Wideoszkolenie: Nieczystości ciekłe

W programie m.in., wybrane zagadnienia:

Plan kontroli i przygotowanie

• zakres, okres, daty, udostępnianie w BIP; upoważnienia, legitymacje, zawiadomienia; dostęp do nieruchomości i przypadki szczególne (budowy, sezonowość, wynajem).

Metodyka „zza biurka” i w terenie

• źródła danych (wodociągi, ewidencja, rachunki), szacunki zużycia, rozbieżności woda–ścieki, własne ujęcia i rolnicze wykorzystanie ścieków, sławojki i domki rekreacyjne.

Grzywny, decyzje i egzekucja

• kiedy mandat/decyzja, zalecenia pokontrolne, definicja „właściciela” w egzekucji, współpraca z PINB i Policją/Strażą, ciąg dalszy po usunięciu uchybień.

Przydomowe oczyszczalnie (POŚ) i przyłączenia

• zgłoszenia i ewidencja (także „stare” instalacje bez dokumentów), badania i częstotliwości, decyzje o przyłączeniu, wykonanie zastępcze i jego ograniczenia.

Kontrola przedsiębiorców i zlewnie

• warunki zezwoleń (ZB vs osady z POŚ), promesy i rejonizacja, odbiór poza aglomeracją, brak cenników i koszty dojazdu, kontrola zza biurka vs wizyta.

Umowy, dowody wywozu i protokoły

• umowy pisemne/ustne, treść dowodów (ilość, adres), brak dokumentów i dalsze kroki, protokół (zakres ustaleń), doręczenia i kontrola zdalna.

Ewidencja i sprawozdawczość (gmina/przedsiębiorcy)

• tworzenie i aktualizacja ewidencji (ZB/POŚ, ROD, pustostany), Excel/programy i wydruki, roczne sprawozdanie gminne (definicje, kolumny, „liczba właścicieli”), kompletność i rzetelność sprawozdań przedsiębiorców.

Wzory pism, jakie otrzymają uczestnicy:

Szczegółowy program szkolenia:

Pytania uczestników ostatniego terminu szkolenia, na które odpowiedzieliśmy:

• Czy plan kontroli dotyczący nieczystości ciekłych powinien być sporządzany na okres jednego roku czy dwóch lat?
• Czy w planie kontroli należy uwzględniać wszystkie nieruchomości ujęte w ewidencji zbiorników bezodpływowych i przydomowych oczyszczalni?
• Czy plan kontroli dwuletni oznacza obowiązek kontroli każdej nieruchomości co najmniej raz w tym okresie?
• Czy można w planie kontroli pominąć nieruchomości, które wykazują wysoki poziom (np. powyżej 80%) wywozu ścieków w stosunku do zużycia wody?
• Czy plan kontroli może obejmować jedynie miejscowości (bez wskazywania adresów), czy konieczne jest wskazanie konkretnych nieruchomości?
• Czy dopuszczalne jest stosowanie progów procentowych (np. stosunku zużycia wody do ilości wywożonych ścieków) przy typowaniu nieruchomości do kontroli?
• Jakie są konsekwencje braku szczegółowych zapisów w uchwale dotyczącej stawek lub zasad wywozu nieczystości?
• Jak często należy sporządzać plan kontroli – rocznie czy w cyklu dwuletnim?
• Czy plan kontroli obejmuje wszystkie zewidencjonowane szamba i przydomowe oczyszczalnie?
• Czy straż miejska ma obowiązek przeprowadzania takich kontroli, czy może odmówić ich wykonywania?
• Czy w planie kontroli dwuletnim należy wpisać całą ewidencję nieruchomości?
• Czy można zmienić już zatwierdzony plan kontroli w trakcie roku?
• Czy istnieje obowiązek kontroli wszystkich nieruchomości co najmniej raz na dwa lata?
• Czy w sprawozdaniu do urzędu wojewódzkiego odnosi się do stanu na 31 grudnia poprzedniego roku, jeśli plan kontroli obejmuje inny okres?
• Czy minimalny procent wywozu ścieków w stosunku do poboru wody może być podstawą oceny podczas kontroli?
• Ile kontroli rocznie należy przeprowadzić w gminie?
• Jaka jest podstawa prawna do żądania od mieszkańców faktur za wodę podczas kontroli?
• Czy firma asenizacyjna ma obowiązek wpisywania na fakturach ilości odebranych ścieków?
• Jak uzupełniać ewidencję wywozu nieczystości, jeśli sprawozdania zawierają tylko adresy bez dat i ilości?
• Jak weryfikować, czy ścieki zostały przypisane do aglomeracji czy poza nią, i czy można wymagać od przedsiębiorcy takich informacji?
• Jak przeprowadzić analizę danych dotyczących wywozu nieczystości, jeśli brak jest pełnych danych ilościowych?
• Czy można nałożyć karę administracyjną na właściciela nieruchomości, który mimo wezwań nie przedstawił dowodów wywozu nieczystości?
• Czy plan kontroli musi być bezwzględnie sporządzany od sierpnia do sierpnia?
• Czy wcześniejszy brak planu kontroli wymaga jego „nadrobienia” i rozdzielania okresów?
• Czy plan kontroli może być dokumentem wewnętrznym, jeśli równolegle sporządzany jest plan roczny do publikacji?
• Czy plan kontroli może obejmować okres np. od kwietnia do grudnia, jeśli został sporządzony w trakcie roku?
• Czy kontrolę można uznać za zakończoną bez podpisanego protokołu?
• Czy dwuletni plan kontroli oznacza równomierne rozłożenie kontroli, czy można je skumulować w wybranym okresie?
• Czy w planie kontroli należy wskazywać numery nieruchomości, czy wystarczą miejscowości i ulice?
• Czy podczas kontroli wystarczy oświadczenie o aktualności umowy z firmą asenizacyjną, jeśli wcześniej była zawarta na czas nieokreślony?
• Czy w bieżącej kontroli należy wymagać dokumentów wywozu nieczystości za kilka lat wstecz (np. 2025–2026)?
• Czy coroczny przegląd szczelności lub stanu zbiornika bezodpływowego musi być wykonywany przez osobę z określonymi uprawnieniami?
• Czy można uzyskać dane lub raporty z systemów/programów do prowadzenia ewidencji zbiorników i wywozu nieczystości?
• Czy plan kontroli musi być zatwierdzany w określonym trybie i publikowany (np. BIP)?
• Czy możliwe jest ograniczenie liczby kontroli w roku na podstawie analizy danych (np. wysokiego poziomu udokumentowanego wywozu)?

