Wideoszkolenie: Drogi gminne - ewidencja, zarządzanie i utrzymanie

W programie m.in., wybrane zagadnienia:

• Status i zarządzanie drogą– kategorie dróg, drogi wewnętrzne, pas drogowy, kompetencje zarządcy oraz odpowiedzialność.
• Ewidencja dróg i obiektów – książki dróg i mostów, dane techniczne, mapy, aktualizacja, numeracja i dokumentacja fotograficzna.
• Pas drogowy – zezwolenia, zajęcie pasa, urządzenia obce, reklamy, dzierżawa, opłaty, kary i odtworzenie nawierzchni.
• Organizacja ruchu – projekty stałe i czasowe, zatwierdzanie, znaki, przeglądy, bezpieczeństwo i reakcja na wnioski mieszkańców.
• Remonty i inwestycje– rozróżnienie robót, dokumentacja, kosztorysy, nadzór, dofinansowanie i odbiór.
• Kontrola i diagnostyka– przeglądy okresowe, stan nawierzchni, przepustów, mostów i przejazdów kolejowych oraz zalecenia.
• Utrzymanie sezonowe – koszenie, odwodnienie, odśnieżanie, standardy zimowe, umowy z wykonawcami i odpowiedzialność za szkody.

Wzory pism, jakie otrzymają uczestnicy:

Szczegółowy program szkolenia:

1. Podstawy zarządzania drogami gminnymi
Zagadnienia programowe

• kategorie dróg, drogi wewnętrzne, pas drogowy, kompetencje zarządcy oraz odpowiedzialność.
• Praktyczna procedura dotycząca obszaru „podstawy zarządzania drogami gminnymi”: właściwość, dokumenty, terminy, dowody i najczęstsze błędy.

