło i umowy zlecenia, skoro przepisy wskazują na konieczność osiągnięcia konkretnego rezultatu w przypadku umowy o dzieło, a ZUS interpretuje to odmiennie?
• Czy istnieje limit obowiązków, które można wskazać w umowie zlecenia?

4. Specyfika zatrudnienia w pomocy społecznej w świetle kontroli PIP

• Czy inspektor podczas kontroli może nakazać przekształcenie umów zlecenia zawieranych w ramach programów lub projektów?
• Czy podczas kontroli PIP sprawdzane są również umowy zlecenia zawierane w ramach programu „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” i czy mogą one zostać przekształcone w umowy o pracę?
• Co w przypadku kontroli PIP umów zlecenia zawieranych w ramach programu „Opieka wytchnieniowa”?
• Co z umowami zawieranymi w ramach programów resortowych, które są zawierane cyklicznie, np. co roku?
• Jeżeli założenia programu przewidują zawarcie umowy zlecenia lub realizację zadania przez organizację pożytku publicznego, czy taka umowa również może zostać zakwestionowana? Co może wpłynąć na jej zakwestionowanie?
• Jak wygląda kwestia kontroli umów osób zatrudnionych do świadczenia usług środowiskowych? Czy takie umowy również podlegają kontroli i mogą zostać zakwestionowane?
• Jak wygląda kwestia umów cywilnoprawnych zawieranych z asystentami rodziny?
• Co z umowami zawieranymi z opiekunkami i asystentkami świadczącymi usługi opiekuńcze przez kilka godzin dziennie?
• Czy w jednej jednostce opiekunki i asystentki mogą być zatrudnione zarówno na podstawie umowy zlecenia, jak i umowy o pracę? Czy w takim przypadku konieczne jest stosowanie jednolitej formy zatrudnienia?
• Jakie są warunki i wymogi dotyczące zatrudniania emerytów i rencistów na podstawie umowy zlecenia?
• Jak wygląda kontrola umowy zlecenia zawartej z emerytem lub rencistą?

5. Czas pracy w praktyce – zasady prawidłowej ewidencji i rozliczania

• Co Państwowa Inspekcja Pracy kontroluje w zakresie czasu pracy?
• Jak Państwowa Inspekcja Pracy weryfikuje harmonogramy czasu pracy?
• Jak prawidłowo ewidencjonować czas pracy osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia?
• Co jest najważniejsze w prawidłowym ewidencjonowaniu czasu pracy, aby uniknąć naruszeń?
• Jak prawidłowo rozliczać godziny pracy?
• Jak prawidłowo rozliczać zadaniowy system czasu pracy?
• W jaki sposób jednostka może wykazać podczas kontroli PIP, że pracownicy są objęci zadaniowym systemem czasu pracy?
• Jak ewidencjonować system pracy zmianowej?
• Jak rozliczać system pracy zmianowej?
• Jak rozliczać urlopy w systemie pracy zmianowej?
• Jak prawidłowo rozliczać urlop na żądanie?
• Jak należy uwzględniać umowę o pracę, umowy cywilnoprawne oraz działalność B2B przy rozliczaniu czasu pracy?
• Jak prawidłowo rozliczać czas pracy kierowców?
• Jak prawidłowo ustalać miejsce i czas wykonywania pracy na potrzeby kontroli Państwowej Inspekcji Pracy?

