Wideoszkolenie: Odpady niebezpieczne

W programie m.in., wybrane zagadnienia:

• Tryb działania - art. 26, wykonanie zastępcze i przesłanki niezwłocznego usunięcia z art. 26a.
• Zagrożenie i zabezpieczenie - nieznana substancja, pożar, zatrucia i współdziałanie ze służbami.
• Posiadacz i nieruchomość- dzierżawa, współwłaściciele, spadek, likwidacja spółki i niewypłacalność.
• Inwentaryzacja - kod odpadu, masa, przeliczniki oraz odpady pod spalonymi budynkami.
• Egzekucja i koszty - grzywna, nieodebrane pisma, wejście na teren i zwrot wydatków gminy.
• Finansowanie i wykonawca- środki zewnętrzne, zamówienie, umowa i kontrola zagospodarowania.
• Szczególne odpady - azbest, papa, podkłady kolejowe, oleje i opakowania po środkach ochrony roślin.

Wzory pism, jakie otrzymają uczestnicy:

Szczegółowy program szkolenia:

1. Art 26 i 26a oraz właściwość organów
Zagadnienia programowe

• Nakaz usunięcia, egzekucja obowiązku i odrębne przesłanki niezwłocznego działania organu, opinie, współdziałanie i sprawa prowadzona przez inny organ.

Pytania:

• Czy przed zastosowaniem art. 26a ustawy o odpadach zawsze trzeba przeprowadzić egzekucję nakazu z art. 26? Jak postąpić, gdy posiadacz odpadów został wykreślony z rejestru i nie ma możliwości prowadzenia egzekucji wobec tego podmiotu?
• Jak ma się decyzja o wykonaniu zastępczym do decyzji z przepisu art. 26a?
• Burmistrz wydał decyzję nakazującą usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do jego składowania. Od decyzji wpłynęło odwołanie strony i SKO uchyliło decyzję w całości, jednak wydało nową decyzję nakazującą usunięcie odpadów. Posiadacz w wyznaczonym terminie nie przedłożył wymaganych dokumentów i w związku z tym zostało do niego skierowane wezwanie do przedłożenia dokumentów. Do dzisiaj nie ma z nim kontaktu. Czy należy wszcząć postępowanie egzekucyjne?
• Jaka jest podstawa prawna, z której wynika, że WIOŚ prowadzi postępowania związane z demontażem pojazdów?
• Jakie są obowiązki gminy w zakresie niebezpiecznych odpadów?
• Czy gmina ma zawsze obowiązek przyjmowania niebezpiecznych odpadów?
• W jakich przypadkach i w jakim momencie należy wystąpić do takich organów jak: sanepid, straż pożarna, RDOŚ? Jakie kwestie należy kierować do jakich organów?
• Jak wszcząć postępowanie o uprzątnięcie działki? Jak pisać decyzje i ponaglenia?
• Właściciel prywatnej, zamkniętej nieruchomości nie odbiera pism, a odpady pozostają na działce mimo egzekucji. Jak ocenić przesłanki art. 26a, uzyskać wymagane opinie, zapewnić dostęp do terenu oraz oszacować ilość odpadów i koszty usunięcia?
• Czy podstawę do kontroli nieruchomości niezamieszkałych nieobjętych systemem gminnym stanowi art. 379 i art. 380 p.o.ś.?
• Kto wydaje decyzję nakazującą usunięcie odpadów, jeżeli przedsiębiorca sprowadził odpadu mając decyzję starosty na przetwarzanie odpadów, która wygasła z mocy prawa?
• Czy w przypadku, gdy gmina wszczęła postępowanie dotyczące usunięcia odpadów zawierających azbest wobec firmy, która następnie złożyła zawiadomienie do Policji o możliwości popełnienia przestępstwa, należy zawiesić postępowanie administracyjne na czas postępowania Policji, czy też wydłużyć termin jego zakończenia?
• Czy istnieją narzędzia prawne, które mogą zmusić Marszałka Województwa do natychmiastowego wykonania zastępczego w sytuacji, gdy to on jest organem egzekucyjnym, a przesuwa termin wykonania już kolejny raz, podczas gdy niebezpieczeństwo związane z odpadami wzrasta?
• Jakie dalsze kroki prawne należy podjąć w sytuacji, gdy została wydana decyzja nakazująca usunięcie odpadów budowlanych i poremontowych, a termin jej wykonania upłynął?
• W jaki sposób należy wszcząć postępowanie na podstawie art. 26a ustawy o odpadach, w sytuacji gdy w danej sprawie została już uprzednio wydana decyzja na podstawie art. 26 tej ustawy?
• Czym jest decyzja karna w kontekście usuwania odpadów i czym różni się ona od instytucji grzywny w celu przymuszenia?
• Czy w przypadku, gdy do gminy wpływa zgłoszenie dotyczące nielegalnego gospodarowania odpadami przez przedsiębiorcę, należy przeprowadzić weryfikację i podjąć czynności wyjaśniające, czy też sprawę należy wyłącznie przekazać do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (WIOŚ)?