Pytania / case’y

• Czy na drodze wewnętrznej, zarządzanej przez gminę, można wprowadzać swoje nakazy lub zakazy?
• Czy można wydać zgodę na umieszczenie urządzenia w drodze wewnętrznej, powołując się na uchwałę rady gminy o zasadach i stawkach, przyjętą na podstawie ustawy o drogach publicznych?
• Co zrobić, jeśli droga publiczna nie ma wymaganych parametrów?
• Od jakiego miejsca najlepiej liczyć km drogi w momencie, gdy krzyżują się droga gminna z powiatową?
• Co zrobić, jeśli właściciel, który uzyskał decyzję na lokalizację zjazdu z drogi publicznej, nie wybudował go w ciągu 3 lat, a zgodnie z przepisami taka decyzja wygasa, więc jak to wygląda w praktyce, czy właściciel jest wzywany do wypełnienia obowiązków decyzji? Co zrobić w takich przypadkach?
• Czy właściciele muszą uzgadniać lokalizację ogrodzenia, jeżeli nie jest to droga publiczna, tylko wewnętrzna?
• Co w przypadku, gdy droga publiczna gminna jest częściowo zlokalizowana na działkach prywatnych, a gmina nie ma środków na wykupy działek? Czy można zmienić kategorię drogi na niepubliczną wewnętrzną?
• Droga publiczna. Uchwała z 1986 r. Lasy Państwowe ujawniły się jako właściciel tej drogi w księdze wieczystej. Kto jest zarządcą drogi?
• Czy można pozbawić kategorii drogi publicznej, jeżeli nie spełnia wymaganych parametrów?
• Czy można zaliczyć do kategorii dróg publicznych działki oznaczone jako „rola”? Czy powinny mieć dr?
• Czy pobiera się opłatę skarbową za zaświadczenie o dostępie działki do drogi publicznej?
• Czy za obiekty liniowe, do których nie są zaliczone kable telekomunikacyjne dowieszone do już istniejącej linii kablowej nadziemnej, można pobierać opłatę zgodnie z przepisem art. 40 Ustawy o drogach publicznych?
• Jakie działania można podjąć w przypadku, gdy chcemy dokonać przebudowy drogi, której pas drogowy nie ma wymaganej szerokości do uzyskania przepisowych 5,5 m dla klasy drogi L. Jak można przejąć działki znajdujące się wzdłuż drogi celem wymaganego poszerzenia?
• Co w przypadku, gdy wewnętrzna, asfaltowa droga gminna została zniszczona przez inwestora budującego dom?
• Co w przypadku, gdy droga publiczna została zalana przez wodę z powodu wysokiego stanu jezior i rzek, a Wody Polskie nie zareagowały na sugestie dotyczące spuszczenia wody?
• Co w przypadku, gdy część publicznych dróg gminnych należy do Skarbu Państwa? Czy można pobierać opłaty za umieszczenie w pasie drogowym?
• Czy zmiana znaku drogowego na drodze gminnej wymaga podjęcia uchwały, w przypadku zmiany z terenu zabudowanego na strefę zamieszkania na podstawie petycji mieszkańców? Co zrobić w przypadku, gdy mieszkańcy chcą, aby postawić znak „strefa zamieszkania”?
• Jaka jest procedura zmiany klasy technicznej drogi gminnej z L na D?
• Jak rozpatrywać wnioski mieszkańców dotyczące oznakowania dróg publicznych i gminnych?
• Czy na drodze wewnętrznej gminnej stałą organizację zatwierdza burmistrz? Czy w takim przypadku należy wystąpić o opinię do policji?
• Jeżeli starosta jest zarządcą ruchu na drogach gminnych, to czy on powinien opłacać znaki?
• Czy książkę drogi prowadzi się tylko do dróg publicznych, czy również do dróg wewnętrznych będących własnością lub w zarządzie gminy?
• Na jakiej podstawie przeprowadza się aktualizację książki obiektu?
• Jak nadać numer drodze gminnej, która wcześniej była drogą wewnętrzną?
• Czy należy wykonać pomiary nośności MLC na mostach zlokalizowanych na drogach gminnych?
• Co jest podstawą do ustalenia klasy drogi?
• Czy w przypadku pozbawienia kategorii drogi powiatowej do kategorii drogi gminnej wymagany jest akt notarialny przejęcia?
• gminnych w powiązaniu z ZDW i drogami gminnymi - jak uprościć procedury?
• Jak zmienić nr drogi, która przeszła z powiatowej na gminną?
• Czy do jednej posesji może być więcej wjazdów, jeżeli chodzi o drogi publiczne jak i drogi wewnętrzne?
• Jakie warunki musi spełniać droga wewnętrzna, żeby zostać zakwalifikowana jako droga publiczna?
• Co w przypadku utrzymania dróg publicznych na działkach prywatnych? Czy powinien utrzymywać je właściciel prywatny?
• Jeżeli wzywamy do przesunięcia ogrodzenia osobę prywatną, to czy po jego stronie spoczywa obowiązek wyznaczenia granicy przez geodetę?
• Czy istnieje obowiązek wykonywania przeglądów technicznych dróg wewnętrznych, a nie wyłącznie dróg publicznych oraz mostów zlokalizowanych w ciągu dróg wewnętrznych?
• Czy w sytuacji, gdy fragment drogi gminnej publicznej o długości 250 m przebiega przez teren innej gminy, częściowo po działkach gminnych, a częściowo po działkach prywatnych, przy czym droga była historycznie budowana i dotychczas utrzymywana (w tym zimowe utrzymanie i remonty cząstkowe) przez gminę sąsiednią, która następnie podjęła uchwałę o wyłączeniu tego odcinka z jej przebiegu, na drugiej gminie spoczywa obowiązek utrzymywania tego fragmentu drogi?
• Kto wydaje decyzję na umieszczenie urządzeń w pasie drogowym drogi publicznej gminnej stanowiącej własność Skarbu Państwa?
• Czy w przypadku drogi wewnętrznej można – na podstawie przepisów – nakazać odsunięcie ogrodzenia lub infrastruktury technicznej od granicy działki drogowej (np. o 1,5 m)?
• Kto wydaje decyzję na umieszczenie urządzenia w drodze wewnętrznej stanowiącej własność Skarbu Państwa, w sytuacji, gdy gmina faktycznie ją remontuje i utrzymuje – czy gmina może być traktowana jako zarządca?
• Czy na drogach szutrowych (zarówno publicznych, jak i wewnętrznych) można ustawiać znaki drogowe na wniosek mieszkańców (np. ograniczenia tonażu, pierwszeństwa)?
• Czy na podstawie uchwały rady miejskiej o zaliczeniu dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich drogi te stają się drogami gminnymi (publicznymi), mimo że formalnie nie występuje taka kategoria jak „droga lokalna miejska”?
• Czy można umorzyć postępowanie karne dotyczące nielegalnego umieszczenia ogrodzenia w pasie drogowym drogi publicznej, jeśli nie da się ustalić właściciela tego ogrodzenia?
• Kto jest odpowiedzialny za utrzymanie oznakowania pionowego i poziomego przy przejazdach kolejowych – zarówno w przypadku dróg publicznych, jak i dróg wewnętrznych dochodzących do przejazdu?
• Jeżeli jeden wniosek dotyczy lokalizacji na terenie drogi publicznej i wewnętrznej, to należy wydać decyzję czy umowę?
• Kto odpowiada za oznakowanie ostrzegające o wyjeździe pojazdów uprzywilejowanych (np. karetki pogotowia, straży pożarnej) przy drodze mającej status drogi gminnej?
• Czy wszystkie drogi gminne muszą mieć nadany numer (a jeśli tak, to w jakim terminie od momentu upublicznienia należy go nadać)?
• Czy odcinek nowej drogi wybudowany zgodnie z decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) należy formalnie upublicznić?
• Czy istnieją prawne możliwości zobowiązania gminy A, w której granicach znajduje się droga leśna stanowiąca własność Skarbu Państwa (zarządzana przez Nadleśnictwo), do przekształcenia jej w drogę publiczną, w sytuacji, gdy gmina A nie wyraża tym zainteresowania, a droga stanowi kluczowy dojazd dla mieszkańców sąsiednich gmin B i C (wykorzystywany m.in. przez służby ratownicze, osoby dojeżdżające do pracy oraz dzieci udające się na zajęcia sportowe)? Jakie kroki można podjąć, aby zapobiec planowanej przez PKP likwidacji przejazdu kolejowo-drogowego (zmianie kategorii z D na F, co uniemożliwi ruch pojazdów) i umożliwić lokalnej społeczności dalsze korzystanie z tej drogi?
• Czy w obecnym stanie prawnym procedura zaliczenia drogi wewnętrznej położonej na terenie gminy do kategorii dróg publicznych (na podstawie art. 7 ustawy o drogach publicznych) nadal wymaga w pierwszej kolejności uzyskania opinii właściwego zarządu powiatu, a następnie podjęcia uchwały?