6. Dokumentacja pracownicza i obowiązki kadrowe

• Jaka dokumentacja, w tym dokumenty elektroniczne, jest niezbędna podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy?
• Jaki jest zakres obowiązków działu kadr w zakresie przygotowania do kontroli PIP?
• Co jest wymagane w zakresie dokumentacji od pracodawcy, a co od zleceniobiorcy?
• Jak weryfikować poprawność umów cywilnoprawnych?
• Czy oświadczenia dotyczące stanu zdrowia i zdolności do pracy mogą być pomocne w obronie umowy cywilnoprawnej przed jej przekształceniem?
• Jakie dokumenty warto zgromadzić, aby potwierdzić zasadność zawarcia umowy zlecenia i skutecznie bronić jej podczas kontroli PIP?
• Czy zleceniobiorca powinien przedstawić podczas kontroli szkolenia lub inne dokumenty?
• Jak powinna wyglądać informacja o warunkach zatrudnienia i co dokładnie powinna zawierać?
• Jak powinna wyglądać informacja przekazywana pracownikowi wraz z umową o pracę?
• Jakie zmiany zaszły w zakresie prowadzenia akt osobowych? Jakie dokumenty powinny się w nich znajdować i gdzie należy je umieszczać?
• Jak wygląda kontrola akt osobowych prowadzona przez Państwową Inspekcję Pracy?
• Jak wygląda kwestia RODO podczas kontroli PIP? Jakie dokumenty powinny znajdować się w aktach osobowych, a których nie należy w nich przechowywać?
• Jakie informacje i dokumenty należy przechowywać, co można kopiować, a czego kopiować nie wolno?
• Na jakie przepisy i dokumenty należy powoływać się podczas kontroli?
• Jak na podstawie dokumentów prawidłowo obliczać staż pracy pracowników?

7. Zakwestionowanie umowy cywilnoprawnej – skutki i konsekwencje

• Na jakiej podstawie inspektorzy mogą zakwestionować umowę cywilnoprawną?
• Jakie są sytuacje, w których umowa cywilnoprawna może zostać przekształcona w umowę o pracę?
• Jak przebiega proces przekształcenia umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę?
• Jakie są konsekwencje prawne i finansowe zakwestionowania umowy oraz uznania istnienia stosunku pracy? Kto ponosi odpowiedzialność?
• Jakie są kary pieniężne i inne konsekwencje wynikające z kontroli PIP?
• Co zrobić w sytuacji zakwestionowania umowy przez inspektora i jakie są dalsze procedury?
• Co dzieje się z zaległymi składkami ZUS w przypadku zakwestionowania umowy?
• Czy opłacenie zaległych składek ZUS jest zawsze obligatoryjne?
• Jak wygląda kwestia składek ZUS za emerytów i rencistów wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia?
• Jak prawidłowo ustalać obowiązek opłacania składek ZUS w przypadku zbiegu tytułów do składek?
• Jeżeli osoba posiada kilka umów, od kiedy należy opłacać składki, a kiedy nie ma takiego obowiązku?
• Jakie obowiązki ma pracownik w przypadku zakwestionowania umowy?
• Jakie są dalsze konsekwencje za naruszenia wykazane podczas kontroli?

8. Zabezpieczenie umowy zlecenia – rola kierowników i zleceniobiorcy

• Na co szczególnie zwracają uwagę inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy podczas kontroli?
• Co jest najważniejsze w przygotowaniu jednostki do kontroli PIP?
• Na co należy zwrócić szczególną uwagę przed kontrolą Państwowej Inspekcji Pracy?
• Jak argumentować i bronić zasadności zawartej umowy zlecenia podczas kontroli inspektora?
• Jakie działania podjąć, aby zabezpieczyć się przed konsekwencjami zakwestionowania umowy przez inspektora?
• Jak postępować w sytuacji, gdy zleceniobiorca chce wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia?
• Jakie znaczenie ma wola zleceniobiorcy przy zawarciu umowy zlecenia i jak można ją uwzględnić podczas kontroli?
• Jak uświadomić kierownikom ich odpowiedzialność w zakresie prawidłowego stosowania umów cywilnoprawnych?
• Jak wyjaśnić kierownikom, jakie czynności może wykonywać osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia, a jakie mogą wskazywać na istnienie stosunku pracy?
• Jak wyjaśnić kierownikom różnice pomiędzy wykonywaniem zadań w ramach umowy zlecenia a podporządkowaniem charakterystycznym dla stosunku pracy?

Cele szkolenia:

1. Przygotowanie do kompleksowej weryfikacji umów oraz wdrożenia nowych uprawnień kontrolnych PIP: Uczestnicy zdobędą wiedzę na temat procedur kontrolnych od 8 lipca 2026 r., kompetencji inspektorów w zakresie wydawania decyzji administracyjnych przekształcających umowy oraz praw przysługujących kontrolowanej jednostce.

2. Rozwinięcie umiejętności rozróżniania stosunku pracy od umów cywilnoprawnych ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki pomocy społecznej: Uczestnicy nauczą się prawidłowo kwalifikować umowy (zlecenie, dzieło) i konstrukty prawne w programach resortowych (m.in. „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością”, „Opieka wytchnieniowa” czy usługi opiekuńcze).

