Wideoszkolenie: Inwestycje drogowe

W programie m.in., wybrane zagadnienia:

• Kolizje z sieciami – koszty przełożenia gazociągów i sieci energetycznych, warunki gestorów, porozumienia i uzgodnienia dokumentacji.
• ZRID i przejmowanie gruntów– dokumenty i działki przed oraz po podziale, rygor natychmiastowej wykonalności, wydanie nieruchomości i odszkodowania.
• Kwalifikacja robót drogowych – remont, przebudowa, rozbudowa i budowa, zmiana nawierzchni gruntowej na twardą oraz zgłoszenie lub pozwolenie.
• Kanały technologiczne – obowiązek budowy, wąski pas drogowy, drogi wewnętrzne oraz wnioski o zwolnienie z obowiązku.
• Środowisko i odwodnienie– próg długości przedsięwzięcia, Natura 2000, rowy, studzienki chłonne oraz pozwolenia i operaty wodnoprawne.
• Dokumentacja i realizacja– projekt budowlany, kosztorys, nadzór autorski, przekazanie placu budowy, odbiory, rozliczenia i odpowiedzialność wykonawcy.
• Nowe wymagania – ryzyka klimatyczne w projektowaniu dróg od 8 października 2026 r. oraz potwierdzenie aktualności warunków decyzji środowiskowej od 1 stycznia 2027 r.

Wzory pism, jakie otrzymają uczestnicy:

Szczegółowy program szkolenia:

1. Nowości w programie

Zagadnienia programowe

• Ryzyka klimatyczne w projektowaniu dróg od 8 października 2026 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1352) oraz zmiana dotycząca decyzji środowiskowych od 1 stycznia 2027 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 875).

Pytania:

• Jak od 8 października 2026 r. uwzględniać przy projektowaniu dróg ryzyka i oddziaływania wynikające ze zmiany klimatu? Jak przygotować inwestycję pod kątem ulewnych deszczy, powodzi, suszy, fal upałów, silnego wiatru i osuwisk?
• Jak od 1 stycznia 2027 r. zastosować milczące potwierdzenie aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia drogowego po upływie 90 dni od doręczenia wniosku organowi?
• Jak udokumentować potwierdzenie aktualności warunków decyzji środowiskowej przed uzyskaniem kolejnego rozstrzygnięcia dla inwestycji drogowej i ustalić dopuszczalny okres wykorzystania tej decyzji?

2. Kolizje z sieciami i wymagania gestorów

Zagadnienia programowe

• Koszty przebudowy urządzeń, warunki techniczne, uzgodnienia branżowe, porozumienia i oświetlenie drogi.

Pytania:

• Jak należy interpretować zapisy w warunkach technicznych wydawanych przez gestorów sieci (np. PSG) dotyczące usuwania kolizji, zgodnie z którymi inwestor zobowiązany jest do poniesienia wszelkich kosztów związanych z projektem i przełożeniem infrastruktury?
• Kto ponosi koszty zmiany posadowienia (przełożenia) gazociągu w sytuacji, gdy podczas prac związanych z korytowaniem pod nową nawierzchnię na istniejącej drodze natrafiono na przewód umieszczony zbyt płytko i niezgodnie z planami znajdującymi się w zasobach geodezyjnych?
• Jak należy postąpić w przypadku, gdy przedsiębiorstwo energetyczne (np. Tauron) uzależnia uzgodnienie projektu na naradzie koordynacyjnej (ZUDP) od podpisania porozumienia na usunięcie kolizji, na mocy którego inwestor zobowiązuje się do przełożenia infrastruktury na własny koszt?
• Jakie działania można podjąć w sytuacji, gdy realizowana jest przebudowa drogi wraz z projektowanym, dedykowanym oświetleniem (co wiąże się z rezygnacją z dotychczasowych opraw zamontowanych na słupach gestora), a gestor (np. Tauron) stawia warunek wskazania innej lokalizacji dla tych opraw na swoich słupach w celu dalszego pobierania opłat za udostępnienie infrastruktury?
• Jak usprawnić proces uzgodnień branżowych? Wszelkie kolizje z branżami, prąd, gaz, linie napowietrzne, wodociągi, to wszystko trzeba zacząć poprzez wystąpienie o wydania warunków technicznych do poszczególnych sieci
• Jak w praktyce wyegzekwować przełożenie sieci od gestora sieci w przypadku przebudowy drogi?
• Czy istnieje podstawa prawna wskazująca rok 2003 jako granicę czasową rozstrzygającą o tym, który podmiot ponosi koszty przebudowy sieci?
• Jak należy postąpić w sytuacji, gdy zarządca sieci energetycznej w ramach uzgodnienia dokumentacji projektowej wymaga przebudowy sieci SN na drugim stopniu obostrzeń, a projektant podnosi, że spełnienie tych wymagań zwiększy koszty wykonania opracowania oraz wartość umowy?