2. Ewidencja dróg, książki i dane techniczne

Zagadnienia programowe

• Książki dróg i mostów, dane techniczne, mapy, aktualizacja, numeracja i dokumentacja fotograficzna.
• Praktyczna procedura dotycząca obszaru „ewidencja dróg, książki i dane techniczne”: właściwość, dokumenty, terminy, dowody i najczęstsze błędy.

Pytania / case’y

• Czy wnioskodawca powinien określić we wniosku lokalizację zjazdu?
• Jak powstępować w przypadku niezgodności stanu faktycznego z treścią na mapie?
• Co zrobić w sytuacji, gdy gmina chce wprowadzić progi zwalniające, a mieszkańcy ich nie chcą?.
• W jaki sposób nadać numer dla przepustu i gdzie lub do kogo go zgłosić?
• Czy przepusty drogowe zaliczane są do obiektów mostowych i wymagane są dla nich książki obiektów?
• Czy Powiatowy Zarząd Dróg ma obowiązek prowadzić ewidencję działek w pasie drogowym?
• Kiedy można samemu przeprowadzić ewidencję, a kiedy się ją zleca?
• Jak nadaje się numery JNI?
• Kto ma prowadzić książkę obiektu?
• Jakie są wymaganie kancelaryjne dotyczące prowadzenia książek obiektów?
• Kiedy się aktualizuje książkę obiektu?
• Jeżeli mamy stare mosty, przepusty i nie mają JNI, to w jaki sposób je nadać? Czy jest obowiązek JNI dla tych obiektów?
• Działka drogowa styka się z torami. Jeden numer geodezyjny przypisany jest do dwóch działek rozdzielonych działką torów. Czy starostwo postąpiło prawidłowo nadając ten sam numer dwóm działkom?
• Czy jest konieczność pobrania nowej mapy ze starostwa, jeżeli zmiany nastąpiły w przeciągu miesiąca?
• Jaka jest procedura zmiany nazwy drogi, w sytuacji gdy jest ona już nieaktualna? Numer nadal obowiązuje, jednak nazwy nadawane były z początkiem lat 90.
• Jak pozbawić drogę numeru?
• Utrzymanie i modernizacja dróg i ulic oraz obiektów mostowych.
• Czy od 1 stycznia 2027 r. książki obiektu budowlanego będą prowadzone wyłącznie w formie elektronicznej na platformie Głównego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego?

3. Zajęcie pasa, urządzenia obce, opłaty i kary

Zagadnienia programowe

• Zezwolenia, zajęcie pasa, urządzenia obce, reklamy, dzierżawa, opłaty, kary i odtworzenie nawierzchni.
• Praktyczna procedura dotycząca obszaru „zajęcie pasa, urządzenia obce, opłaty i kary”: właściwość, dokumenty, terminy, dowody i najczęstsze błędy.