1) Plan kontroli i przygotowanie

Zagadnienia programowe

• plan kontroli: zakres, okres, daty
• udostępnianie w BIP
• upoważnienia, legitymacje, skład zespołu
• zawiadomienia i dostęp do nieruchomości
• przypadki szczególne (niezamieszkałe, budowy, sezonowość)

Pytania

• Jak powinien wyglądać plan kontroli? Jak przygotować się do przeprowadzenia kontroli? Kto i w jakich warunkach powinien przeprowadzić kontrolę?
• Czy plan kontroli powinien zawierać wszystkie adresy, pod którymi znajdują się zbiorniki bezodpływowe i przydomowe oczyszczalnie ścieków?
• Czy plan kontroli należy udostępniać na BIP?
• Na jaki okres należy robić plan kontroli? Na dany rok czy 2 lata?
• Czy plan kontroli musi posiadać konkretną datę kontroli dla każdej nieruchomości?
• Czy terminy wywozów bierzemy z regulaminu, czy faktyczną częstotliwość z dowodów płacenia za usługę?
• Czy trzeba informować o kontroli, kiedy trzeba, kiedy nie trzeba?
• Czy upoważnienie do kontroli należy już mieć kontrolując zza biurka, czy dopiero gdy idzie się w teren?
• Czy przy kontrolowaniu nieruchomości w terenie należy posiadać legitymację, na którą powołujemy się w upoważnieniu wójta/burmistrza/prezydenta? Czy wystarczy samo upoważnienie?
• Czy w piśmie należy wskazać konkretny termin, kiedy przychodzimy na kontrolę?
• Jeżeli nie mamy straży miejskiej, to kontrolujemy sami jako pracownicy na podstawie upoważnienia wójta/burmistrza/prezydenta?
• Czy wójt/burmistrz/prezydent może upoważnić pracowników przedsiębiorstwa wodociągowo-komunalnego (spółka gminna) do przeprowadzenia kontroli zbiorników i POŚ?
• Co zrobić, jeśli mieszkaniec nie chce wpuścić urzędnika na posesję? Czy dzwonić na policję?
• Co z kontrolą, jeżeli mieszkaniec nie odbierze listu o terminie przeprowadzanej kontroli i w trakcie kontroli nie posiada dokumentów, faktur/rachunków i nie archiwizuje dokumentów?
• Czy wizję lokalną można uznać za kontrolę?
• Z deklaracji śmieciowej wynika, że nieruchomość jest niezamieszkała. Czy należy ją ująć w planie kontroli i wykonać kontrolę?
• Co w sytuacji, gdy dom jest wynajmowany a właściciel jest nieosiągalny?
• Co w sytuacji, gdy osoba posiada nieruchomość oraz jest zameldowana, a nie mieszka pod danym adresem? Czy osoba zgłasza takie szambo?
• Jak kontrolować nieruchomości zamieszkałe czasowo, np. działki rekreacyjne, zamieszkałe w okresie letnim, posiadające zbiorniki bezodpływowe?
• Co w przypadku domu w budowie?
• Co z budynkami, które są jeszcze w budowie, mają wybudowane przydomowe oczyszczalnie, ale właściciel oficjalnie mówi, że ich nie użytkuje, bo nie ma jeszcze odbioru?
• Jak przed kontrolą stwierdzić, czy gospodarka ściekowa danej nieruchomości jest prawidłowa?
• Jeżeli w gminie nie ma straży miejskiej, to czy kontrola powinna być przeprowadzona w asyście Policji?
• Co w przypadku, gdy list z zawiadomieniem o wszczęciu kontroli wrócił do urzędu, a w trakcie dwukrotnej kontroli w terenie nie zastano właściciela?
• Czy można zmieniać plan kontroli?
• Czy w planie kontroli muszą być wpisane wszystkie działki?• Jeżeli nie mamy sporządzonego planu kontroli na ten rok z uwagi na to, że 90% nieruchomości z ewidencji zostało skontrolowanych w ubiegłym roku, to czy można w kwietniu tego roku sporządzić plan na drugą połowę tego roku wyznaczając do planu nowe nieruchomości?
• Co w przypadku, gdy na kontrolę zgłaszają się osoby spoza planu? Czy wówczas trzeba sporządzić protokół?
• Czy do kontroli można wezwać ogólnym pismem całą miejscowość?
• Czy w planie kontroli trzeba ująć przedsiębiorców?

2) Metodyka kontroli i źródła danych („zza biurka” / teren)

Zagadnienia programowe

• podstawa prawna i rozporządzenia
• woda: źródła danych i szacunki
• rozbieżności: woda vs ścieki
• gospodarstwa rolne i rolnicze wykorzystanie ścieków
• przypadki szczególne (sławojki, domki sezonowe)

Pytania

• Jak przeprowadzać kontrolę? Na czym można się oprzeć podczas kontroli i czego możemy wymagać? Jak należy postąpić w nietypowych sytuacjach?
• Czy kontrola POŚ powinna być przeprowadzana w oparciu o Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych dla RLM mniejszych od 2000?
• Jak postępować w przypadku, gdy na terenie gminy większość mieszkańców posiada własne ujęcia wody?
• Czy na podstawie rozporządzenia możemy oszacować zużycie wody, czy musimy prosić mieszkańca o dane dotyczące zużycia wody?
• Czy można wystąpić do wodociągów o zużycie wody - zbiorczo dla danych posesji, a także dla danej posesji w ramach prowadzonego postępowania?
• Jak wyliczyć ilość wywiezionych ścieków od mieszkańców, u których w miesiącach letnich brakuje wody w studniach?
• Jeżeli gmina sama dostarcza wodę, czy jest jakiś problem z danymi o pobranej wodzie?
• Co w przypadku, gdy mieszkaniec przedstawia dokumenty, ale wywóz nieczystości po przeliczeniu nie zgadza się z ilością poboru wody?
• Co, jeśli osoba mając licznik na wodzie gminnej zużywa wodę do gospodarstwa rolnego i nie ma podlicznika? Czy można przeliczyć zużycie wody na osoby, a resztę dać na gospodarstwo?
• Co w przypadku dużej rozbieżności w ilości zużytej wody, a odebranych nieczystościach w gospodarstwach rolnych, które zużywają wodę do oprysków i dla zwierząt gospodarskich?
• Jaką przyjmować wartość zużycia wody w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody dla budynku mieszkalnego pobierającego wodę ze studni?
• Jeśli ktoś ma umowę na wodę z PWiK a nie ma szamba (zbiornika bezodpływowego), to jak egzekwować wywóz nieczystości z takiej nieruchomości?
• Co w sytuacji gdy mieszkaniec nie posiada szamba ani POŚ?
• Jak odnieść się do kontroli, gdy na nieruchomości nikt nie mieszka i stoi pusty budynek? Kto powinien kontrolować zbiorniki bezodpływowe? Co w sytuacji, gdy właściciel nie prowadził kontroli okresowej szamba?
• Czy art. 6 ust.1 UCPG obliguje do zawarcia umowy? Czy w drodze uchwały rada gminy może określić inne sposoby udokumentowania obowiązków pozbywania się nieczystości ciekłych?
• Co z nieruchomościami, których właściciele, będący rolnikami deklarują nawadnianie ściekami z gospodarstwa domowego własnych pól, w ramach zwykłego korzystania z wód, które dopuszcza Prawo wodne? Na jakiej podstawie prawnej rolnik może zagospodarowywać ścieki we własnym zakresie?
• Co z wywozem nieczystości ciekłych, wykorzystanychw ramach rolniczego wykorzystania ściekóa)? Wywóz na pole wykonuje przedsiębiorca. Czy w sprawozdaniu opisuje ten fakt w uwagach?
• Jak ujmować w ewidencji rolnicze wykorzystanie ścieków z gospodarstwa domowego? Według przepisu art. 84 Prawa wodnego ścieki bytowe oraz ścieki komunalne, ścieki przemysłowe biologicznie rozkładalne oraz wody wykorzystane, odprowadzane z obiektów chowu lub hodowli ryb, mogą być oczyszczane przez ich rolnicze wykorzystanie. Rozumie się przez to zastosowanie ścieków do: nawadniania użytków rolnych.
• Co ze ściekami z tzw. sławojki na nieruchomościach prywatnych, również w sytuacji, gdy nie ma podłączenia do zbiornika oraz przydomowej oczyszczalni? Problem najczęściej dotyczy starszych ludzi
• Czy dom typu holenderskiego musi być wyposażony w zbiornik/przydomową oczyszczalnię?
• Jeżeli nieruchomość nie należy do ogródków działkowych, tylko jest zamieszkiwana sezonowo, np. pół roku, co wtedy?
• Co w przypadku, gdy zauważymy nieprawidłowości podczas kontroli zza biurka, a na terenie gminy nie ma straży miejskiej?
• Jak skontrolować osobę, która na swojej nieruchomości posiada wychodek a wodę czerpie ze studni?
• Co w przypadku nieruchomości rekreacyjnych, które korzystają ze studni? Jak udokumentować zużycie wody?
• Czy można kontrolować mieszkańców przez okazanie rachunków za rok wstecz?
• Co w przypadku, gdy dokumenty uiszczenia opłaty i kopia umowy zostały dostarczone elektronicznie i nie ma kontaktu z właścicielem?
• Czy w związku z brakiem informacji dot. ilości pobranej wody można przyjąć wartość dla wszystkich nieruchomości 36 m3/rok?
• Czy kontrolując mieszkańca w 2025 r. można wezwać go do przedłożenia faktur tylko za 2024 r.?