3. ZRID pozyskiwanie gruntów i odszkodowania

Zagadnienia programowe

• Przygotowanie wniosku, terminy, zakres inwestycji, przejmowanie i wydanie gruntów, koszty wywłaszczeń oraz rozliczenie odszkodowań.

Pytania:

• Czy w ramach procedury zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (ZRID) dopuszczalna jest budowa obiektów o charakterze centrów przesiadkowych, w strukturze których występują również budynki?
• Jaki jest rzeczywisty czas oczekiwania na wydanie decyzji ZRID i jaki termin należy założyć w dokumentacji do postępowania przetargowego, aby był on realny do dotrzymania przez wykonawcę?
• Kto pokrywa koszty wywłaszczeń w sytuacji, gdy główny inwestor rozbudowuje drogę na podstawie decyzji ZRID i w ramach tego zadania jest zobligowany do rozbudowy ronda oraz zmiany przebiegu istniejącej drogi publicznej innego zarządcy (drogi gminnej), która po wybudowaniu zostanie temu zarządcy przekazana: inwestor realizujący inwestycję celową czy gmina, która docelowo przejmie drogę, ale nie wnioskowała o jej budowę?
• Jak uregulować stan prawny własności samoistnej na drogach? Proces przejmowania dróg z władania samoistnego - niektóre drogi są we władaniu samoistnym (nie jest to własność gminy), rada gminy za późno przyjęła uchwałę o przejęciu tych dróg na drogi publiczne, nie stanowią one naszej własności i nie można ich zakwalifikować do dróg publicznych, co utrudnia np. dysponowanie gruntem, tymi drogami
• Co zrobić w przypadku, kiedy droga jest na tyle wyjeżdżona, że znajduje się w innym miejscu? Dodatkowo rosną tam stare drzewa, które w ogóle zmieniają układ drogi
• Jak budować drogę zgodnie z procedurą ZRID? Na co zwracać uwagę? Jak przygotowywać dokumenty? Jakie działki mają być tam wskazane - te przed podziałami czy te po podziałach, czy jedne i drugie?
• Co robić, jeśli droga jest bardzo wyjeżdżona i chcemy zrobić remont, ale nie chcemy korzystać ze specustawy? Czy umowa użyczenia jest honorowana przez organ?
• Czym różni się rozróżnienie własności od władania?
• Jak pozyskiwać grunt pod inwestycje drogowe zgodnie ze ZRID?
• Jak uzyskać zgody prywatnych właścicieli?
• Jak wypłacać odszkodowania?
• Kiedy stosuje się specustawy drogowe? Jakich dróg dotyczy?
• W których dokumentach powinny być zawarte działki już po wstępnym podziale? Jeśli są już podzielone, to mają zarezerwowane numery w geodezji i czy to powinno być spójne? Jak technicznie to wygląda?
• Jak podchodzić do podziałów działek? Jak te podziały uwzględniać w dokumentacji technicznej? Czy we wnioskach o wydanie dodatkowych decyzji administracyjnych (np. decyzji środowiskowych czy pozwolenia wodno-prawne)? Na co zwracać uwagę przy tego typu dokumentacji?
• Jak powinien wyglądać wniosek o wydanie decyzji ZRID? Jakie dokumenty i załączniki powinien zawierać, żeby był kompletny?
• Czy w sytuacji, gdy droga wewnętrzna uzyska status drogi publicznej (np. po upływie 5 lat), a dotychczas gestor sieci nie ponosił żadnych opłat z tytułu umieszczenia urządzeń w pasie drogowym, po zmianie kategorii drogi powstanie obowiązek wnoszenia opłat na podstawie ustawy o drogach publicznych?
• Czy droga znajdująca się we władaniu gminy może zostać uznana za drogę publiczną, jeżeli nie została zaliczona do kategorii dróg publicznych uchwałą Rady Gminy, jednak istnieją dokumenty (np. uchwała Rady Narodowej m.st. Warszawy z 1988 r.) zaliczające ją do dróg publicznych gminnych i nadające jej numer, a uchwała ta nie została uchylona i nadal funkcjonuje w obrocie prawnym?
• Czy możliwe jest zaliczenie drogi do kategorii dróg publicznych, jeżeli część gruntów stanowi własność Gminy, a część Lasów Państwowych?
• Czy decyzja ZRID z rygorem natychmiastowej wykonalności uprawnia gminę do rozpoczęcia robót bezpośrednio po jej wydaniu, przed upływem terminów obwieszczenia i odwołań? Jak postąpić przy odmowie wydania nieruchomości i jednostronnym protokole; czy uzasadnione jest wezwanie Policji? Czy koszty wykupu gruntów i odszkodowań zaliczyć do wartości początkowej drogi przy wystawieniu dokumentu OT?