Pytania / case’y

• Co zrobić, jeśli słupy są zakładu energetycznego, a nie z gminy?
• Czy tymczasowy kabel energetyczny do zasilania budynku mieszkalnego powinien być zgłoszony przez właściciela nieruchomości czy przez energetykę? Mamy sytuację, w której zakład energetyczny zrzuca na właściciela procedury i koszty umieszczenia urządzenia i zajęcia pasa drogowego.
• pasa drogowego w celu prowadzenia robót? Czy o tym nielegalnym zajęciu pasa należy zawiadamiać policję, czy nie ma takiej potrzeby?
• Czy na umieszczenie w pasie drogowym drogi wewnętrznej urządzeń elektromagnetycznych wymagana jest zgoda rady gminy?
• Jak kontrolować i egzekwować opłaty roczne? Jak naliczać opłaty za urządzenia i jak je wprowadzać?
• Czy Gminne Przedsiębiorstwo Komunalne odpowiedzialne za utrzymanie i wykonywanie sieci wodociągowych powinno występować do gminy o zajęcie pasa i umieszczenie urządzenia i czy musi wnosić opłaty do gminy?
• W ciągu drogi gminnej dwie działki należą do Skarbu Państwa. Kto wydaje zgody na zaprojektowanie drogi i pobiera opłaty za umieszczenie urządzeń?
• Decyzje umieszczenia urządzeń obcych i telekomunikacyjnych w pasie drogowym.
• Procedura zawierania umów na dzierżawę.
• Jak powstrzymać handel w pasie drogowym?
• Do kogo należy kierować pismo w sprawie wydania zezwolenia na ponadgabaryt?
• Co w przypadku, gdy starostwo nie zatwierdza ograniczenia tonażu, pomimo braku nośności?
• Jak traktować drogę wewnętrzną będącą we władaniu samoistnym gminy w przypadku wniosku o lokalizację urządzenia lub zajęcie pasa – jaki dokument należy wydać i czy nalicza się opłaty?
• Czy uzgodnienie lokalizacji urządzeń obcych w pasie drogowym oraz ustalenie warunków odtworzenia pasa drogowego musi mieć formę decyzji administracyjnej (z wyłączeniem zajęcia pasa drogowego i umieszczenia urządzeń)?

4. Organizacja ruchu, oznakowanie i bezpieczeństwo

Zagadnienia programowe

• Projekty stałe i czasowe, zatwierdzanie, znaki, przeglądy, bezpieczeństwo i reakcja na wnioski mieszkańców.
• Praktyczna procedura dotycząca obszaru „organizacja ruchu, oznakowanie i bezpieczeństwo”: właściwość, dokumenty, terminy, dowody i najczęstsze błędy.