3) Grzywny, decyzje i egzekwowanie obowiązków

Zagadnienia programowe

• sankcje i mandatowanie
• decyzje i zalecenia pokontrolne
• definicja „właściciela” w egzekucji
• współpraca z PINB i innymi organami

Pytania

• W jaki sposób i w jakich przypadkach należy naliczyć grzywnę?
• Co zrobić, gdy mieszkaniec nie zgłasza posiadania oczyszczalni, a sprawa użytkowania oczyszczalni wychodzi podczas kontroli? Kto nakłada karę za niezgłoszenie takiej sytuacji i w jakim postępowaniu?
• Czy możemy wydać decyzję lub zalecenia pokontrolne odnośnie częstotliwości opróżniania zbiorników, a jeśli to nie poskutkuje, to zgłosić fakt do innych organów w celu nałożenia kary?
• Czy grzywnę wymierza policja czy straż miejska?
• Jeśli wydamy decyzję, a właściciel nieruchomości zawrze umowę na odbiór nieczystości i ją nam przedstawi, to wtedy zmieniamy naszą decyzję?
• Czy jeśli nie wystawimy mandatu, to i tak mieszkaniec musi zgłosić instalację w trybie art. 152?
• Jak należy traktować pojęcie "właściciela" w postępowaniach egzekucyjnych?
• W jaki sposób powiadomić PINB?
• Co w przypadku, gdy mieszkaniec twierdzi, że nie wie gdzie schował paragony za wywóz nieczystości ciekłych?
• Co zrobić, gdy mieszkaniec dostarczył fakturę, ale twierdzi, że zawarł umowę ustną i nie chce zawrzeć pisemnej?
• Jeżeli kontrolujemy mieszkańców za rok wstecz, a w międzyczasie mieszkaniec podłączył się do kanalizacji, to czy należy go ukarać?
• Czy gmina zostanie ukarana, jeżeli pomimo obowiązku nie nałoży na mieszkańca kary grzywny lub nie wykona wykonania zastępczego?

4) Przydomowe oczyszczalnie, w tym zgłoszenie i ewidencja, przyłączenie do sieci

Zagadnienia programowe

• obowiązki zgłoszeniowe i ewidencyjne
• stare instalacje i brak dokumentów
• badania/eksploatacja i koszty
• decyzje o przyłączeniu, egzekucja, zastępczy wywóz
• wywóz zastępczy – planowanie i daty
• nieobecność mieszkańca
• brak wykonawcy usługi zastępczej

Pytania

• Jak należy postępować z przydomowymi oczyszczalniami? Kiedy powinna zostać zgłoszona? Jak postąpić gdy nie spełnia wymogów? W jakich sytuacjach należy wykonać przyłączenie do kanalizacji oraz wykonanie zastępcze?
• Czy istnieje definicja przydomowej oczyszczalni ścieków? Co należy sprawdzać w przypadku odbioru eksploatacji przydomowej oczyszczalni, jakie są przepisy prawne w tym zakresie i jakie są przepisy odrębne w kontekście art. 5 ust.1 pkt.2?
• Jak rozumieć sformułowanie, że oczyszczalnia spełnia wymagania prawa? Zapewnia dostateczny poziom oczyszczania, jest zgłoszona do eksploatacji?
• Czy przy zgłoszeniu eksploatacji oczyszczalni oprócz zgody wydziału budownictwa mamy pobierać dokumenty z zgłoszeniem wodnoprawnym od właściciela nieruchomości?
• Czy wszystkie osoby posiadające POŚ muszą złożyć do gminy zgłoszenie eksploatacyjne?
• Co jeśli nowy mieszkaniec lub nabywca kupuje dom i nie ma wiedzy, czy poprzednik złożył zgłoszenie, a także nie ma wiedzy na temat POŚ lub szamba?
• Jeśli osoby posiadające POŚ nie mają instrukcji eksploatacji, to w jaki sposób złożą wszystkie wymagane informacje do zgłoszenia?
• Co jeżeli oczyszczalnię wybudowano przed wymogiem uzyskania zgłoszenia wodnoprawnego?
• Co w sytuacji, gdy właściciel nie posiada deklaracji, nie ma żadnych dokumentów, a na dodatek sam skonstruował oczyszczalnię parędziesiąt lat temu?
• Jak postępować w przypadku oczyszczalni, które zostały wybudowane przez mieszkańca, a nie przez firmę wykonującą tego typu usługi?
• Co w przypadku, gdy oczyszczalnia została wybudowana, zgłoszona 6 miesięcy od momentu uruchomienia, a gmina nie miała możliwości złożenia sprzeciwu do budowy tej instalacji? Co możemy zrobić?
• Czy zgodnie z nową ustawą można wydać decyzję nakazującą przyłączenie do sieci posesji wyposażonej w starą oczyszczalnię przydomową?
• Czy istnieje zakaz stosowania oczyszczalni drenażowych w obrębie aglomeracji?
• Jeżeli oczyszczalnia wykonana jest z dofinansowaniem z budżetu gminy i dane, które są potrzebne do zgłoszenia są we wniosku o dofinansowanie, to właściciel musi zgłaszać do gminy jej wykonanie? Czy organ, mając wiedzę na podstawie wniosku o dofinansowanie, może wprowadzić dane do ewidencji?
• Kto ma "zmusić " właściciela do wykonania badań? Na jakiej podstawie? Kto za to zapłaci?
• W jaki sposób określić częstotliwość opróżniania osadników przydomowych oczyszczalni? Czy istnieje inna metoda niż z instrukcji użytkowania osadnika?
• W jaki sposób zweryfikować, czy do danej POŚ było zgłoszenie wodnoprawne?
• Czy potrzebne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na przydomowe oczyszczalnie ścieków do 5m3?
• Co w sytuacji, kiedy właściciel wybudował przydomową oczyszczalnię i nie dokonał zgłoszenia do starostwa? Gdzie zgłaszać takie przypadki?
• Co zrobić, gdy mieszkaniec zostanie poinformowany oficjalnym pismem o obowiązku zgłoszenia eksploatacji oczyszczalni i nadal nie złożył zgłoszenia?
• Czy zgłoszenie eksploatacji jest podstawą wpisu do ewidencji POŚ?
• Aby wykonać podłączenie starego budynku do zbiornika, musi być w budynku instalacja wewnętrzna kanalizacyjna, jeśli jej nie ma, to nie ma technicznej możliwości wykonania zbiornika. Co w takiej sytuacji?
• Jak stwierdzić, że rzeczywiście dom nie ma warunków do podłączenia do zbiornika, jeżeli nie można wejść do domu i sprawdzić? PRZYKŁAD: dom jednorodzinny zamieszkuje 7 os. W ewidencji zgłoszono, że nie ma podłączenia do zbiornika ani POŚ, kanalizacji. Czy należy szukać zbiornika dookoła domu, skoro może być dobrze zamaskowany? Jak to zrobić bez stwierdzenia odpływów zamontowanych w domu?
• Czy po wydanej decyzji nakazującej powinniśmy najpierw zastosować upomnienie z określonym terminem przyłączenia do sieci, a dopiero po terminie zastosować akt wykonawczy?
• Jak się ma wykonanie zastępcze w przypadku podłączenia do kanalizacji? Prawo budowlane wymaga zgłoszenia lub pozwolenia na budowę, a nie da się zrobić zgłoszenia bez oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością; musi być zgoda właściciela, czyli musi tego chcieć każdy ze współwłaścicieli
• Co z przyłączeniem nieruchomości do kanalizacji w przypadku, gdy nie ma właściciela prawnego i stan prawny jest nieuregulowany, ale nieruchomość jest użytkowana? Jak można nakazać przyłączenie?
• Czy gmina może wystąpić o wydanie warunków technicznych?
• Kiedy wszcząć postępowanie w zakresie wykonania zastępczego?
• Czy trzeba robić wykonanie zastępcze, czy wystarczy, że uda nam się nakłonić właściciela do częstszego opróżniania zbiornika?
• Czy przy wykonaniu zastępczym najpierw wydajemy decyzję dla mieszkańca, a następnie robimy zlecenie dla zakładu komunalnego? Co, jeżeli mieszkaniec nie zapłaci? Czy wszczynamy postępowanie egzekucyjne?
• Decyzja nakazująca podłączenie do kanalizacji jest ostateczna, gdy strona nie złoży odwołania w terminie 14 dni. Kiedy zaczyna się egzekucja, skoro nie ma daty w decyzji określającej termin obowiązku podłączenia?
• Jesteśmy w posiadaniu decyzji, które mają już 5 lat. Właściciel do tej pory nie jest podłączony do sieci. Skoro nie możemy podać w żadnym piśmie terminu, do którego właściciel ma podłączyć nieruchomość do sieci, to jak egzekwować obowiązek nałożony na właściciela?
• Jak postąpić w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, jak przymusić do przyłączenia do kanalizacji lub regularnego wywozu?
• Kto pokrywa koszty podłączenia do sieci? Czy projekt i podłączenie jest w gestii właściciela nieruchomości?

