Wideoszkolenie: Bon senioralny

W programie m.in., wybrane zagadnienia:

• Jakie kryterium dochodowe będzie obowiązywało przy przyznawaniu Bonu senioralnego?
• Czy środki z Bonu senioralnego mają być realizowane tylko poprzez usługi?
• Czy niewykorzystane środki będą podlegały zwrotowi do budżetu państwa?
• Jakie formy wsparcia będzie obejmował Bon senioralny?
• Zmiana sytuacji dochodowej. Po trzech miesiącach senior otrzymuje wysokie wyrównanie emerytury. Dochód przekracza kryterium. Czy należy zmienić decyzję? Czy uchylić decyzję? Czy pozostawić świadczenie do końca okresu?
• Czy Bon senioralny będzie elementem systemu opieki długoterminowej?
• Czy możliwość skorzystania z Bonu będzie zależna od stopnia pokrewieństwa między osobą świadczącą opiekę a seniorem?

Wzory pism, jakie otrzymają uczestnicy:

Szczegółowy program szkolenia:

1.Założenia i cele programu

• Czym jest Bon senioralny? Jaki jest główny cel programu? Na czym ma polegać jego realizacja?
• Czy Bon senioralny będzie elementem systemu opieki długoterminowej?
• Jak Bon senioralny będzie powiązany z ustawą porządkującą kwestie opieki długoterminowej?
• Czy Bon senioralny jest świadczeniem z pomocy społecznej?
• Czy Bon będzie realizowany jako program rządowy czy ustawowy?

2.Kryterium dochodowe

• Jakie kryterium dochodowe będzie obowiązywało przy przyznawaniu Bonu senioralnego?
• Czy kryterium dochodowe będzie ustalane na podstawie dochodu netto?
• W jaki sposób należy wyliczać dochód?
• Czy dochód ustala się z trzech miesięcy?
• Jak liczyć dochód nieregularny?
• Czy będzie brana pod uwagę wyłącznie emerytura?
• Czy dodatki, , świadczenia wspierające, będą uwzględniane przy ustalaniu dochodu do Bonu senioralnego? Czy pod uwagę będzie brana wyłącznie emerytura?
• Czy trzynasta emerytura wlicza się do dochodu?
• Czy czternasta emerytura wlicza się do dochodu?
• Czy dodatki pielęgnacyjne wlicza się do dochodu?
• Czy świadczenie wspierające jest dochodem?
• Czy alimenty wlicza się do dochodu?
• Jak udokumentować dochód?
• Czy Bon senioralny będzie wliczany do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej?

3. Finanse

• Na jakiej zasadzie będą wypłacane środki? Czy będą to środki własne gminy? Czy będą to środki zewnętrzne?
• Kto będzie ponosił koszty realizacji Bonu senioralnego?
• Jakie byłby formy finansowania Bonu senioralnego?
• Czy gmina będzie musiała dokładać własne środki?
• Czy przewidziane będą koszty utrzymania realizacji programu?
• Jak wyceniane będą usługi?
• Po czyjej stronie będzie spoczywała odpłatność za usługi realizowane w ramach Bonu senioralnego?
• Czy senior ponosi odpłatność?
• Czy można wykorzystać tylko część Bonu?
• Czy można zwiększyć liczbę godzin?
• Czy przewidziane są ograniczenia finansowe?
• Jakie będą ogólne zasady finansowe dotyczące realizacji Bonu senioralnego?
• W jaki sposób będą przekazywane środki na realizację Bonu senioralnego?
• Kiedy będą przekazywane środki na realizację Bonu senioralnego?
• Jak występować o środki na realizację Bonu senioralnego?
• Czy można już finansować usługi bez otrzymania środków?
• Jak rozliczać Bon senioralny?
• Czy Bon senioralny powinno się rozliczać podobnie usługi opiekuńcze raz w miesiącu?
• Czy realizacja usług w ramach Bonu będzie odbywała się na podstawie umowy zlecenia? Jak będzie wyglądało takie rozliczenie?
• Jakie dokumenty będą potrzebne do rozliczania Bonu senioralnego?
• Jak postępować w przypadku niewykorzystania środków przeznaczonych na realizację Bonu senioralnego?
• Czy niewykorzystane środki będą podlegały zwrotowi do budżetu państwa?
• Jakie konsekwencje grożą gminie za niewłaściwe wykorzystanie środków?