Pytania / case’y

• Czy drzwi sklepowe mogą otwierać się na zewnątrz na chodnik?
• Czy można wydać decyzję na 2 zjazdy do działki umiejscowionej na skrzyżowaniu dwóch ulic, jeżeli warunki zabudowy pozwalają wyłącznie na jeden zjazd?
• Co zrobić, aby odszkodowania spadały na ubezpieczenie własne, a nie gminne?
• Czy wymiana progów zwalniających z płytowych na wyspowe na drodze publicznej wymaga stworzenia projektu zmiany stałej organizacji ruchu na tę okoliczność?
• Omówienie prowadzenia organizacji ruchu drogowego - zatwierdzenie organizacji ruchu drogowego; czasowa i stała.
• Kto odpowiada i w jakim zakresie za oznakowanie dróg?
• Czy na drogach wewnętrznych nieobjętych strefą ruchu lub strefą zamieszkania można stosować znaki drogowe, skoro znaki drogowe i sygnały drogowe - ich stosowanie i egzekwowanie określa ustawa prawa o ruchu drogowym i odpowiednie rozporządzenia do tej ustawy? Na drogach wewnętrznych nie obowiązują przepisy prawa o ruchu drogowym. Jeśli na drodze wewnętrznej są ustawione znaki drogowe i są „nielegalne” to musimy je respektować?
• Kiedy można odstąpić od czasowej organizacji ruchu?
• Czy gmina opiniuje projekt czasowej organizacji ruchu w przypadku budowy mostu w ciągu drogi powiatowej?
• Co w przypadku, kiedy na terenie gminy są drogi, na których obowiązuje projekt organizacji ruchu o dopuszczalnym tonażu 5 ton? Czy wydaje się zezwolenie w formie umowy cywilno-prawnej, czy nic nie wydajemy?
• Czy projekt czasowej organizacji ruchu do zaopiniowania w gminie musi być w 4 egzemplarzach?
• Czy przy zajęciu pasa drogowego (droga publiczna) powinien zawsze być projekt organizacji ruchu?
• Organizacja ruchu w trakcie wykonywania robót budowlanych i utrzymaniowych.
• Czy do dróg wewnętrznych gruntowych z bardzo małym ruchem też należy wymagać zmiany organizacji ruchu?
• W jakich wypadkach stosuje się zmianę organizacji ruchu?
• Jakie elementy mają zawierać projekty stałe, a jakie tymczasowe?
• Jakie urzędy/ jednostki muszą mieć wgląd w projekt organizacji ruchu?
• Jakie organy są potrzebne do wprowadzenia organizacji ruchu?
• Jakie są schematy i znaki wykorzystywane podczas zmiany organizacji ruchu?
• Kwestia ograniczenia prędkości i bezpieczeństwa ruchu drogowego – jakie są normy i wytyczne?
• Czy na słupek z nazwą ulicy wymagana jest organizacja ruchu?
• Czy do wykonania organizacji ruchu musi być osoba z uprawnieniami?
• Czy na drogach wewnętrznych przy wprowadzaniu organizacji ruchu informujemy starostwo i policję?
• Drogi gruntowe -profilowanie, zabezpieczenie dróg gruntowych, dobór materiałów wykorzystywanych do uzupełniania ubytków.
• Czyszczenie znaków, przystanków, uzupełnianie – czy są jakieś wymogi, np. co ile trzeba to robić?
• Kiedy można zastosować znaki B-5,B-18 B-19? Jakie warunki, obostrzenia muszą być spełnione, żeby można było je zastosować?
• Jak powinniśmy działać w przypadku, w którym na drodze publicznej mamy zatwierdzony projekt organizacji ruchu, a Policja przy różnych kontrolach wskazuje, że na drodze powinien być ustawiony znak D-42 - obszar zabudowany, a ten znak nie jest ujęty w projekcie?
• Czy na drodze wewnętrznej, gdzie obowiązuje zatwierdzony projekt stałej organizacji ruchu, zarządca może dowolnie wyznaczać kolejne miejsce zastrzeżone 'koperty' na wniosek mieszkańca pod konkretny numer rejestracyjny?
• Czy projekt organizacji ruchu może wykonywać pracownik urzędu na drogi gminne czy tylko uprawniony projektant?
• Czy zarządca drogi może wprowadzać oznakowanie na drodze wewnętrznej lub publicznej bez projektu organizacji ruchu (np. ograniczenie prędkości, tonażu, znak „ustąp pierwszeństwa”)?
• Czy w przypadku, gdy zakład gospodarki komunalnej pełni funkcję administratora dróg (utrzymanie letnie i zimowe), to gmina jako właściciel drogi powinna zatwierdzać tymczasową organizację ruchu?
• Czy droga publiczna może nie posiadać zatwierdzonej organizacji ruchu, a jednocześnie mieć w pasie drogowym znaki ustawione jeszcze przed uznaniem jej za drogę publiczną?
• Jakie są konsekwencje braku projektu stałej organizacji ruchu dla drogi publicznej?
• Na podstawie jakich przepisów organ (np. starostwo) wyznacza termin (np. 14 dni) na usunięcie nieprawidłowości w oznakowaniu oraz określa czas na wprowadzenie stałej organizacji ruchu po wykonaniu lub aktualizacji projektu?
• Czy w przypadku planowanej lokalizacji komór na gruntach prywatnych, w znacznej odległości od skrajni drogi gminnej, konieczne jest wymaganie projektu czasowej organizacji ruchu, jeśli wszelkie prace, sprzęt oraz odkład urobku zostaną zlokalizowane w całości na terenie prywatnym i nie będą wywierać wpływu na ruch drogowy?

5. Remonty, modernizacje, finansowanie i odbiory

Zagadnienia programowe

• Rozróżnienie robót, dokumentacja, kosztorysy, nadzór, dofinansowanie i odbiór.
• Praktyczna procedura dotycząca obszaru „remonty, modernizacje, finansowanie i odbiory”: właściwość, dokumenty, terminy, dowody i najczęstsze błędy.

Pytania / case’y

• Czy do przesunięcia drogi konieczne jest zgłoszenie przebudowy drogi?
• Remonty dróg w skrzyżowaniach/kolizjach z drogami wojewódzkimi i powiatowymi - co należy do czyich kompetencji?
• Co robić, kiedy drogi są zniszczone, a nie ma pieniędzy na ich modernizację?
• Na jakim etapie najlepiej poinformować inwestora o konieczności podpisania umowy o przebudowie/budowie drogi?
• Obiekt w pasie drogowym wynikający z modernizacji - jak reagować?
• Czy każda decyzja w dniu jej wydania staje się ostateczna?
• Diagnostyka stanu technicznego nawierzchni dróg, ulic i placów.
• Kosztorysowanie robót drogowych – remonty cząstkowe nawierzchni.
• Kto ma sprzątać drogi?
• Kto ma obowiązek zająć się chodnikami rowerowymi w czasie zimy?
• Przechowywanie materiałów: jak zabezpieczyć sól, piach?
• Jak rozpatrywać wnioski o odszkodowanie za upadek na śliskim chodniku, za kolizję drogową na śliskiej nawierzchni drogi?
• Jakie obowiązki zarządcy drogi wynikają z obowiązujących przepisów prawa?
• Czy przy lokalizacji przystanków wymagana jest uchwała Rady Gminy?