3. Usystematyzowanie wiedzy z zakresu ewidencjonowania i rozliczania czasu pracy w urzędzie: Uczestnicy opanują zasady prowadzenia ewidencji dla zleceniobiorców, weryfikacji harmonogramów, rozliczania systemu zadaniowego, pracy zmianowej, urlopów oraz czasu pracy kierowców.

4. Doskonalenie praktyki prowadzenia akt osobowych oraz dokumentacji pracowniczej zgodnie z wymogami PIP i RODO: Uczestnicy poznają wytyczne dotyczące prawidłowego przechowywania dokumentów, tworzenia informacji o warunkach zatrudnienia oraz bezpiecznego gromadzenia dowodów na obronę legalności zawartych umów.

5. Zapoznanie uczestników z prawno-finansowymi konsekwencjami zakwestionowania umów i procedurami odwoławczymi: Uczestnicy dowiedzą się, jak postępować w przypadku wydania nakazów lub decyzji inspektora, jak rozliczać zaległe składki ZUS przy zbiegach tytułów oraz jak reprezentować jednostkę w postępowaniu sądowym i kontrolach sprawdzających

Metodologia:

Szkolenie zostanie przeprowadzone w formule online, na żywo, w czasie 5 godzin (w tym 0,5 przerwy) z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej porządkującej najważniejsze zagadnienia dotyczące Kontroli PIP w OPS. Przebieg zajęć będzie oparty na omówieniu aktualnych zasad wynikających z przepisów prawa oraz na analizie praktycznych problemów występujących w Ośrodkach Pomocy Społecznej. W trakcie szkolenia prelegent będzie analizować i omawiać przypadki występujące w codziennej pracy. Forma prowadzenia zajęć - Q&A (Questions and Answers - na zasadzie pytanie-odpowiedź), umożliwi także zadawanie pytań w trakcie szkolenia i odnoszenie omawianych zagadnień do konkretnych sytuacji z praktyki i codziennej pracy. Metodologia będzie łączyć wykład ekspercki, omówienie procedur, analizę dokumentacji oraz rozwiązywanie problemów interpretacyjnych. Dzięki temu uczestnicy będą mogli nie tylko uporządkować wiedzę, ale również przełożyć ją na codzienną obsługę spraw związanych z Kontrolą PIP w OPS.

Efekty:

Wiedza

Uczestnicy zdobędą wiedzę dotyczącą pełnego zakresu kompetencji kontrolnych PIP, nowych regulacji prawnych obowiązujących od lipca 2026 r. oraz skutków finansowych przekształcenia umów cywilnoprawnych w stosunek pracy w kontekście zaległości ZUS i kar pieniężnych. Uczestnicy poznają praktyczne sposoby bezpiecznego angażowania zleceniobiorców (w tym emerytów i rencistów), rozliczania zbiegów tytułów do ubezpieczeń oraz interpretowania różnic między wykonaniem zlecenia a osiągnięciem rezultatu w umowach o dzieło.

Umiejętności

Uczestnicy nauczą się bezbłędnie konstruować umowy zlecenia pozbawione cech podporządkowania pracowniczego, prawidłowo ewidencjonować czas pracy w różnorodnych systemach oraz obliczać staż pracy na podstawie zgromadzonej dokumentacji. Uczestnicy będą potrafili zgromadzić kompletny materiał dowodowy potwierdzający specyfikę realizowanych usług środowiskowych lub projektowych oraz bezpiecznie prowadzić akta osobowe z uwzględnieniem obostrzeń RODO.

Kompetencje

Uczestnicy rozwiną umiejętność sprawnego budowania argumentacji prawnej chroniącej zasadność zawartych umów zlecenia podczas czynności kontrolnych oraz efektywnego instruowania kadry kierowniczej w zakresie wydawania poleceń służbowych. Uczestnicy będą potrafili profesjonalnie przeprowadzić jednostkę przez procedurę poaudytową, wdrażając zalecenia inspektora, sporządzając wystąpienia odwoławcze oraz redukując ryzyko ponownych naruszeń.