5) Weryfikacja sprawozdań przedsiębiorców

Zagadnienia programowe

• zakres danych w sprawozdaniach
• kompletność i rzetelność informacji

Pytania

• Weryfikacja sprawozdań od przedsiębiorców. Jak naliczać kary za nierzetelne lub nieterminowe sprawozdania?
• Jak weryfikować dane zawarte w sprawozdaniu kwartalnym?
• Czy sprawozdania muszą być wraz z załącznikiem zawierającym wykaz właścicieli, od których odebrano nieczystości ciekłe?
• Czy przedsiębiorca powinien składać zerowe sprawozdanie kwartalne?
• Czy można wymagać od przedsiębiorcy wskazania ilości odebranych nieczystości z każdej nieruchomości, skoro nowy zapis w ustawie wymaga liczby właścicieli nieruchomości wraz z wykazem adresów?
• W przypadku, gdy przedsiębiorca wykazał w sprawozdaniu gospodarstwo domowe, w którym odbierał osad z POŚ, a nie okazał promesy ani oświadczenia o rozszerzeniu zakresu działalności, to czy organ może wezwać do okazania takich dokumentów w celu weryfikacji sprawozdania?
• Czy za nierzetelne sprawozdanie jest kara, czy wezwanie do korekty?
• Czy stosowanie kar wobec podmiotów jest obowiązkowe?
• Co, jeżeli firma asenizacyjna nie wykazuje w sprawozdaniu kwartalnym wszystkich wywozów?
• Co, jeżeli firma asenizacyjna nie złożyła sprawozdania?

6) Kontrola umów i dowodów wywozu

Zagadnienia programowe

• umowy (pisemne/ustne) i dowody opłat
• zakres i forma dokumentów
• brak dokumentów i postępowanie
• rozbieżności: zużycie wody vs wywóz nieczystości ciekłych
• cenniki, górne stawki i dodatkowe opłaty