6. Kontrole, diagnostyka i przejazdy kolejowe

Zagadnienia programowe

• Przeglądy okresowe, stan nawierzchni, przepustów, mostów i przejazdów kolejowych oraz zalecenia.
• Praktyczna procedura dotycząca obszaru „kontrole, diagnostyka i przejazdy kolejowe”: właściwość, dokumenty, terminy, dowody i najczęstsze błędy.

Pytania / case’y

• Czy za stan techniczny i zgodność oznakowania na drogach gminnych odpowiada gmina czy starostwo?
• Na jakie przepisy można się powołać przywołując inwestora do przywrócenia drogi do stanu sprzed rozpoczęcia inwestycji, jeżeli stan techniczny drogi znacznie się pogorszył?
• Jak przejść kontrolę?
• Jak wygląda procedura przejęcia prywatnej drogi na rzecz gminy?
• Co zrobić w sytuacji, kiedy wydano decyzję w 2009 r. na lokalizację zjazdu, okazuje się, że zjazd został wykonany niezgodnie z wydaną decyzją, a teraz właściciele chcą zalegalizować wykonany zjazd? Czy muszą złożyć wniosek o przebudowę zjazdu, z załączeniem poprzedniej decyzji?
• Jak nie ponosić dużych kosztów w usługach geodezyjnych?
• Kiedy można wykonać objazdy kontrolne dróg gminnych?
• Kto może przeprowadzić kontrolę dróg?
• Jak napisać protokół z takiej kontroli?
• Co z drogami dojazdowymi do gruntów rolnych, też trzeba dla tych dróg robić przeglądy?
• Czy jest dopuszczalne prowadzenie przeglądów dróg z których protokoły spisywane są jedynie w wersji elektronicznej i podpisane są kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez osobę wykonującą przegląd?
• Czy osoba, która nie posiada żadnych uprawnień budowlanych może dokonywać przeglądu dróg?
• Czy istnieje obowiązek przeprowadzania objazdów dróg oraz jak często powinny być wykonywane?
• Czy istnieje obowiązek przeprowadzania przeglądów technicznych publicznych dróg gruntowych?

7. Drogi wewnętrzne, klasyfikacja i regulacje własnościowe

Zagadnienia programowe

• Kategorie dróg, drogi wewnętrzne, pas drogowy, kompetencje zarządcy oraz odpowiedzialność.
• Praktyczna procedura dotycząca obszaru „drogi wewnętrzne, klasyfikacja i regulacje własnościowe”: właściwość, dokumenty, terminy, dowody i najczęstsze błędy.

Pytania / case’y

• Czy wydawanie zezwolenia na zjazd z drogi wewnętrznej będącej w zarządzie lub własnością gminy wydawane jest w formie decyzji, pomimo że jest to droga wewnętrzna?
• Czy można wydawać zezwolenia uzgodnienia na prowadzenie sieci na drogach wewnętrznych?
• Co zrobić, jeśli właściciele nieruchomości przylegających do dróg mają płoty przesunięte na gminną działkę drogową sadzą na gminnej nieruchomości drzewa i krzewy.
• Mieszkaniec nie jest zameldowany w gminie, a wymaga naprawy drogi wewnętrznej. Czy fakt zameldowania może być argumentem do oddalenia prac naprawczych?
• Kto nadaje numery drogom wewnętrznym?
• Przeglądy dróg wewnętrznych: wszystkich gruntów sklasyfikowanych jako "dr" czy tylko tych urządzonych, utrzymywanych i faktycznie wykorzystywanych jako drogi?
• Jak ustanawiać nowe przystanki autobusowe na drodze wewnętrznej, jaka jest procedura?
• Czy jako gmina możemy uzgadniać lokalizacje przyłączy albo sieci w drodze wewnętrznej, gdzie właścicielem jest Skarb Państwa?
• Na jakich zasadach określa się drogę jako wewnętrzną?
• Czy drogi wewnętrzne podlegają przeglądom technicznym?
• Czy komisja powołana przez starostę może wypowiadać się na temat dróg wewnętrznych zarządzanych przez gminę?
• Czy oznakowanie D-46 i D-47 obowiązuje również przy drogach wewnętrznych gruntowych?
• Jeżeli chodnik nie leży bezpośrednio przy granicy posesji, to czy właściciel nieruchomości ma obowiązek go odśnieżać?
• Jakie działanie możemy podjąć w przypadku drogi wewnętrznej, jeśli chcemy dokonać przebudowy a część drogi jest gruntami prywatnymi?
• Czy na drodze wewnętrznej będącej własnością gminy można ustawiać znaki (np. ograniczenia tonażu, prędkości)? Czy wymaga to zatwierdzenia przez starostwo?
• Czy można przekształcić drogę wewnętrzną w trakt pieszo-rowerowy i ograniczyć ruch samochodowy w przypadku władania samoistnego?
• Co oznacza opłata na zasadach prawa cywilnego w przypadku umieszczenia urządzenia w drodze wewnętrznej?
• Czy można wydać zgodę na lokalizację zjazdu z drogi wewnętrznej na działkę o szerokości 25 m, która posiada już jeden zjazd? Jak postąpić w przypadku współwłasności działki – czy wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli i czy powinna być dołączona do wniosku?