4.Krąg osób uprawnionych

• Do jakiej grupy beneficjentów będzie skierowany Bon senioralny?
• Komu będzie przysługiwał Bon senioralny, a kto nie będzie uprawniony do jego otrzymania?
• Komu będzie przysługiwał Bon senioralny i w jakim zakresie?
• Jakie osoby będą mogły skorzystać z Bonu senioralnego w pierwszej kolejności?
• Czy osoba całkowicie sprawna może otrzymać Bon?
• Czy osoba leżąca może otrzymać Bon?
• Czy osoba z demencją może skorzystać z Bonu?
• Czy osoba z chorobą Alzheimera może zostać objęta programem?
• Czy osoba z zaburzeniami psychicznymi może otrzymać Bon?
• Czy Bon senioralny będzie przeznaczony dla osób w rodzinie sprawujących opiekę nad osobą starszą lub osobą z niepełnosprawnością?
• Jak postępować w przypadku seniorów, którzy nie mają rodziny i ubiegają się o Bon senioralny?
• Czy Bon senioralny będzie dotyczył tylko seniorów powyżej 65 roku życia, żyjących z rodziną? Co z seniorami, którzy żyją samotnie?
• Czy z Bonu senioralnego będzie mógł skorzystać senior objęty innymi programami rządowymi?
• Czy będzie obowiązywał limit seniorów mogących skorzystać z Bonu senioralnego?

5. Członek rodziny

• Kto może złożyć wniosek?
• Czy wniosek może złożyć tylko dziecko?
• Czy wniosek może złożyć wnuk?
• Czy wniosek może złożyć pasierb?
• Czy wniosek może złożyć synowa?
• Czy wniosek może złożyć zięć?
• Czy wniosek może złożyć rodzeństwo seniora?
• Czy wniosek może złożyć opiekun faktyczny?
• Czy wniosek może złożyć pełnomocnik?
• Czy wniosek może złożyć kurator?
• Czy wniosek może złożyć opiekun prawny?
• Czy osoba mieszkająca za granicą może złożyć wniosek?
• Czy możliwość skorzystania z Bonu będzie zależna od stopnia pokrewieństwa między osobą świadczącą opiekę a seniorem?
• Czy senior może mieszkać z osobą niepełnosprawną?
• Co zrobić, gdy rodzina utrudnia realizację usług?
• Jak reagować na konflikt między rodziną a opiekunem?

6. Zakres usług

• Jaki będzie zakres obowiązków osoby świadczącej usługi w ramach Bonu senioralnego?
• Czy zakres usług w ramach Bonu senioralnego będzie obejmował czynności związane z pielęgnacją i higieną, podobnie jak usługi opiekuńcze?
• Czy można robić zakupy?
• Czy można przygotowywać obiady?
• Czy można sprzątać?
• Czy można robić pranie?
• Czy można prasować?
• Czy można palić w piecu?
• Czy można odśnieżać?
• Czy można myć okna?
• Czy można robić remont?
• Czy można kosić trawę?
• Czy można opiekować się zwierzętami?
• Czy można odbierać leki?
• Czy można towarzyszyć u lekarza?
• Czy można organizować transport?
• Czy można prowadzić rehabilitację?
• Czy można wykonywać zabiegi pielęgniarskie?
• Co zrobić, gdy senior oczekuje usług wykraczających poza zakres Bonu?
• Czy zakres usług świadczonych w ramach Bonu senioralnego odpowiada zakresowi usług opiekuńczych realizowanych przez ośrodki pomocy społecznej?
• Jak Bon senioralny będzie się miał do usług opiekuńczych z ustawy o pomocy społecznej – czy będzie je zastępował, czy uzupełniał?
• Czy w ramach Bonu senioralnego przewidziany będzie asystent?
• Czy będą nadal realizowane programy dotyczące asystentury osób z niepełnosprawnościami? Jeśli tak, to dla jakiej grupy?