Pytania

• Jak powinna wyglądać kontrola umów i dowodów wnoszenia opłat za opróżnianie zbiorników bezodpływowych?
• Jeśli jest kilku lub nawet kilkunastu właścicieli danej nieruchomości, to wezwanie do przedłożenia dokumentów w związku z kontrolą pozbywania się nieczystości ciekłych kierowane jest do każdego współwłaściciela z osobna, czy tylko do osoby/osób rzeczywiście zamieszkujących daną nieruchomość?
• Czy umowa jest konieczna? Niektórzy mieszkańcy nie posiadają umowy, bo przedsiębiorcy nie chcą jej z nimi podpisać
• Czy przedłożenie umowy, podpisanej kilka dni po otrzymaniu wezwania z urzędu oraz jednego rachunku jest wystarczające, aby stwierdzić, że właściciel wywiązuje się z obowiązku?
• Jeśli mieszkaniec jest jednocześnie podmiotem z zezwoleniem na wywóz ścieków, to jakiego potwierdzenia można od niego wymagać?
• Na co należy zwrócić uwagę w umowach zawieranych przez właścicieli nieruchomości, a przedsiębiorcą, który będzie opróżniał zbiornik?
• Czy właściciel może powołać się na zawarcie umowy ustnej z przedsiębiorcą, jeżeli przedstawia rachunki za odbiór nieczystości?
• Czy okazane rachunki za wywóz nieczystości należy kopiować, czy w protokole kontroli wystarczy wpisać, że rachunki za wywóz zostały okazane?
• Co, jeżeli mieszkańcy nie mają umowy z przedsiębiorcą, ale posiadają rachunki?
• Jak postępujemy podczas/po kontroli, kiedy okazuje się, że mieszkaniec nie posiada potwierdzenia wywozu nieczystości od kilku lat?
• Co, jeżeli właściciel nieruchomości nie chce nas wpuścić i nie chce okazać rachunków?
• W mieście XXX podczas przeprowadzania kontroli oprócz podpisanej umowy i dokumentów asenizacyjnych potwierdzających cykliczność wywozów poprosiliśmy również o okazanie ostatniej faktury za zużycie wody, danych o liczbie osób zamieszkujących nieruchomość oraz pojemności zbiornika bezodpływowego, aby móc określić rozbieżności występujące pomiędzy zużyciem wody, a zrzutem ścieków. Czy taki sposób pozyskiwania danych jest prawidłowy?
• [PRZYKŁAD]: czy można uznać, że ktoś wywozi ścieki zgodnie z przepisami, gdy jest umowa ustna na odbiór ścieków, nie ma rachunków, ale mamy dane ze stacji zlewnej, że z tego adresu są przywożone ścieki do stacji zlewnej? Ewidencja zlewni wskazuje adres, skąd, jak, ile i datę przywozu
• Czy można zaliczyć udokumentowanie umowy ustnej jako nagrane w audio? A jeśli brak takiego udokumentowania (w 99,99% tak będzie), to mieszkaniec nie posiada udokumentowanej umowy, więc może otrzymać mandat. Z tego powodu de facto nieposiadanie pisemnej umowy będzie się wiązać z brakiem takiej umowy
• W czasie kontroli nie przedłożono dowodów wywozu nieczystości. Wezwany do okazania dowodu petent nie zgłosił się do urzędu. Co robić dalej?
• Czy jest obowiązek prawny przechowywania faktur lub paragonów za wywóz nieczystości?
• Co ma być zawarte w protokole kontroli? Czy wystarczy spisać, że ktoś ma umowę i faktury bądź nie ma, czy mamy przeliczać zużywanie wody?
• Za jaki okres wymagamy dokumentów?
• Czy na rachunkach są dokładne dane o ilości odebranych ścieków?
• Co należy rozumieć przez okazanie umów i dowodów opłaty, jak urzędnik powinien to udokumentować – zrobieniem ksero, notatką?
• Jaki jest termin przechowywania faktur? Jeżeli ustawa przewiduje kontrole raz na dwa lata, to czy można wnioskować, że okres dwóch lat przechowywania dowodu wystarczy?
• Jeśli jest nieruchomość wielolokalowa bez utworzenia wspólnoty, to czy każdy właściciel powinien mieć zawartą umowę jeśli jest tylko na nieruchomości jedno zbiorcze szambo?
• Jeżeli firmy asenizacyjne odmawiają mieszkańcom wywozu ścieków, tłumacząc się, że nie mają mocy przerobowych lub czasu, to jesteśmy w stanie ich jakoś zdyscyplinować do odbioru?
• Co w momencie, gdy mieszkaniec nie oddaje nieczystości zgodnie z regulaminem, ponieważ jednostka gminna odbierająca nieczystości ciekłe nie ma takich mocy przerobowych, a inni przedsiębiorcy oferują takie usługi 2x drożej?
• Jeżeli przedsiębiorstwo w gminie ma oczyszczalnię, ale nie posiada wozu asenizacyjnego, to czy mieszkaniec może sam we własnym zakresie dowieźć ścieki swoim beczkowozem? Czy wtedy umowa z przedsiębiorstwem może obejmować tylko zagospodarowanie ścieków?
• Czy przedsiębiorca może wywozić nieczystości do oczyszczalni, która nie spełnia zapisów rozporządzenia, bo pracuje w obiegu zamkniętym?
• Przedsiębiorcy kończy się zezwolenie w kwietniu br. Chce złożyć wniosek o wydanie nowego zezwolenia. Czy wydając nowe zezwolenie mamy jednocześnie w tej samej decyzji wygasić zezwolenie, które się kończy?
• Jeżeli w gminie nie ma uchwały w sprawie aglomeracji, jest brak kanalizacji, a nieczystości zgodnie z zezwoleniami trafiają poza gminę do stacji zlewnych, jak to się ma do nowych przepisów?
• Czy nieczystości ciekłe odbierane z terenu danej aglomeracji muszą trafić do zlewni w ramach tej jednej aglomeracji? Czy mogą być wywożone poza aglomeracją na inne stacje zlewne?
• W jaki sposób wymóc na podmiocie przewożenie ścieków do zlewni dla naszej aglomeracji, spełniającej poziom? W pozwoleniach podmioty mają zlewnie, które nie spełniają poziomów, ale gdy gmina nie ma własnej zlewni.
• Czy w przypadku wydawania nowych zezwoleń mamy rozróżniać zezwolenia na wywóz nieczystości ze zbiorników bezodpływowych i osadów z POŚ? Co, jeśli składając wniosek firma złożyła promesę ze stacji na nieczystości bez wskazania, czy zb czy osady?
• Co jeśli przedsiębiorstwo odbiera nieczystości z POŚ, a nie poosiada promesy i stacja zlewna nie ma uprawnień na jego odbieranie?
• Dwie stacje zlewne, które dotychczas odbierały ścieki z terenu naszej gminy, przesłały pisma informujące, że ze względu na uszczelnienie systemu ściekowego i ograniczenia techniczne nie będą odbierać takich ścieków z naszej gminy. Co w takiej sytuacji?
• Firma złożyła wniosek o zezwolenie na odbiór nieczystości ciekłych do wniosku dołączyła umowę z oczyszczalnią na terenie innej gminy. Czy obowiązuje w zakresie umowy jakaś rejonizacja, ponieważ ostatnio był przedsiębiorca , który poinformował że tylko może oddawać ścieki z gminy do oczyszczalni na terenie tej gminy?
• Jak ma wyglądać kontrola przedsiębiorcy? Czego podczas kontroli powinniśmy wymagać i co sprawdzać?
• Czy można skontrolować podmiot odbierający nieczystości ciekłe zza biurka?
• Czy przy zawieszonej działalności nie wystarczy, jeżeli przedsiębiorca będzie składał zerowe sprawozdania? Czy zasadne będzie, żeby od momentu zawieszenia działalności cofnąć jego zezwolenie?
• Czy kontrolujemy tylko zbiorniki na nieruchomościach zamieszkałych, czy musimy kontrolować też nieruchomości, gdzie jest prowadzona działalność gospodarcza? Czy zakłady, przedsiębiorstwa nie podlegają pod kontrole WIOŚ, a do pracowników gminy należą tylko nieruchomości zamieszkałe osób fizycznych?
• Czy wystarczające jest kontrolowanie nieruchomości wyłącznie „zza biurka”? Czy jest potrzeba kontrolowania wszystkich mieszkańców również w terenie?
• Czy z każdej kontroli musi zostać sporządzony protokół, nawet jeśli nie jest przeprowadzana w terenie?
• Jak postępować z mieszkańcami w przypadku, gdy firma asenizacyjna posiadająca zezwolenie nie zawiera umów z mieszkańcami i wystawiają wyłącznie potwierdzenia wywozu nieczystości?
• Co, jeżeli mieszkaniec twierdzi, że ma zawartą umowę ustną z firmą asenizacyjną i nie chce zawrzeć umowy pisemnej?
• Co zrobić w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości podczas kontroli nie wykazał wszystkich faktur, gdyż stwierdził, ze je zgubił, a w przeliczeniu ilości zużytej wody powinien mieć więcej wywozów?
• Czy jako dowód wywozu wystarczy paragon fiskalny, w którym nie ma ilości odebranych ścieków oraz brak adresu nieruchomości, z której zostały odebrane nieczystości ciekłe?
• Co w sytuacji, gdy mieszkaniec nie posiada umowy, nie chce jej zawrzeć, ale regularnie dokonuje wywozu 12 razy w roku?
• Jeżeli ze sprawozdania firmy asenizacyjnej wynika, że mamy odpowiednią liczbę wywozów, to czy trzeba wzywać mieszkańca do okazania dokumentów wywozu?
• Czy mieszkaniec powinien po każdym wywozie dostarczyć do urzędu fakturę?
• Co zrobić, jeżeli na fakturze dostarczonej przez mieszkańca widnieje „ilość: beczka”, zamiast ilości w m3?
• Mieszkańcy często mają podpisaną umowę z jedną firmą, a okazują dowody wywozów od innych firm. Czy muszą wykazać umowę z każdą firmą, która odbiera od nich nieczystości?
• Czy kara WIOŚ za niewykonywanie kontroli nieruchomości nakładana jest na gminę jeden raz czy co roku?