8. Pojazdy nienormatywne i szczególne korzystanie z drogi

Zagadnienia programowe

• Przeglądy okresowe, stan nawierzchni, przepustów, mostów i przejazdów kolejowych oraz zalecenia.
• Praktyczna procedura dotycząca obszaru „pojazdy nienormatywne i szczególne korzystanie z drogi”: właściwość, dokumenty, terminy, dowody i najczęstsze błędy.

Pytania / case’y

• Jakie są sprawdzone metody na częste telefony mieszkańców, którzy naciskają na naprawę drogi?
• Jak postępować w przypadku problemów z deweloperami, którzy niszczą drogi gruntowe, a policja nie pomaga?
• Kto powinien ponieść koszty usunięcia lodu na drodze, gdy problem zamarzającej wody uniemożliwia przejazd?
• W jakich odległościach mogą być sytuowane przystanki?
• Jak zmienić przebieg drogi?
• Skargi na zarządcę dróg w przypadku zepsucia samochodu, a zniszczonej czy przyoranej drogi. Co robić, jeśli poszkodowany domaga się o odszkodowanie i został wezwany geodeta?
• Jakie działanie prewencyjne można podjąć, by zapobiec niszczeniu dróg?
• Przejazdy kolejowe w praktyce – obowiązki zarządcy drogi.
• Czyli zezwolenie na przejazd o masie większej niż przewidziana dla danej drogi jest dopuszczalna w formie zwykłego pisma czy zezwolenia?
• Wyjaśnienie procedury wystawiania pozwoleń na przejazdy nienormatywne – omówienie przykładowej decyzji.
• Jak wygląda od strony organizacyjnej wydawanie opinii potrzebnej do uzyskania zgody na przejazd pojazdu nienormatywnego?
• Na co zwrócić uwagę przy wystawianiu opinii dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego?
• Względy bezpieczeństwa: na co trzeba zwrócić uwagę w przypadku przejazdów pojazdów nienormatywnych?
• Kiedy nie można wydać zgody na przejazd pojazdu nienormatywnego?
• Kto wydaje zezwolenia na przejazdy ponad obowiązujący tonaż na drogach gminnych?
• Czy na przejazd ponadnormatywny po drodze gminnej publicznej gmina wydaje jedynie opinię, a zgodę starostwo?
• Co w przypadku przejazdu ponadnormatywnego po drogach wewnętrznych?
• Jak rozliczać koszty ustanowienia służebności, w tym koszty notarialne i wpisy do księgi wieczystej?

9. Bieżące i sezonowe utrzymanie dróg

Zagadnienia programowe

• Koszenie, odwodnienie, odśnieżanie, standardy zimowe, umowy z wykonawcami i odpowiedzialność za szkody.
• Praktyczna procedura dotycząca obszaru „bieżące i sezonowe utrzymanie dróg”: właściwość, dokumenty, terminy, dowody i najczęstsze błędy.

