Wideoszkolenie: Funkcjonowanie oczyszczalni ścieków

W programie m.in., wybrane zagadnienia:

• Jakie parametry definiują pracę oczyszczalni ścieków?
• Na czym polega przeróbka i unieszkodliwianie osadu ściekowego? Jakie są najlepsze rozwiązania?
• Nowelizacja rozporządzenia w sprawie komunalnych osadów ściekowych – główne zmiany, które weszły w życie 15 stycznia 2026
• Jakie zasady BHP obowiązują w pracy na oczyszczalni?
• Jak prowadzić dokumentację zgodnie z obowiązującymi przepisami?

Wzory pism, jakie otrzymają uczestnicy:

Szczegółowy program szkolenia:

Pytania uczestników szkolenia, na które odpowiedzieliśmy w trakcie ostatniego terminu:

• Przypadek: posiadamy nową oczyszczalnię ścieków 300RLM bez urządzeń gospodarki osadowej oraz sita. Osad bez odwodnienia i stabilizacji. W ramach usługi co 3 miesiące musimy wypompować zawartość osadników – ścieki oraz wszelki osady i pozostałości. Czy musimy to zakwalifikować jako odpad o kodzie 19 08 99 oraz dostarczyć do oczyszczalni posiadającej wymagane zezwolenia na przetwarzanie odpadów o tym kodzie? Musimy wykazywać w BDO wytwarzanie odpadów oraz wykonywać sprawozdania i nie możemy tego zakwalifikować jako ściek.
• W jaki sposób ocenić, czy proces hydrolizy przebiegł prawidłowo? Jakie parametry są mierzone na bieżąco podczas pracy tej instalacji?
• Czy oprócz pomiarów online pobierane są dodatkowe próbki do analizy laboratoryjnej?
• Czy osad nieustabilizowany uwodniony z małej oczyszczalni może być odprowadzany jako odpad o kodzie 19 08 99?
• W jakiej temperaturze odbywa się proces hydrolizy?
• Czy do hydrolizy doprowadzane jest powietrze atmosferyczne? Czy jego ilość jest opomiarowana, czy tylko jest ustalony czas pracy inżektorów?

1. Klasyfikacja ścieków – bytowe, przemysłowe, czy komunalne?

2. Procesy oczyszczania ścieków, problemy i rozwiązania

• Jakie są etapy oczyszczania ścieków oraz jakie problemy najczęściej pojawiają się przy konkretnym etapie oczyszczania? Jak sobie skutecznie radzić z tymi problemami oraz jak działać, aby ich uniknąć?
• Na czym polega oczyszczanie wstępne? Jakich zanieczyszczeń pozbywamy się na tym etapie? Jak poradzić sobie z tłuszczami na oczyszczalni?
• Na czym polega oczyszczanie biologiczne metodą osadu czynnego?
• Jakie parametry definiują pracę oczyszczalni ścieków?
• Jak obliczyć ładunek zanieczyszczeń?
• W jaki sposób obliczyć obciążenie osadu czynnego ładunkiem zanieczyszczeń?
• Co to jest wiek osadu? Jak go utrzymać?
• Jak wyliczyć RLM?
• Jakie procesy są odpowiedzialne za usunięcie związków azotowych? Jakie czynniki wpływają na usunięcie azotu ze ścieków?
• Jak poradzić sobie z amoniakiem zimą?
• Czy w temperaturze poniżej 12 st. C obowiązuje utrzymanie Nog < 10 mg/dm3?
• Jaki jest mechanizm usuwania fosforu ze ścieków? Jakie czynniki wpływają na ten proces?
• Jak dawkować siarczan żelaza do ścieków?
• Jak wygląda prawidłowo działający osad? W jaki sposób kontrolować osad?
• Przyczyny puchnięcia osadu?
• Jakie technologie zapobiegają puchnięciu osadów?
• W jaki sposób poradzić sobie z nadmiernym rozwojem bakterii nitkowatych?
• Jakie są przyczyny podnoszenia się osadu?

3. Gospodarka osadowa i sposoby zagospodarowania osadów ściekowych

• Nowelizacja rozporządzenia w sprawie komunalnych osadów ściekowych – główne zmiany, które weszły w życie 15 stycznia 2026
• Na czym polega przeróbka i unieszkodliwianie osadu ściekowego? Jakie są najlepsze rozwiązania?
• Jak ustabilizować osad? Jaki jest proces? Jakie wyróżniamy metody tlenowej stabilizacji osadów?
• Jak prawidłowo przeprowadzić mechanizm zagęszczania i odwadnianie osadu? Jak dobrać polimer? Co zrobić z włóknami w układzie osadowym?
• Jakie są najlepsze i najkorzystniejsze procesy przeróbki osadu ściekowego?
• Instalacje ATSO.
• W jaki sposób ocenić, czy proces hydrolizy przebiegł prawidłowo? Jakie parametry są mierzone na bieżąco podczas pracy tej instalacji?
• Jakie są najbardziej efektywne sposoby na przeróbkę termiczną?
• Na czym polega alkaliczna stabilizacja osadów ściekowych? Jakie są najczęstsze problemy? Jak sobie z nimi radzić?
• Co decyduje o sposobie ostatecznego zagospodarowania osadów?
• Co zrobić w sytuacji, gdy osad zawiera metale ciężkie?
• Jak wykorzystać osad, który zawiera metale ciężkie? Czy można go spalić lub wykorzystać do cementu?
• Które rozporządzenie reguluje magazynowanie osadu?