7) Ewidencja: tworzenie i prowadzenie

Zagadnienia programowe

• budowa ewidencji (źródła danych, start)
• zakres informacji (ZB/POŚ, pustostany, ROD)
• narzędzia: program, Excel, wydruki
• zgłoszenia i podstawy wpisu
• problemy techniczne i brak umów

Pytania

• Elektroniczna ewidencja. Jak ją tworzyć, jakie programy mogą okazać się pomocne?
• Jak powinna wyglądać ewidencja nieczystości ciekłych, krok po kroku?
• Jeżeli w gminie nie ma ewidencji zbiorników bezodpływowych, od czego najlepiej zacząć jej tworzenie, czy od informacji o tym, aby mieszkańcy dokonali zgłoszeń (dając im opracowany druk zgłoszeń), a w dalszej kolejności kontrola domostw? Czy jest inne wyjście z sytuacji?
• Jeżeli gmina ma prowadzić ewidencję na podstawie dostępnych danych, to skąd wziąć dane dotyczące, czy na nieruchomości jest zbiornik bezodpływowy, czy POŚ oraz jaka jest pojemność i przepustowość?
• Czy ewidencję zbiorników i POŚ można prowadzić tylko na podstawie zgłoszeń mieszkańców? Czy można wprowadzać dane na podstawie materiałów dostępnych w gminie, np. starych papierowych ewidencji, przeprowadzanych kontroli oraz danych dostępnych w referacie i ewentualne brakujące dane uzupełniać z USC czy zakładu wod-kan?
• Czy wpis do ewidencji muszą składać właściciele domków letniskowych?
• Czy zbiorniki bezodpływowe ewidencjonujemy bez znaczenia, czy jest to domek letniskowy czy przedsiębiorca, tylko ze względu na właściwość miejscową?
• Czy do pozyskania danych do ewidencji zbiorników i POŚ możemy użyć ankiety?
• Czy w ewidencji zbiorników bezodpływowych uwzględniać zbiorniki zlokalizowane w pustostanach?
• Co w sytuacji, gdy jest jeden wspólny wodomierz na dom i gospodarstwo rolne?
• Jak ewidencjonować dwa oddzielne szamba i jeden wodomierz?
• Jaka powinna być częstotliwość wywozu osadów z przydomowych oczyszczalni ścieków? Czy gmina może taką częstotliwość narzucić posiadaczom przydomowych oczyszczalni ścieków?
• Czy istnieje przepis, dzięki któremu gmina może ukarać mieszkańca za niezgłoszenie zbiornika do ewidencji?
• W jaki sposób mobilizować gminę lub współpracowników do działania w temacie ewidencji nieczystości ciekłych?
• Czy są jakieś sankcje za brak ewidencji
• Czy poprawnym jest prowadzenie ewidencji wyłącznie za pomocą dedykowanego programu? Czy powinna być dodatkowo w pliku Excel?
• Czy można ewidencję prowadzić w Excelu?
• Co jest podstawą do wpisania nieruchomości do gminnej ewidencji ZB i POŚ?
• Jeżeli ze sprawozdań kwartalnych wynika, że z danej nieruchomości zostały odebrane nieczystości, ale właściciel nie zgłosił tego do ewidencji, to czy należy go wezwać do uzupełnienia?
• Jak rozwiązać problem braku umowy w systemie?
• Co w przypadku informacji od właścicieli programu, w którym tworzymy ewidencję, że nie ma możliwości wydrukowania całej ewidencji wraz z wynikami kontroli danych zbiorników, bo program na dany dzień tego nie przewidywał, zrobienie ewidencji edytowalnej zajmie kilka miesięcy? Co zrobić, jeżeli WIOŚ tego nie uznaje?
• Czy do ewidencji ujmujemy nieruchomości niezamieszkałe, ale wyposażone w zbiornik bezodpływowy?

8) Nielegalne odprowadzanie, szczelność i działania naprawcze

Zagadnienia programowe

• identyfikacja nielegalnych zrzutów
• szczelność ZB/POŚ – kto sprawdza, jak dokumentować
• dowody i biegły
• stawki, częstotliwość, rozbieżności woda-ścieki

Pytania

• Co gmina może zrobić w przypadku nielegalnie odprowadzanych ścieków?
• Jak karać osoby, które nielegalnie odprowadzają ścieki?
• Czy w czasie kontroli umów należy kontrolować szczelność zbiorników?
• Jaki organ: gmina czy nadzór budowlany ma sprawdzać szczelność obiektów?
• W jaki sposób i kto powinien posiadać próby szczelności? Gmina czy właściciel?
• Co zrobić w sytuacji, kiedy stwierdzamy, że ktoś ma nieszczelne szambo? Czy w dalszym kroku powołujemy biegłego? Powołujemy biegłego na podstawie przepisów ochrony środowiska czy ustawy czystościowej?
• Prawo budowlane określa, że właściciel jest odpowiedzialny za stan techniczny obiektów budowlanych, tak traktowane są szamba. Czy kontrola szczelności jest w zakresie właściciela?
• Jeśli kontrola jasno wykaże nieszczelność, to jakie dalej podjąć kroki?
• Czy w przypadku podejrzenia, że przydomowa oczyszczalnia nie działa prawidłowo, gmina ma uprawnienia do przeprowadzenia badania? Jakie postępowanie przeprowadzić w ramach sprawdzenia?
• Jeśli właściciel nieruchomości podczas kontroli okaże nam tylko jeden rachunek na wywóz nieczystości ciekłych za rok, co jest jednoznaczne z tym, że części ścieków pozbywa się nielegalnie, ale podczas kontroli nie stwierdzono powierzchniowych wycieków, to czy powinniśmy zorganizować wywóz zastępczy?
• Jak wybrać podmiot do wykonania zastępczego decyzji na wywóz nieczystości ciekłych? Czy musi to być postępowanie przetargowe? Czy pojedyncze zlecenie?
• Czy gmina może wykonać usługę własnym wozem asenizacyjnym, jako wykonanie zastępcze?
• Co w sytuacji, gdy została wydana decyzja o wykonaniu zastępczym a w czasie jej trwania mieszkaniec podpisał umowę z przedsiębiorstwem? Czy decyzja nadal obowiązuje, czy traci ważność?
• W jaki sposób nakładać na właścicieli nieruchomości decyzje związane z nakazem wywozu nieczystości?
• Czy w decyzji dla właściciela nieruchomości za odbiór szamba naliczamy opłatę za 1 m3 odebranych ścieków, czy z góry za cały zbiornik?
• Czy w przypadku sławojek jest obowiązek wywożenia gromadzonych tam nieczystości? Czy jeżeli ktoś ma wychodek - czy powinno być wszczęte postępowanie w sprawie wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy?
• Czasem ilość wody zużytej, nie równa się z ilością ścieków, co wtedy robić i skąd wziąć eksperta?
• Z jaką częstotliwością mieszkaniec powinien opróżniać szambo? Czy należy regulować częstotliwość opróżniania?
• Czy częstotliwość opróżniania zbiorników bezodpływowych raz na pół roku jest odpowiednia?
• Jaką ustalić częstotliwość opróżniania zbiornika bezodpływowego? Od liczby osób zamieszkałych, pojemności zbiornika czy może czasowo raz w miesiącu?
• Czy art.363 POŚ można zastosować do mieszkańca, któremu zostało odcięte przyłącze kanalizacyjne i wypuszcza nieczystości na działkę sąsiada?
• Jak postąpić w sytuacji, gdy jest podejrzenie, że na nieruchomości zamiast szczelnego szamba wykorzystuje się starą studnię?
• Co może zrobić gmina, jeżeli właściciel nieruchomości na prywatnej działce wylewa z działalności olej do muszli?
• Jak w trakcie kontroli w terenie zweryfikować nieszczelność zbiornika bezodpływowego?