Pytania / case’y

• Jak radzić sobie z przebudową dróg, które nie mają wymaganych szerokości?
• Czy można zobowiązać inwestora domu jednorodzinnego do utrzymania przejezdności na drodze dojazdowej do inwestycji na czas budowy?
• Czy wykonawców do bieżącego utrzymanie dróg, tzn. utwardzanie dróg gruntowych, koszenie poboczy, czyszczenie rowów, równanie i profilowanie dróg należy wyłaniać w ramach jednego przetargu czy raczej w osobnych?
• Rozwiązywanie problemów współpracy i łagodzenia wymogów związanych z z budową dróg.
• Jak określić własność drogi? W Małopolsce mają statut „władanie” (to nie jest równorzędne z właścicielem gruntu) – jak to rozwiązać?
• Jak powinien wyglądać dziennik objazdów?
• Jakie są trwałe materiały, które można wykorzystać, by przeciwdziałać niszczeniu dróg.
• Jak uświadomić mieszkańców co do ich praw i obowiązków związanych z utrzymaniem czystości chodników?
• Jak w przypadku posiadłości prywatnych egzekwować obowiązki związane z utrzymaniem chodników?
• Jakie są standardy normatywności – interpretacje prawne i przykładowe wyroki.
• Czy można podpisać umowę na zimowe utrzymanie dróg na podstawie ilości zużytego piasku bądź mieszanki i czasu trwania odśnieżania tj. ilości godzin? Jak kontrolować wykonawcę w takim przypadku?
• Co w przypadku, gdy w gminie nie ma straży miejskiej, czy policja też może nałożyć mandat lub pouczenie mieszkańcowi, który nie odśnieża chodnika?
• Jaki jest standard odśnieżenia drogi gminnej?
• Umowy na odśnieżanie – jak je konstruować, żeby gmina była zabezpieczona.
• Jakie zapisy warto zawrzeć w umowie, by zabezpieczyć się z rezygnacji zlecenia odśnieżania?
• Jakiego materiału używać do zimowego utrzymania alejek w parkach?
• Kto jest zobowiązany do zimowego utrzymania zatoki autobusowej przy drodze powiatowej i samego przystanku, łącznie z wiatą przystankową?

Cele szkolenia:

1. Usystematyzowanie wiedzy dotyczącej klasyfikacji dróg gminnych i wewnętrznych, zmiany ich kategorii, klasy technicznej, numeracji i przebiegu oraz zasad przejmowania dróg przez gminę.

2. Rozwinięcie umiejętności prawidłowego prowadzenia spraw dotyczących zajęcia pasa drogowego, lokalizacji urządzeń, sieci, przyłączy i zjazdów z uwzględnieniem różnic pomiędzy drogami publicznymi i wewnętrznymi.

3. Doskonalenie praktyki przygotowywania i wdrażania stałej oraz czasowej organizacji ruchu, stosowania oznakowania, ograniczeń tonażowych i urządzeń bezpieczeństwa ruchu.

4. Przygotowanie uczestników do prawidłowego prowadzenia ewidencji dróg, książek dróg i obiektów, numerów JNI, dzienników objazdów oraz dokumentacji kontroli stanu technicznego.

5. Zapoznanie uczestników z zasadami utrzymywania i modernizacji dróg, egzekwowania napraw od inwestorów i wykonawców oraz postępowania w sprawach pojazdów nienormatywnych i skarg mieszkańców.

Metodologia:

Szkolenie zostanie przeprowadzone w formule online, na żywo, w czasie 5 godzin (w tym 0,5 przerwy) z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej porządkującej najważniejsze zagadnienia dotyczące dróg gminnych. Przebieg zajęć będzie oparty na omówieniu aktualnych zasad wynikających z przepisów prawa oraz na analizie praktycznych problemów występujących w UM, UG, UMiG. W trakcie szkolenia prelegent będzie analizować i omawiać przypadki występujące w codziennej pracy. Forma prowadzenia zajęć - Q&A (Questions and Answers - na zasadzie pytanie-odpowiedź), umożliwi także zadawanie pytań w trakcie szkolenia i odnoszenie omawianych zagadnień do konkretnych sytuacji z praktyki i codziennej pracy. Metodologia będzie łączyć wykład ekspercki, omówienie procedur, analizę dokumentacji oraz rozwiązywanie problemów interpretacyjnych. Dzięki temu uczestnicy będą mogli nie tylko uporządkować wiedzę, ale również przełożyć ją na codzienną obsługę spraw związanych z drogami gminnymi.

Efekty:

WIEDZA

Uczestnicy zdobędą wiedzę dotyczącą klasyfikacji i zarządzania drogami, prowadzenia ewidencji, organizacji ruchu oraz obowiązków związanych z ich bieżącym utrzymaniem.

UMIEJĘTNOŚCI

Uczestnicy nauczą się prawidłowo prowadzić dokumentację drogową, rozwiązywać sprawy dotyczące pasa drogowego i organizacji ruchu oraz reagować na uszkodzenia infrastruktury.

KOMPETENCJE

Uczestnicy będą potrafili samodzielnie organizować zarządzanie siecią dróg gminnych i dobierać właściwe działania w problemowych sytuacjach technicznych i prawnych.