4. Kontrola pracy oczyszczalni ścieków

• W jaki sposób kontrolować proces oczyszczania ścieków?
• Jakim parametrom powinny odpowiadać ścieki oczyszczone?
• Jak określa się jakość ścieków?
• Czy ilość próbek ścieku oczyszczonego w ciągu roku liczy się od dnia uprawomocnienia się decyzji – pozwolenia wodnoprawnego?
• Co w przypadku, gdy część próbek nie spełnia wymogów?
• Co zrobić w sytuacji, gdy po deszczach wychodzą inne parametry?
• Jakie badania należy zlecać obowiązkowo, natomiast jakie mogą być dodatkowe?
• Czy w przypadku braku pozwolenia na azot i fosfor można go nadal badać?
• Jak pobierać próbkę osadu? Jakie zakresy i parametry obowiązują?
• Mamy w gminie dużą oczyszczalnię ścieków, a teraz powstała kolejna mała na kilkanaście domów. Osad z niej jest przewożony do dużej oczyszczalni i tam odwadniany. Czy mamy badać osad z małej oczyszczalni oddzielnie? Czy musimy gdzieś wykazywać ilość tego osadu? Czy można zbiorczo wykazywać wszystko w oczyszczalni głównej?

5. BHP w oczyszczalniach ścieków

• Jakie zasady BHP obowiązują w pracy na oczyszczalni?
• Jaki negatywny wpływ na zdrowie pracowników może mieć praca w oczyszczalni? Na co są narażeni pracownicy? Jak chronić pracowników przed tym zagrożeniami?

6. Dokumenty i sprawozdawczość

• Jak prowadzić dokumentację zgodnie z obowiązującymi przepisami? Jakich terminów przestrzegać?
• Jakie sprawozdania przygotowujemy dla Wód Polskich?
• Jakie sprawozdania przygotowujemy dla starostwa, dla WiOŚ-u?
• Jakie sprawozdania przygotowujemy dla GUS-u?
• Jaką dokumentację należy prowadzić w zakresie Sanepidu?
• Jak stworzyć bilans ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych?
• Jak w BDO wykazywać zastosowanie rolnicze przy codziennym wywozie osadu? Co z badaniami?
• Co ze zgłoszeniem do WIOŚ przed każdym zastosowaniem osadów w R10?

7. Inne pytania

• Jakie zadania należą do pracownika oczyszczalni mechaniczno-biologicznej?
• Jak nawiązać współpracę z firmą zewnętrzną?
• Jak prowadzić dziennik pracy? Co powinno się w nim znaleźć? Jak powinien wyglądać?
• Jakie są najskuteczniejsze sposoby organizacji pracy na oczyszczalni?
• Jak przygotować się do kontroli PIP?
• Jak poradzić sobie z nielegalnymi zrzutami?
• Jak poradzić sobie ze ściekami dowożonymi? Jak rozliczać ścieki dowożone?
• Jak sobie radzić z odorami na oczyszczalni? Jak je zmniejszać? Jak należy temu zapobiegać?
• Czy można przyjmować w oczyszczalni osady ściekowe z przydomowych oczyszczalni?
• Jak wyliczyć za to opłatę? Czy musi ona zostać zatwierdzona przez Wody Polskie?
• Jaki wpływ ma pogoda na pracę oczyszczalni?
• Przypadek: posiadamy nową oczyszczalnię ścieków 300RLM bez urządzeń gospodarki osadowej oraz sita. Osad bez odwodnienia i stabilizacji. W ramach usługi co 3 miesiące musimy wypompować zawartość osadników – ścieki oraz wszelki osady i pozostałości. Czy musimy to zakwalifikować jako odpad o kodzie 19 08 99 oraz dostarczyć do oczyszczalni posiadającej wymagane zezwolenia na przetwarzanie odpadów o tym kodzie? Musimy wykazywać w BDO wytwarzanie odpadów oraz wykonywać sprawozdania i nie możemy tego zakwalifikować jako ściek.
• W jaki sposób ocenić, czy proces hydrolizy przebiegł prawidłowo? Jakie parametry są mierzone na bieżąco podczas pracy tej instalacji?
• Czy oprócz pomiarów online pobierane są dodatkowe próbki do analizy laboratoryjnej?
• Czy osad nieustabilizowany uwodniony z małej oczyszczalni może być odprowadzany jako odpad o kodzie 19 08 99?
• W jakiej temperaturze odbywa się proces hydrolizy?
• Czy do hydrolizy doprowadzane jest powietrze atmosferyczne? Czy jego ilość jest opomiarowana, czy tylko jest ustalony czas pracy inżektorów?
• Najnowsze technologie - jakiej chemii używać na oczyszczalni?
• Jakie istnieją sposoby na nierównomierny dopływ? Jeśli tak, to jakie?
• Jak sobie radzić z pianą na ATSO?
• Jak przedłużyć cykl życia urządzeń?
• Jakie są sposoby eksplantacji urządzeń? Dlaczego dochodzi do zapchania? Jak przeciwdziałać? Jak sobie z tym radzić? Jak je usuwać?
• Jak kontrolować i sterować poziomem tlenu w osadzie?
• Jak biologicznie kontrolować osad?