4. Kwalifikacja robót i wymagane formalności

Zagadnienia programowe

• Remont, przebudowa, rozbudowa i budowa, nawierzchnie gruntowe i twarde, klasy dróg oraz zgłoszenia i pozwolenia.

Pytania:

• Jakich formalności (zgłoszenia czy pozwolenia na budowę) wymaga realizacja prac na drodze polegających na zmianie jej nawierzchni z gruntowej na twardą?
• Jak zakwalifikować przedsięwzięcie, żeby dokonać zgłoszenia rozpoczęcia robót czy pozwolenia na budowę, jeśli na terenie jest dużo dróg, które teoretycznie są drogami gruntowymi, ale są utwardzane tłuczniem (zazwyczaj systematycznie)? Jak kwalifikować taką drogę - czy to już jest droga gruntowa, czy jest to droga o nawierzchni twardej? Czy wymaga ona wydania decyzji środowiskowej, skoro decyzja jest wymagana dla dróg o nawierzchni twardej powyżej 1km? Czy droga, która jest utwardzona tłuczniem, ale nie jest to nawierzchnia bitumiczna, nie są to płyty, nie jest to kostka, to czy wymaga ona decyzji środowiskowej?
• Co, jeżeli występuje rozbieżność wymagań Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, a starostwa w sprawie szerokości pobocza?
• Jak postępować z zawrotkami na końcu drogi?
• Czy na przebudowę drogi potrzebne jest zgłoszenie, czy pozwolenie? Droga jest publiczna i nie ma określonej szerokości, a chcemy wylać asfalt
• Jak zakwalifikować daną inwestycję: pod kątem prawa budowlanego czy z rozporządzeń wykonawczych?
• Jak kwalifikować drogi na podstawie kategorii drogi?
• Ile materiału użyć, aby odpowiednio zakwalifikować drogę?
• Czym różni się przebudowa od remontu drogi, a czym od modernizacji?
• Czy remont w rozumieniu prawa budowlanego może być przebudową, jeśli chodzi o budżet? W starostwie jest określony jako remont, a w budżecie - przebudowa
• Czy przy wnioskach o pozwolenia bądź zgłoszenia trzeba występować jako zarządca drogi, czy jako np. gmina?
• Czym różnią się zezwolenia od pozwoleń i od zgłoszeń?
• Czy na remont drogi potrzeba zgłoszenia czy pozwolenia?
• Jakie warunki muszą spełnić mosty, wiadukty?
• Jak napisać wniosek o pozwolenie na budowę?
• Jak podchodzić do sprawy nawierzchni asfaltowych? Co jest do tego potrzebne? Dokumenty? Wniosek?
• Na jakiej podstawie obecnie ustala się klasy dróg, skoro wcześniej była to uchwała zarządu?
• Czy przeprowadzenie inwestycji polegającej na budowie 10 miejsc postojowych wymaga dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej?