9) Protokół, dokumentowanie i przebieg kontroli (w tym zdalnej)

Zagadnienia programowe

• protokół i zakres ustaleń
• dowody: umowy, faktury, rachunki, „beczka”
• doręczenia i brak kontaktu
• książka kontroli i kontrola zdalna
• sytuacje szczególne (małoletni, współmałżonek, wiele lokali)

Pytania

• Czy z każdej kontroli musi zostać sporządzony protokół, nawet jeśli nie jest przeprowadzana w terenie?
• Czy kontrola kończy się na weryfikacji umów i rachunków? Czy w protokole powinna być zawarta informacja o sprawdzeniu ilości pobranej wody i wytworzonych nieczystości?
• Co ma być zawarte w protokole kontroli? Czy wystarczy spisać, że ktoś ma umowę i faktury bądź nie ma, czy mamy przeliczać zużywanie wody?
• Czy okazane rachunki za wywóz nieczystości należy kopiować, czy w protokole kontroli wystarczy wpisać, że rachunki za wywóz zostały okazane?
• Co należy rozumieć przez okazanie umów i dowodów opłaty, jak urzędnik powinien to udokumentować – zrobieniem ksero, notatką?
• W czasie kontroli nie przedłożono dowodów wywozu nieczystości. Wezwany do okazania dowodu petent nie zgłosił się do urzędu. Co robić dalej?
• Co, jeżeli kontrolowany nie przedłożył dokumentów, pomimo wezwania?
• Jak technicznie wygląda wpis w książce kontroli podczas przeprowadzania kontroli zdalnej?
• Co w przypadku, gdy dokumenty uiszczenia opłaty i kopia umowy zostały dostarczone elektronicznie i nie ma kontaktu z właścicielem?
• Czy jako dowód wywozu wystarczy paragon fiskalny, w którym nie ma ilości odebranych ścieków oraz brak adresu nieruchomości, z której zostały odebrane nieczystości ciekłe?
• Co zrobić, jeżeli na fakturze dostarczonej przez mieszkańca widnieje „ilość: beczka”, zamiast ilości w m3?
• Co zrobić w sytuacji, gdy właścicielem nieruchomości jest Kowalski, który podczas kontroli twierdzi, że zbiornikiem i wszystkimi sprawami z nim związanymi zajmuje się żona, która nie jest teraz obecna? Czy należy go ukarać za nieokazanie dokumentów?
• Podczas kontroli w domu obecne jest tylko małoletnie dziecko, które okazało umowę, bez dowodów uiszczania opłat. Właściciela w trakcie kontroli nie było. Co w takiej sytuacji?
• Co w przypadku, gdy jeden zbiornik jest na 9 wyodrębnionych mieszkań znajdujących się w jednym budynku, gdzie każdy z lokali ma innego właściciela? Jak sporządzić protokół z kontroli?
• Co w przypadku, gdy na kontrolę zgłaszają się osoby spoza planu? Czy wówczas trzeba sporządzić protokół?
• Co w przypadku, gdy list z zawiadomieniem o wszczęciu kontroli wrócił do urzędu, a w trakcie dwukrotnej kontroli w terenie nie zastano właściciela?

10) Zezwolenia, zlewnie, rejonizacja i kontrola przedsiębiorców

Zagadnienia programowe

• warunki zezwoleń (ZB vs osady z POŚ)
• zlewnie: „własna” aglomeracja czy poza
• rejonizacja i promesy
• zmiana/stwierdzone nieprawidłowości
• brak cenników i elementy cen (dojazd)

Pytania

• Jak ma wyglądać kontrola przedsiębiorcy? Czego podczas kontroli powinniśmy wymagać i co sprawdzać?
• Czy należy co 2 lata przeprowadzić kontrole przedsiębiorców posiadających zezwolenie na opróżnianie zbiorników?
• Czy można skontrolować podmiot odbierający nieczystości ciekłe zza biurka?
• Czy przy zawieszonej działalności nie wystarczy, jeżeli przedsiębiorca będzie składał zerowe sprawozdania? Czy zasadne będzie, żeby od momentu zawieszenia działalności cofnąć jego zezwolenie?
• Jeżeli nie ma cenników na stronach firm asenizacyjnej, to jak zbierać dane?
• Uchwała na temat górnych stawek opłat. Co w przypadku, gdy firma asenizacyjna, oprócz ceny za wywóz 1m3 ma również cenę za dojazd do mieszkańca? Jak uwzględnić koszt w uchwale?
• Jeżeli w gminie nie ma uchwały w sprawie aglomeracji, jest brak kanalizacji, a nieczystości zgodnie z zezwoleniami trafiają poza gminę do stacji zlewnych, jak to się ma do nowych przepisów?
• Czy nieczystości ciekłe odbierane z terenu danej aglomeracji muszą trafić do zlewni w ramach tej jednej aglomeracji? Czy mogą być wywożone poza aglomeracją na inne stacje zlewne?
• W jaki sposób wymóc na podmiocie przewożenie ścieków do zlewni dla naszej aglomeracji, spełniającej poziom? W pozwoleniach podmioty mają zlewnie, które nie spełniają poziomów, ale gdy gmina nie ma własnej zlewni
• Czy w przypadku wydawania nowych zezwoleń mamy rozróżniać zezwolenia na wywóz nieczystości ze zbiorników bezodpływowych i osadów z POŚ? Co, jeśli składając wniosek firma złożyła promesę ze stacji na nieczystości bez wskazania, czy zb czy osady?
• Co jeśli przedsiębiorstwo odbiera nieczystości z POŚ, a nie poosiada promesy i stacja zlewna nie ma uprawnień na jego odbieranie?
• Dwie stacje zlewne, które dotychczas odbierały ścieki z terenu naszej gminy, przesłały pisma informujące, że ze względu na uszczelnienie systemu ściekowego i ograniczenia techniczne nie będą odbierać takich ścieków z naszej gminy. Co w takiej sytuacji?
• Firma złożyła wniosek o zezwolenie na odbiór nieczystości ciekłych do wniosku dołączyła umowę z oczyszczalnią na terenie innej gminy. Czy obowiązuje w zakresie umowy jakaś rejonizacja, ponieważ ostatnio był przedsiębiorca , który poinformował że tylko może oddawać ścieki z gminy do oczyszczalni na terenie tej gminy?
• Co w sytuacji, gdy firma odbierająca nieczystości ciekłe wywiozła je na inną oczyszczalnię, niż ta, którą ma określoną w zezwoleniu?
• Co z oświadczeniami wystawionymi przez firmy asenizacyjne potwierdzającymi wywóz nieczystości z konkretnej nieruchomości?
• Przedsiębiorcy kończy się zezwolenie w kwietniu br. Chce złożyć wniosek o wydanie nowego zezwolenia. Czy wydając nowe zezwolenie mamy jednocześnie w tej samej decyzji wygasić zezwolenie, które się kończy?

11) Plan, ewidencja i przypadki szczególne (łączenia, rekreacja, brak dokumentów)

Zagadnienia programowe

• plan vs ewidencja – aktualizacje
• łączenie instalacji (dwa domy, wiele działek)
• domki rekreacyjne i sezonowość
• brak dowodów/umów a regularne wywozy
• wydziały w urzędzie, właściwość rzeczowa

Pytania

• Co zrobić, gdy dostajemy oświadczenie od właściciela nieruchomości, że do jego POŚ są podłączone są dwa domy? Nieruchomości znajdują się na dwóch różnych działkach. Czy nieruchomość przyłączoną dodatkowo można usunąć z planu kontroli?
• Co, jeżeli zbiornik bezodpływowy nie został zgłoszony do gminy, nie ma go w ewidencji, a właściciel chce go zlikwidować?
• Czy do ewidencji ujmujemy nieruchomości niezamieszkałe, ale wyposażone w zbiornik bezodpływowy?
• Do jakiego wydziału zgłaszane są eksploatacje przydomowej oczyszczalni ścieków, poza wydziałem budownictwa?
• Co w przypadku, gdy mieszkaniec posiada duży zbiornik bezodpływowy, a korzysta z niego tylko jedna osoba i właściciel nie ma potrzeby wywozu minimalnej częstotliwości?
• Jeżeli kontrolujemy mieszkańców za rok wstecz, a w międzyczasie mieszkaniec podłączył się do kanalizacji, to czy należy go ukarać?
• Jak rozwiązać problem braku umowy w systemie?
• Co w sytuacji, gdy żadna firma odbierająca nieczystości na terenie gminy nie zdecyduje się na usługę obioru zastępczego?