7.Wywiad i ocena potrzeb

• W jaki sposób weryfikować spełnienie warunków uprawniających do otrzymania Bonu senioralnego?
• Kto będzie odpowiedzialny za ustalanie potrzeb seniorów?
• Jak oceniać potrzeby seniora?
• Jakie są wytyczne, potrzebne do oceny seniora? Czy będą jakieś obowiązywały?
• Jakie kryteria należy brać pod uwagę przy ocenie osoby i ustalaniu liczby godzin wsparcia?
• Jaka liczba godzin będzie przysługiwała seniorowi?
• Czy trzeba odwiedzić seniora?
• Czy można przeprowadzić ocenę w szpitalu?
• Czy wywiad można przeprowadzić zdalnie?
• Czy wywiad można przeprowadzić z rodziną?
• Czy potrzebna jest zgoda seniora?
• Czy odmowa wpuszczenia pracownika powoduje odmowę Bonu?
• Czy przy kwalifikowaniu do Bonu senioralnego będą ustalane dodatkowe kryteria lub punkty oceny potrzeb?
• Jak będzie punktacja przy kwalifikacji do Bonu senioralnego?
• Kot będzie uprawniony do decyzji o liczbie przyznanych punktów?
• Czy przy ocenie uprawnień do Bonu będą brane pod uwagę punkty przyznawane przez komisję wojewódzką?
• W jaki sposób będzie oceniana niesprawność osoby ubiegającej się o Bon senioralny?
• Jak oceniać stopień niesamodzielności?
• Czy senior może być częściowo samodzielny?
• Czy ustalenie potrzeb seniora będzie odbywało się wyłącznie na podstawie wywiadu? Czy będą wymagane dodatkowe dokumenty?
• Czy będzie odrębny formularz oceny funkcjonalnej?
• Czy konieczne będzie orzeczenie lekarskie?

8. Organizacja usług

• Czy w sytuacji przyznania Bonu przez OPS, będzie musiała być wyznaczona osoba, która będzie się opiekować osobą starszą i brać za to pieniądze?
• Czy usługi w ramach Bonu będzie mogła świadczyć osoba bliska lub sąsiadka? Jeśli tak, to na jakiej podstawie? Umowy zlecenie, umowy o pracę?
• Czy opiekunem może być osoba wskazana przez podopiecznego? Jak zweryfikować taką osobę?
• W jaki sposób weryfikować opiekuna wskazaną do sprawowania opieki nad seniorem?
• Jakie dokumenty musiałby dostarczyć opiekun do OPS?
• Czy usługi realizowane w ramach Bonu senioralnego będą wykonywane na podstawie umowy zlecenia?
• Co zrobić, gdy w gminie nie ma opiekunów?
• Jak znaleźć w małych gminach rehabilitanta, który będzie dojeżdżał do seniorów w ramach Bonu?

9. Organizacja pracy OPS

• Kiedy realizacja Bonu stanie się obowiązkowa dla gmin?
• Jakie gminy będą mogły przystąpić do realizacji Bonu senioralnego?Jakie gminy będą uprawnione do korzystania z Bonu senioralnego?
• Czy Bon senioralny będzie dotyczył wyłącznie OPS, które nie realizują usług opiekuńczych?
• Czy Bon jest zadaniem własnym czy zleconym gminy?
• Jakie konsekwencje będą przewidziane dla gmin za niezrealizowanie programu?
• Kto będzie odpowiedzialny za rozliczanie Bonu senioralnego?
• Jak oszacować koszty realizacji Bonu?
• Jak powinien wyglądać proces wdrażania Bonu senioralnego?
• Jakie obowiązki będą po stronie OPS w związku z realizacją Bbonu senioralnego?
• Jakie zasadny powinny zostać wprowadzone w OPS-ach przy realizacji Bonu senioralnego?
• Jak przygotować pracowników OPS do wprowadzenia Bonu senioralnego?
• Czy należy opracować nowe wzory dokumentów?
• Jak planować harmonogram usług?
• Jak prowadzić listy oczekujących?
• Jak postąpić, gdy liczba wniosków przekroczy możliwości organizacyjne gminy?
• Jakie będą obowiązki sprawozdawcze OPS wobec wojewody i ministerstwa?
• Ilu pracowników będzie potrzebnych?
• Kto będzie wykonywał usługi?
• Czy OPS zatrudni opiekunów?
• Czy wymagane będą kwalifikacje?
• Czy można zlecić usługi organizacji pozarządowej?
• Czy można korzystać z firm prywatnych?
• Czy wolontariusz może realizować Bon?