2. Rozpoznanie zagrożenia i zabezpieczenie terenu

Zagadnienia programowe

• Identyfikacja substancji i odpadów, ilość oraz kod, bezpieczeństwo pracowników, pożar, dostęp do niebezpiecznego terenu i potrzebne badania.

Pytania:

• W jaki sposób stwierdzić, że mauzer lub beczka wypełniona jest substancją niebezpieczną?
• Czy gmina może zabezpieczyć teren, na którym znajdują się odpady niebezpieczne, jeżeli nieruchomość nie należy do gminy?
• Zgłoszenie nielegalnego zakopywania, utylizacji odpadów komunalnych i odpadów z działalności gospodarczej (warsztat samochodowy). Nieruchomość, na której znajduje się warsztat objęta jest systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. Od czego rozpocząć procedurę? Jak traktować odpady – jako komunalne, czy niebezpieczne?
• Co w przypadku, gdy na terenie pustostanu znajdują się różnego rodzaju odpady – budowlane, komunalne i niebezpieczne? Czy w drodze wykonania zastępczego mogą zostać usunięte tylko niebezpieczne?
• Co w przypadku, gdy odpady są porośnięte zielenią i nie jesteśmy w stanie stwierdzić rodzaju odpadów?
• Jak postępować w przypadku, gdy na terenie gminy występują przypadki zatruć, a nawet zgonów mieszkańców spowodowanych odpadami niebezpiecznymi? Co robić gdy pracownicy nie są w tym zakresie przeszkoleni?
• Jak na potrzeby artykułu 26a wyznaczyć ilości odpadów do usunięcia przez organ? W jaki sposób oszacować ilość/wagę odpadów niebezpiecznych?
• W jaki sposób należy postąpić gdy niebezpieczne odpady znajdują się na gruncie prywatnym w sąsiedztwie do gruntu, którym zarządzamy? Np. grunty leśne.
• Sytuacja po pożarze odpadów niebezpiecznych – jak należy postępować w związku z działkami sąsiednimi?
• Jak znaleźć firmę, która rzetelnie wykonuje inwentaryzację odpadów?
• Jak poprawnie sporządzić inwentaryzację przed przystąpieniem do przetargu?
• Jak poprawnie przygotować przeliczniki odpadów do inwentaryzacji miejsca ich magazynowania?
• Katalog odpadów: jak poprawnie ustalić kod odpadów?
• Co w przypadku, gdy WIOŚ nie jest w stanie zinwentaryzować odpadów, które znajdują się na gruncie pod częściowo spalonymi budynkami, które grożą zawaleniem?

3. Posiadacz odpadów i nieruchomość prywatna

Zagadnienia programowe

• Właściciel i najemca, domniemanie, brak kontaktu i adresu do doręczeń, współwłasność, śmierć strony i rozwiązana spółka.

Pytania:

• Co z prawem własności gruntu, jeżeli odpady znajdują się na gruncie prywatnym i nie ma możliwości usunięcia odpadów bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego?
• Co w przypadku, gdy toczy się postępowanie spadkowe, nie jest znany właściciel gruntu i odpadów? Kogo wzywamy do usunięcia odpadów?
• Kogo wezwać do usunięcia odpadów niebezpiecznych z działki firmy, która dzierżawiła nieruchomość innym podmiotom? Z każdym z nich ma podpisaną umowę, ale nikt nie przyznaje się do odpadów i cały czas odwołują się od decyzji. Policja też nie jest w stanie ustalić posiadacza odpadów?
• Co w przypadku, gdy na prywatnej nieruchomości właściciel przetrzymuje w dużych ilościach samochody, które stoją od dłuższego czasu i „gniją”? Właściciel twierdzi, że kiedyś będzie je remontować, jednak od nic z nimi do tej pory nie zrobił.
• Jaka jest w tym procesie rola właściciela terenu, na którym składowane są odpady?
• Na działce należącej do trzech współwłaścicieli znajduje się duża ilość azbestu, do którego nikt się nie przyznaje. Nie ma możliwości zidentyfikowania właściciela odpadów. Kto w tej sytuacji powinien usunąć azbest?
• Co w przypadku porzucenia mauzerów z substancją niebezpieczną na terenie lasów należących do Skarbu Państwa? Kto powinien posprzątać odpady?
• Co w przypadku, gdy podmiot wynajmujący teren pozostawił po sobie odpady niebezpieczne, a spółka została rozwiązana?
• W jaki sposób gmina może wejść na porzucony, niezabudowany teren prywatny, z którego musi usunąć odpady w trybie wykonania zastępczego, w sytuacji gdy nie ma kontaktu z właścicielem działki, będącym obcokrajowcem, który nie mieszka w Polsce i nie posiada adresu do doręczeń w kraju?
• Jakie działania należy podjąć w sytuacji, gdy najemca pozostawił odpady i nie można się z nim skontaktować, postępowanie administracyjne jest zakończone, najemca nie odbiera pism, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniło odwołanie, wskazując, że to najemca, a nie właściciel odpowiada za odpady?
• Jakie kroki prawne można podjąć w sytuacji, gdy część współwłaścicieli nieruchomości, na której zalegają odpady, odbywa karę pozbawienia wolności, druga część przebywa za granicą, nie płacą oni podatków, a ponadto właściciele nieruchomości są niewypłacalni i zachodzi konieczność udowodnienia tego faktu?
• Jaka jest podstawa ponoszenia kosztów usunięcia odpadów przez gminę i dochodzenia ich zwrotu? Czy sam fakt niewykonania obowiązku przez najemcę pozwala przenieść ten obowiązek na właściciela nieruchomości?