12) Aktualizacja uchwał i częstotliwości
Zagadnienia programowe

• uchwała w spr. regulaminu utrzymania czystości – częstotliwości
• uchwała wymagania dla przedsiębiorców
• uchwała górnych stawek – obowiązek i terminy
• konsekwencje braku/zwłoki w zmianach
• zapisy szczegółowe (np. dojazd)

Pytania

• Jaki powinien brzmieć prawidłowy zapis określający częstotliwości opróżniania w regulaminie utrzymania czystości i porządku?
• W jakim zakresie konieczna jest zmiana uchwały w sprawie wymagań dla przedsiębiorców? Czy obejmuje to tylko rozszerzenie w zakresie przydomowych oczyszczalni ścieków?
• Czy mając uchwałę z 2010 roku a ustawa i rozporządzenie się nie zmieniło, czy jest potrzeba uchwalenia nowej uchwały?
• Czy uchwała górnych stawek jest obowiązkowa?
• Z czego wynikają daty, do których należ zmienić uchwały? Co się stanie, jeśli zmiana uchwały będzie później? Co, jeżeli nie zmienimy uchwały o górnych stawkach w wymaganym przez ustawodawcę terminie?
• Uchwała na temat górnych stawek opłat. Co w przypadku, gdy firma asenizacyjna, oprócz ceny za wywóz 1m3 ma również cenę za dojazd do mieszkańca? Jak uwzględnić koszt w uchwale?
• Czy określenie w uchwale częstotliwości opróżniania dla ZB i POŚ raz na 2 lata jest wystarczające?
• Jeżeli nie ma cenników na stronach firm asenizacyjnej, to jak zbierać dane?
• Co, jeżeli przedsiębiorca stosuje stawki wyższe niż w uchwale o górnych stawkach?
• Czy uchwała na górne stawki jest obowiązkowa?

13) Zakres podmiotowy i szczególne przypadki obiektów

Zagadnienia programowe

• podmioty publiczne i spółdzielcze
• ROD, pustostany, obiekty nieużywane
• kwalifikacja urządzeń i zbiorników
• łączenia instalacji między działkami

Pytania

• Czy kontrolujemy również budynki gminnych spółdzielni lub szkoły publiczne na terenie gminy?
• Jak traktować zbiorniki z działki ROD, jeżeli ktoś posiada na swojej działce zbiornik, ale nie jest on podłączony i nikt z niego nie korzysta?
• Czy pojemnik typu mauzer może być traktowany jako zbiornik bezodpływowy?

14) Roczne sprawozdanie GMINNE: zakres i szczególne pozycje

Zagadnienia programowe

• definicje pozycji sprawozdawczych
• dane z wodociągów i ewidencji
• umowy sprzed okresu sprawozdawczego
• „liczba właścicieli” i kolumny sprawozdań
• archiwalne wyliczenia i źródła danych
• brak sprawozdania i działania naprawcze

Pytania

• Jak rozumieć w sprawozdanie podanie ilości umów zawartych przed okresem sprawozdawczym, jeśli obejmują działania realizowane w okresie sprawozdawczym?
• Co w przypadku, gdy podczas kontroli wyszło, że nieruchomość zużywa w okresie półrocznym 160 m3 wody, a oddaje tylko 5 m3 ścieków uprawnionym podmiotom?
• Jak rozumieć w sprawozdaniu „liczbę właścicieli, od których odebrano nieczystości?
• Czy WIOŚ może żądać archiwalnych wyliczeń danych do sprawozdania z poprzedniego roku?
• Jeżeli 2000 osób dokonało zgłoszenia do ewidencji, to czy taką liczbę należy przyjąć do sprawozdania?
• Czy w kolumnie 18 i 19 sprawozdania wpisujemy dane udostępnione przez zakład wodociągowy?
• Jakie dane wprowadzamy w sprawozdaniu w ilości wody w metrach sześciennych pobranej przez użytkowników nieruchomości niepodłączonych do sieci kanalizacyjnej?
• Czy w sprawozdaniach ujmujemy odebrane nieczystości od firm, podane nam przez odbiorców nieczystości ciekłych?
• Czy kabiny sanitarne typu TOI TOI należy traktować jako zbiorniki bezodpływowe? Czy w nowym sprawozdaniu do WIOŚ i Wód Polskich trzeba przedstawiać dane o ich ilości gromadzonych i odebranych nieczystości?

15) Doręczenia, protokół i brak współpracy

Zagadnienia programowe

• doręczenia i odbiór protokołu
• brak podpisu/brak kontaktu
• działania po stwierdzeniu nieprawidłowości

Pytania

• Co w przypadku, gdy wysyłamy protokół pocztą i kontrolowany nie odsyła go podpisanego?
• Co w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w trakcie kontroli?

16) WIOŚ i uprawnienia kontrolujących

Zagadnienia programowe

• współpraca z WIOŚ
• uprawnienia i żądanie dokumentów
• zakres kontroli krzyżowej

Pytania

• Jakie prawa ma kontrolujący podczas kontroli przeprowadzanej przez WIOŚ?
• Jakie dokumenty do przedłożenia może wymagać kotrolujący?
• Czy można odmówić podpisania protokołu?
• Czy można odwołać się od protokołu WIOŚ?

17) Organizacja i planowanie czynności zastępczych

Zagadnienia programowe

• WYKONANIE ZASTĘPCZE – jak przeprowadzić i kiedy
• wywóz zastępczy – planowanie i daty
• nieobecność mieszkańca
• brak wykonawcy usługi zastępczej

Pytania:

• Co w przypadku braku uchwały o górnych stawkach? Jak wydać decyzję o wykonaniu zastępczym, krok po kroku. Jak zrealizować decyzję o wykonaniu zastępczym?
• Jakie będą konsekwencje dla gminy, jeśli nie podejmie żadnych działań w stosunku do nieruchomości, która ma możliwość podłączyć się do kanalizacji, a tego nie zrobiła? Nieczystości ze zbiornika nie są wywożone
• Jak gmina ma wybrać przedsiębiorcę do opróżniania zbiorników w ramach wykonania zastępczego?
• Czy wywóz zastępczy prowadzą firmy, które mają decyzję wójta?
• Jak wydać decyzje i zlecić firmie asenizacyjnej wywóz zastępczy, gdy mieszkaniec nie współpracuje? Jak określić daty wywozów, aby zapobiec nieobecności mieszkańca? Co, jeżeli w trakcie wywozu zastępczego nie będzie mieszkańca?
• Co w sytuacji, gdy żadna firma odbierająca nieczystości na terenie gminy nie zdecyduje się na usługę obioru zastępczego?
• Czy wykonanie zastępcze tylko w przypadku braku umowy czy w przypadku braku dowodów uiszczenia opłaty za wywóz również?