5. Kanały technologiczne

Zagadnienia programowe

• Obowiązek budowy, drogi wewnętrzne, ograniczenia szerokości pasa drogowego, zakres inwestycji i zwolnienia.

Pytania:

• Jak zgodnie z przepisami przygotować inwestycję na wąskiej drodze? Co w przypadku dróżek wewnętrznych o szerokościach 2,5-3 m, które nie są nawet jakoś zakwalifikowane i często nie są nawet publiczne (albo są drogami publicznymi, ale ruch jest na nich znikomy), a jest możliwość pozyskania jakichś środków, albo zrobienia tej drogi ze środków własnych, to czy można to zrobić? Co jeśli będzie potrzebna zgoda ministra o zwolnienie z budowy kanału technologicznego albo konieczność jego budowy, a koszty są niewspółmierne do jego budowy?
• Jeżeli droga ma 3 metry a pas 5 metrów, to co zrobić i jak, aby uniknąć budowy kanału technologicznego? Pisanie wniosku jest zwykle rozpatrywane pozytywnie, ale trwa to bardzo długo
• Kiedy można odstąpić od budowy kanałów technologicznych?
• Jak napisać wniosek o zwolnienie z budowy kanału technologicznego?
• Kiedy składać wniosek o odstąpienie od budowy kanału technologicznego?
• Czy drogi wewnętrzne wymagają budowy kanału technologicznego?

6. Odwodnienie i pozwolenia wodnoprawne

Zagadnienia programowe

• Woda z posesji, rowy i kanalizacja deszczowa, brak możliwości odwodnienia, dokumentacja i ważność pozwoleń.

Pytania:

• Jak kontrolować prace inwestora? Na drodze wyremontowanej zaczęła gromadzić się woda, a inwestor tego nie zgłosił. Inwestor stwierdził, że jest ona zrobiona zgodnie z planem. Kto ma się tym zająć?
• Co robić w sytuacji, kiedy na drogę jest zrzucana woda z posesji prywatnej? Przepis mówi, że każdy gospodaruje wodą na terenie własnej działki. Co robić, jeśli ze skarpy są poprowadzone rurki, z których woda spływa do rowów przydrożnych albo bezpośrednio na drogę?
• Co robić w przypadku odwodnień drogi? Kiedy pojawiają się np. rowy przydrożne?
• Sprawy wodno-prawne - elementy odwadniające w pasie drogowym, wyloty do cieków wodnych, przykrycie rowu. Jakie dokumenty są potrzebne w tym przypadku?
• Jak przygotować pozwolenia wodnoprawne?
• Jak przygotować operaty wodnoprawne?
• Co w przypadku, kiedy po uzyskaniu prawomocnej decyzji ZRID, lecz przed rozpoczęciem robót budowlanych wygaśnie np. pozwolenie wodnoprawne? Czy należy ponownie je uzyskać?
• Czy w przypadku opracowywania projektu budowy drogi wraz z jej odwodnieniem (np. rowem melioracyjnym odprowadzającym wodę) obowiązek uzyskania uzgodnień z właścicielami działek w zakresie zgody na budowę rowu spoczywa na inwestorze, czy zadanie to powinien wykonać projektant?
• Czy montaż studzienki chłonnej wymaga uzyskania uzgodnienia (zgody) wodnoprawnego?

7. Decyzje środowiskowe i ochrona przyrody

Zagadnienia programowe

• Długość przedsięwzięcia, kilka dróg w jednym projekcie, Natura 2000, drzewa i roboty w okresie lęgowym.