10. Postępowanie administracyjne

• Gdzie będzie składany wniosek o Bon senioralny?
• W jaki sposób należy składać wnioski o przyznanie Bonu senioralnego?
• Jaka jest podstawa przyznania Bonu senioralnego?
• Kto prowadzi postępowanie?
• Czy obowiązuje K.p.a.?
• Kto jest stroną postępowania administracyjnego?
• Czy wydaje się zawiadomienie o wszczęciu?
• W jakich terminie należy przyznać świadczenie w ramach Bonu senioralnego?
• Jakie są terminy załatwienia sprawy?
• Czy można zawiesić postępowanie?
• Czy można umorzyć postępowanie?
• Czy w przypadku ograniczonego budżetu dopuszczalne będzie tworzenie list oczekujących?
• Czy Bon przyznawany jest decyzją administracyjną?
• Jakie elementy powinna zawierać decyzja przyznająca Bon senioralny?
• Czy decyzja może być natychmiast wykonalna?
• Czy od decyzji przysługuje odwołanie do SKO?
• Czy będzie obowiązywał określony wzór dokumentowania realizacji usług? Na przykład formularz lub tabela potwierdzająca wykonanie godzin wsparcia?
• Jak dokumentować czas pracy przy realizacji usług z Bonu senioralnego?

11. Aktywność zawodowa

• Co oznacza aktywność zawodowa?
• Czy osoby niepracujące będą rozliczane ze środków?
• Czy umowa o pracę wystarczy?
• Czy umowa zlecenia?
• Czy działalność gospodarcza?
• Czy działalność zawieszona?
• Czy rolnik spełnia warunek?
• Czy emeryt pracujący spełnia warunki?
• Czy osoba na urlopie macierzyńskim jest aktywna zawodowo?
• Czy urlop wychowawczy wyklucza?
• Jak dokumentować zatrudnienie?
• Czy wymagane będzie zaświadczenie od pracodawcy?

12.Wyłączenia

• Jakie przypadki mogłoby wykraczać poza kryterium Bonu senioralnego?
• Czy pobyt w DPS wyklucza?
• Czy ZOL wyklucza?
• Czy hospicjum wyklucza?
• Czy pobyt czasowy wyklucza?
• Czy pobyt w szpitalu wyklucza?
• Czy gmina będzie mogła odmówić realizacji Bonu z powodu braku środków lub personelu?
• Czy można odmówić realizacji usługi z powodów bezpieczeństwa?

13. Kontrola

• Na jakiej zasadzie będzie prowadzona weryfikacja realizacji Bonu senioralnego?
• Czy przewidziane są kontrole realizacji programu przez wojewodę lub inne organy?
• Jak zweryfikować czy opiekun wykonuje należycie swoje obowiązki?
• Jak dokumentować wykonanie usług?
• Czy będą karty pracy?
• Czy senior podpisuje wykonanie usług?
• Jak rozliczać godziny?
• Co zrobić, gdy opiekun podejrzewa przemoc domową?
• Jak postąpić w przypadku zaniedbania seniora?

14. Zmiana sytuacji

• Co zrobić po śmierci seniora?
• Co gdy senior przeprowadzi się do innej gminy?
• Co gdy senior trafi do DPS?
• Co gdy przekroczy kryterium dochodowe?
• Co gdy członek rodziny straci pracę?
• Czy trzeba zgłaszać każdą zmianę?
• Jakie są terminy zgłoszenia zmian?
• Czy można zmienić lub uchylić decyzję w trakcie korzystania z Bonu?

15.Dane osobowe

• Jakie dane można pozyskiwać?
• Czy potrzebna będzie zgoda seniora?
• Czy OPS może wymieniać dane z ZUS?
• Jak długo przechowywać dokumentację?
• Jak zabezpieczyć dokumentację?