Cele szkolenia:

1. Usystematyzowanie wiedzy na temat procesów oczyszczania ścieków, w tym biologicznych metod osadu czynnego oraz usuwania związków azotowych i fosforu. Przygotowanie do prawidłowego rozwiązywania problemów eksploatacyjnych, takich jak puchnięcie osadu czy nadmierny rozwój bakterii nitkowatych.

2. Zapoznanie uczestników z aktualnymi wymogami prawnymi dotyczącymi gospodarki osadowej, w tym z nowelizacją rozporządzenia wchodzącą w życie 15 stycznia 2026 roku. Rozwinięcie umiejętności doboru optymalnych metod zagęszczania, stabilizacji i zagospodarowania komunalnych osadów ściekowych.

3. Doskonalenie praktyki w zakresie kontroli procesu oczyszczania oraz prawidłowego pobierania próbek ścieków i osadów. Wskazanie właściwych działań naprawczych w sytuacji, gdy pobrane próbki nie spełniają wymogów, na przykład na skutek intensywnych opadów deszczu.

4. Ugruntowanie wiedzy z zakresu poprawnego prowadzenia dokumentacji, ewidencji w systemie BDO oraz terminowej sprawozdawczości dla instytucji takich jak Wody Polskie, WIOŚ i GUS. Przygotowanie do bezbłędnego tworzenia bilansu ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych oraz rozliczania ścieków dowożonych.

5. Zaznajomienie uczestników z obowiązującymi zasadami BHP na oczyszczalni oraz metodami ochrony pracowników przed czynnikami szkodliwymi dla zdrowia. Zbudowanie umiejętności reagowania na sytuacje nietypowe, co obejmuje eliminację uciążliwości odorowych, radzenie sobie z nielegalnymi zrzutami oraz przedłużanie cyklu życia urządzeń.

Metodologia:

Szkolenie zostanie przeprowadzone w formule online, na żywo, w czasie 5 godzin (w tym 0,5 przerwy) z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej porządkującej najważniejsze zagadnienia dotyczące funkcjonowania oczyszczalni ścieków. Przebieg zajęć będzie oparty na omówieniu aktualnych zasad wynikających z przepisów prawa oraz na analizie praktycznych problemów występujących w ZGK. W trakcie szkolenia prelegent będzie analizować i omawiać przypadki występujące w codziennej pracy. Forma prowadzenia zajęć - Q&A (Questions and Answers - na zasadzie pytanie-odpowiedź), umożliwi także zadawanie pytań w trakcie szkolenia i odnoszenie omawianych zagadnień do konkretnych sytuacji z praktyki i codziennej pracy. Metodologia będzie łączyć wykład ekspercki, omówienie procedur, analizę dokumentacji oraz rozwiązywanie problemów interpretacyjnych. Dzięki temu uczestnicy będą mogli nie tylko uporządkować wiedzę, ale również przełożyć ją na codzienną obsługę spraw związanych z funkcjonowaniem oczyszczalni ścieków.

Efekty:

WIEDZA Uczestnicy zdobędą wiedzę dotyczącą prawnych i technologicznych aspektów pracy obiektu, w tym etapów oczyszczania ścieków oraz przepisów regulujących magazynowanie osadów.Dowiedzą się również, na czym polegają szczegółowe zasady przygotowywania sprawozdań urzędowych oraz prowadzenia dokumentacji na potrzeby kontroli Sanepidu czy WIOŚ.

UMIEJĘTNOŚCI Uczestnicy będą potrafili prawidłowo obliczyć obciążenie osadu czynnego ładunkiem zanieczyszczeń, wyliczyć wskaźnik RLM oraz poprawnie prowadzić dziennik pracy oczyszczalni.Uczestnicy poznają praktyczne sposoby przeciwdziałania problemom instalacyjnym, takim jak powstawanie piany na ATSO, zapchanie urządzeń czy nierównomierny dopływ ścieków.

KOMPETENCJEUczestnicy rozwiną umiejętność samodzielnego diagnozowania bieżących zagrożeń i szybkiego reagowania na czynniki zewnętrzne, takie jak wpływ pogody na pracę oczyszczalni.Dzięki temu zyskają pewność w działaniu podczas inspekcji prowadzonych m.in. przez PIP oraz w profesjonalnym organizowaniu współpracy z zewnętrznymi podmiotami