Pytania:

• Czy przy określaniu całkowitej długości budowanej drogi, po której mają poruszać się autobusy komunikacji miejskiej, dopuszczalne jest odliczenie długości dróg manewrowych dla autobusów w rejonie miejsc postojowych, aby łączna długość przedsięwzięcia nie przekroczyła progu 1 km?
• Czy wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy jedno opracowanie projektowe obejmuje rozbudowę dwóch różnych, zlokalizowanych obok siebie dróg gminnych (o dwóch różnych numerach) w zakresie dobudowy ciągu pieszo-rowerowego, a łączna długość tych dróg przekracza 1 km?
• Co zrobić, jeśli drzewa przeszkadzają w przebudowie drogi w okresie lęgowym?
• Czy droga powyżej 1km wymaga decyzji środowiskowej?
• Jesteśmy w obszarze Natura 2000, ale droga ma poniżej 1km, czy w takiej sytuacji potrzebna jest decyzja środowiskowa?

8. Dokumentacja nadzór odbiory i rozliczenia

Zagadnienia programowe

• Dokumentacja projektowa, mapy, plac budowy, nadzór autorski, realizacja robót, dostępność drogi, umowy i dokumenty odbiorowe.

Pytania:

• Jak powinien przebiegać proces inwestycyjny? Jakie są potrzebne dokumenty do odbioru oraz jakie są obowiązki stron, począwszy od rozstrzygnięcia przetargu i podpisania umowy z wykonawcą, poprzez przekazanie placu budowy, kontrolę budowy, rozliczenia częściowe i końcowe, aż po etap odbiorowy?
• Korytowanie drogi - co zrobić, jeśli grunt nie odpowiada temu, który był w projekcie?
• Co zrobić, jeśli droga nie jest przejezdna dla karetki lub straży pożarnej? Jest wykorytowana na 60 cm
• Co zrobić, jeśli użytkownicy drogi są bardzo roszczeniowi - muszą parkować samochody 100 metrów od domu, a nie ma innej możliwości, aby to zmienić?
• Jak zagospodarowywać odpady po remontach dróg, np asfalt?
• Jak zmieniać umowę, kiedy są naliczenia ze względu na podwyższenie najniższej krajowej?
• Kiedy naliczać kary? Jak to wygląda w sytuacji winy wykonawcy, opóźnienia, innych przyczyn?
• Jak zadbać o dokładne wykonanie map do celów projektowych?
• Jak zadbać o relacje inwestor-podwykonawca? Z kim rozmawiać? Jak rozmawiać? Kto jest za co odpowiedzialny? Kto jest odpowiedzialny jeśli wystąpi opóźnienie?
• Jak przekazywać plan budowy?
• Na czym polega system Projektuj i buduj?
• Jakiego sprzętu używać podczas robót na drogach zabytkowych?
• Jakie zapisy ujmuje się w protokole przekazania placu budowy? Często jest tak, że mieszkańcy dopominają się o pewne rzeczy od inwestora, a plac budowy należy do wykonawcy i to on odpowiada za kwestie typu: utrzymanie porządku, odśnieżanie, odpowiedzialność za uszkodzenia
• W jaki sposób umieszczać infrastrukturę w drogach wewnętrznych? Jakie dokumenty są do tego potrzebne - wnioski, uchwała rady, ustanowienie służebności?
• Dokumentacja projektowa: co można, a czego nie można robić? Jak mniej więcej wybrnąć na placu budowy, gdzie często okazuje się, że to, co mamy na papierze w projekcie to jedno, a to, co jest w rzeczywistości na budowie to drugie. Jak to połączyć? Jak z tego wybrnąć?
• Co powinna zawierać dobra dokumentacja projektowa? Przedmiar robót? Kosztorys inwestorski? Przekroje i profile?
• Jak powinien wyglądać protokół odbioru?
• Jak powinien wyglądać dziennik budowy?
• Jak powinny wyglądać dokumenty rozliczeniowe?
• Jakie umowy są potrzebne w przypadku, kiedy są roboty drogowe na drogach zabytkowych?
• Jakie dokumenty należy wydać w przypadku oznakowania dróg?
• Jakie dokumenty są potrzebne do ustalenia objazdów?
• Inżynieria ruchu - jakie są potrzebne dokumenty?
• Co wchodzi w skład projektu budowlanego? PZT, opinie uzgodnienia, warunki, projekty branżowe
• W jakim terminie po opracowaniu dokumentacji projektowej inwestor może zwrócić się do projektanta o podjęcie nadzoru autorskiego? Czy istnieje jakiś okres, po którym projektant może odmówić podjęcia takiego nadzoru?