16. Pytania systemowe i interpretacyjne

• Przykład: Pani Anna (78 lat) mieszka samotnie. Jej emerytura wynosi 3 415 zł miesięcznie, czyli o 5 zł przekracza obowiązujące kryterium dochodowe. Syn pracuje zawodowo na pełny etat i złożył wniosek o Bon senioralny. Pracownik OPS podczas wywiadu ustalił, że seniorka ma znaczne trudności z przygotowywaniem posiłków oraz robieniem zakupów. Czy można przyznać Bon senioralny? Czy OPS może odstąpić od stosowania kryterium? Czy można zastosować wyjątek? Czy niewielkie przekroczenie dochodu ma znaczenie ? Czy zasada słuszności może zastąpić przepisy?
• Przykład: Pan Jan ma przyznane usługi opiekuńcze przez OPS w wymiarze 2 godzin tygodniowo. Córka chce uzyskać Bon senioralny. Czy należy odmówić? Czy uchylić wcześniejszą decyzję? Czy zmienić zakres usług? Czy można połączyć oba świadczenia?
• Przykład: Senior mieszka w Polsce. Syn pracuje legalnie w Niemczech za granicą. Regularnie odwiedza ojca. Czy może złożyć wniosek? Czy "aktywność zawodowa" obejmuje zatrudnienie za granicą?
• Przykład: Dwóch wnioskodawców. Senior ma córkę i syna. Oboje pracują. Oboje tego samego dnia składają wniosek. Który rozpatrzyć? Czy można prowadzić dwa postępowania?
• Przykład: Senior odmawia usług. Po przyznaniu Bonu senioralnego senior nie wpuszcza opiekunki, twierdzi, że sam sobie poradzi. Rodzina nalega na dalszą realizację usług. Co powinien zrobić OPS?
• Przykład: Brak opiekunów w gminie. Gmina otrzymała środki. Nie ma żadnej osoby mogącej świadczyć usługi. Czy OPS może odmówić? Zlecić usługę firmie? Podpisać umowę z NGO? Zatrudnić opiekuna na umowę zlecenia?
• Przykład: Opiekunka zgłasza przemoc. Podczas wykonywania usług opiekunka zauważa siniaki, zaniedbanie, brak jedzenia. Senior twierdzi, że "wszystko jest w porządku". Jak powinien postąpić OPS? Czy wszcząć procedurę?
• Przykład: Zmiana sytuacji dochodowej. Po trzech miesiącach senior otrzymuje wysokie wyrównanie emerytury. Dochód przekracza kryterium. Czy należy zmienić decyzję? Czy uchylić decyzję? Czy pozostawić świadczenie do końca okresu?
• Przykład: Bon zamiast opieki rodzinnej. Syn mieszka razem z seniorem. Nie pracuje.Twierdzi:"Nie chcę się już nim opiekować. Niech robi to państwo." Czy Bon senioralny może zostać przyznany?
• Przykład: Senior z demencją nie wyraża zgody. Syn składa wniosek. Senior cierpi na zaawansowaną demencję. Nie rozumie celu wizyty. Odmawia podpisania dokumentów. Czy zgoda seniora jest konieczna?
• Przykład: Rodzina oczekuje sprzątania całego domu. Opiekunka ma przygotowywać posiłki. Rodzina żąda mycia okien, prania firan, koszenia trawnika, odśnieżania. Czy są to usługi Bonu senioralnego?
• Przykład: Wypadek opiekunki. Podczas wykonywania usług opiekunka przewraca się w mieszkaniu seniora. Łamie rękę. Kto odpowiada? Jakie obowiązki ma OPS?
• Przykład: Senior ma świadczenie wspierające. Podczas weryfikacji okazuje się, że senior pobiera świadczenie wspierające. Rodzina twierdzi "Przecież to zupełnie inne świadczenie." Jak powinien postąpić OPS?
• Przykład: Brak środków w budżecie. Do OPS wpływa 300 wniosków. Budżet wystarcza na 70. Jak wybrać beneficjentów? Czy obowiązuje kolejność zgłoszeń? Czy można stworzyć listę rezerwową?