9. Dofinansowania kosztorysy i przetargi

Zagadnienia programowe

• Źródła finansowania, wnioski, kosztorysy, wybór wykonawcy i dokumentacja postępowania przetargowego.

Pytania:

• Skąd pozyskiwać dofinansowania na remonty dróg?
• Jak przygotować kosztorysy?
• Jak pisać wnioski o dofinansowanie?
• Jak przeprowadzać przetargi drogowe?
• Co zrobić, jeśli po wybraniu firmy w przetargu, pojawią się zastrzeżenia od konkurencji?
• Jaka dokumentacja jest potrzebna przy postępowaniu przetargowym dotyczącym robót budowlanych?

Cele szkolenia:

1. Usystematyzowanie wiedzy dotyczącej przygotowania i realizacji inwestycji drogowej, od planowania i kompletowania dokumentacji do zakończenia robót i rozliczenia zadania.

2. Rozwinięcie umiejętności prawidłowego przygotowywania dokumentacji projektowej i formalnoprawnej, z uwzględnieniem decyzji ZRID, podziałów nieruchomości, decyzji środowiskowych i pozwoleń wodnoprawnych.

3. Doskonalenie praktyki prowadzenia postępowań przetargowych dotyczących robót drogowych oraz właściwego reagowania na problemy i zastrzeżenia pojawiające się po wyborze wykonawcy.

4. Przygotowanie uczestników do prawidłowego planowania przebudowy sieci, zjazdów i kanałów technologicznych oraz oceny możliwości odstąpienia od obowiązku budowy kanału technologicznego.

5. Zapoznanie uczestników z zasadami przygotowywania kosztorysów, wnioskowania o środki zewnętrzne oraz organizowania procesu inwestycyjnego w sposób umożliwiający sprawną realizację zadania drogowego.

Metodologia:

Szkolenie zostanie przeprowadzone w formule online, na żywo, w czasie 5 godzin (w tym 0,5 przerwy) z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej porządkującej najważniejsze zagadnienia dotyczące inwestycji drogowych. Przebieg zajęć będzie oparty na omówieniu aktualnych zasad wynikających z przepisów prawa oraz na analizie praktycznych problemów występujących w UM, UG, UMiG oraz zarządach dróg miejskich. W trakcie szkolenia prelegent będzie analizować i omawiać przypadki występujące w codziennej pracy. Forma prowadzenia zajęć - Q&A (Questions and Answers - na zasadzie pytanie-odpowiedź), umożliwi także zadawanie pytań w trakcie szkolenia i odnoszenie omawianych zagadnień do konkretnych sytuacji z praktyki i codziennej pracy. Metodologia będzie łączyć wykład ekspercki, omówienie procedur, analizę dokumentacji oraz rozwiązywanie problemów interpretacyjnych. Dzięki temu uczestnicy będą mogli nie tylko uporządkować wiedzę, ale również przełożyć ją na codzienną obsługę spraw związanych z inwestycjami drogowymi.

Efekty:

WIEDZA

Uczestnicy zdobędą wiedzę dotyczącą kolejnych etapów inwestycji drogowej, wymaganej dokumentacji, procedury ZRID, przetargów, kanałów technologicznych i źródeł finansowania.

UMIEJĘTNOŚCI

Uczestnicy nauczą się przygotowywać inwestycję od strony formalnej i technicznej, weryfikować dokumentację oraz reagować na problemy pojawiające się na etapie przetargu i realizacji robót.

KOMPETENCJE

Uczestnicy rozwiną umiejętność kompleksowego koordynowania procesu przygotowania inwestycji drogowej i identyfikowania ryzyk mogących opóźnić jej realizację.