Cele szkolenia:

1. Zapoznanie uczestników z kluczowymi założeniami i celami programu „Bon senioralny”, w tym z zasadami ustalania kręgu osób uprawnionych oraz szczegółowym sposobem obliczania kryterium dochodowego seniora i jego rodziny.

2. Usystematyzowanie wiedzy na temat prowadzenia postępowania administracyjnego dotyczącego przyznawania bonu, z uwzględnieniem procedur K.p.a., wydawania decyzji oraz terminów załatwiania spraw.

3. Przygotowanie do właściwej organizacji i weryfikacji wsparcia, w tym ustalania potrzeb seniora na podstawie wywiadu, rekrutacji opiekunów oraz prawidłowego odróżniania zakresu bonu od standardowych usług opiekuńczych.

4. Rozwinięcie umiejętności związanych z finansowaniem i rozliczaniem programu, ze szczególnym naciskiem na obieg środków, wycenę stawek godzinowych oraz postępowanie z funduszami niewykorzystanymi.

5. Doskonalenie praktyki zawodowej poprzez analizę trudnych przypadków systemowych, takich jak nagłe zmiany sytuacji życiowej beneficjenta, wyłączenia ze wsparcia czy rozwiązywanie konfliktów z roszczeniową rodziną podopiecznego.

Metodologia:

Szkolenie zostanie przeprowadzone w formule online, na żywo, w czasie 5 godzin (w tym 0,5 przerwy) z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej porządkującej najważniejsze zagadnienia dotyczące bonu senioralnego. Przebieg zajęć będzie oparty na omówieniu aktualnych zasad wynikających z przepisów prawa oraz na analizie praktycznych problemów występujących u pracowników urzędów gmin, powiatów i województw, pracowników OPS/MOPS/GOPS/PCPR a także kierowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej. W trakcie szkolenia prelegent będzie analizować i omawiać przypadki występujące w codziennej pracy. Forma prowadzenia zajęć - Q&A (Questions and Answers - na zasadzie pytanie-odpowiedź), umożliwi także zadawanie pytań w trakcie szkolenia i odnoszenie omawianych zagadnień do konkretnych sytuacji z praktyki i codziennej pracy. Metodologia będzie łączyć wykład ekspercki, omówienie procedur, analizę dokumentacji oraz rozwiązywanie problemów interpretacyjnych. Dzięki temu uczestnicy będą mogli nie tylko uporządkować wiedzę, ale również przełożyć ją na codzienną obsługę spraw związanych z bonem senioralnym.

Efekty:

WIEDZA Uczestnicy zdobędą wiedzę dotyczącą prawnych, finansowych i organizacyjnych ram funkcjonowania programu, w tym form wsparcia wykluczających możliwość ubiegania się o bon oraz szczegółowych wymogów związanych z dokumentowaniem aktywności zawodowej członków rodziny. Uczestnicy poznają praktyczne sposoby przeprowadzania oceny potrzeb osoby starszej, przyznawania punktacji za niesamodzielność oraz zabezpieczania przetwarzanych danych osobowych.

UMIEJĘTNOŚCI Uczestnicy nauczą się prawidłowo analizować wnioski, bezbłędnie wyliczać dochód uwzględniający nieregularne wpłaty lub dodatki oraz poprawnie rozliczać zrealizowane godziny usług opiekuńczych. Uczestnicy będą potrafili adekwatnie reagować na sytuacje problemowe, takie jak odmowa wpuszczenia opiekuna przez seniora, podejrzenie stosowania przemocy domowej czy roszczenia wykraczające poza ustawowy zakres pomocy.

KOMPETENCJE Uczestnicy rozwiną zdolność do samodzielnego i odpowiedzialnego wdrażania programu w strukturach jednostek pomocy społecznej, zapewniając odpowiedni nadzór nad realizatorami usług i prawidłowość prowadzonych kontroli. Zwiększy się ich pewność w bieżącym reagowaniu na zmiany sytuacji podopiecznych, co pozwoli na płynne i zgodne z prawem modyfikowanie lub uchylanie decyzji administracyjnych w przypadku np. przeniesienia seniora do DPS czy przekroczenia progów finansowych.