4. Egzekucja, usunięcie i zwrot kosztów

Zagadnienia programowe

• Dobór środka egzekucyjnego, niewykonany nakaz i brak kontaktu, wydatki organu, dochodzenie zwrotu i zabezpieczenie roszczeń.

Pytania:

• Czy możliwe jest wykorzystanie jednostki budżetowej (zarząd dróg i zieleni) do oczyszczania działki w drodze wykonania zastępczego? Czy konieczne jest samodzielne zorganizowanie przetargu?
• Jak postępujemy w przypadku, gdy otrzymaliśmy informację o tym, że posiadacz zakopał odpady, zamiast je usunąć?
• W jakich przypadkach należy zastosować zabezpieczenie roszczeń?
• Czy można zabezpieczyć roszczenia od osoby fizycznej?
• Jak wygląda procedura dochodzenia zwrotu przez gminę kosztów w trybie administracyjnym lub sądowym od osoby fizycznej?
• Jakie dokumenty, pisma lub zawiadomienia należy sporządzić i wysłać oraz co powinny one zawierać, aby móc skutecznie dochodzić zwrotu kosztów wykonania zastępczego w sytuacji, gdy została wydana decyzja nakazująca usunięcie odpadów niebezpiecznych, a właściciel odpadów nie usunął ich mimo ponagleń oraz nałożonej grzywny w celu przymuszenia i nie odbiera żadnej korespondencji?
• Czy środki finansowe przeznaczone na działania w ramach wykonania zastępczego gminy mogą zostać wykorzystane na usuwanie odpadów zarówno z terenów gminnych, jak i z terenów prywatnych?

5. Finansowanie i współpraca z wykonawcą

Zagadnienia programowe

• Środki zewnętrzne, możliwości budżetu, kontrola funduszu, dobór transportującego i wykonawcy, umowa oraz weryfikacja dokumentacji.

Pytania:

• Jak przygotować się do kontroli WIOŚ lub WFOŚ po uzyskaniu finansowania ze środków zewnętrznych?
• Gdzie pozyskać środki na zagospodarowanie odpadów niebezpiecznych?
• Co należy zrobić w przypadku małego budżetu gminy? Przykład: budżet gminy to 5 mln, a usunięcie niebezpiecznych odpadów kosztuje 30 mln - gmina nie jest w stanie sobie sama poradzić z tymi odpadami.
• Jakie są rodzaje pożyczek z WFOŚ bądź NFOŚ? Jakie są wymagania?
• Na co zwrócić uwagę przy wyborze rzetelnej firmy transportującej odpady?
• Jak egzekwować od firmy zewnętrznej spełnianie wymogów umowy odbioru odpadów? Jak przeprowadzać kontrolę takiej firmy zewnętrznej?
• Jakie kroki należy podjąć przy wszczęciu postępowania o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów niebezpiecznych? Jakie elementy dokumentacji powinny zostać sprawdzone i jakie wymagania musi spełnić wnioskodawca?

6. Azbest, podkłady kolejowe i pozostałe odpady

Zagadnienia programowe

• Sposób legalnego zagospodarowania, dobór uprawnionego odbiorcy, podkłady kolejowe, oleje, odpady budowlane i środki ochrony roślin.

Pytania:

• Nielegalne wysypiska czy prywatne składowiska? Niektórzy mieszkańcy odkładają sterty eternitu czy materiałów zawierających azbest. Takie materiały nierzadko są chowane/ukrywane - niby zabezpieczone. Takie osoby uzasadniają swoje działanie tym, że takie materiały ''kiedyś się przydadzą". Czy mogą tak składować wspomniane materiały? W jakich ilościach jest to dozwolone? W jakim momencie należy interweniować?
• Przedsiębiorca wywiózł odpady z ubojni i wylał je do stawu: zakrwawione rękawiczki i narzędzia - jak należy postępować w takiej sytuacji?
• Jak legalnie zagospodarować odpady zawierające azbest lub papę i kto za to odpowiada?
• Co mieszkaniec powinien zrobić z onduliną zdjętą z dachu i jaki sposób zagospodarowania jest właściwy?
• Jak zagospodarować pozostałe po remoncie farby, kleje i lakiery? Gdzie kierować mieszkańców posiadających te odpady?
• Jak legalnie zagospodarować zużyte podkłady kolejowe?
• Jak legalnie zagospodarować odpady trutek na szczury?
• Jak legalnie zagospodarować odpady cieczy ropopochodnych?
• Wylewane oleje i tzw. bomby ekologiczne - odpady ropopochodne, smary: jak gminy muszą się z tym zmierzyć w myśl art. 26a Ustawy o odpadach?
• Urząd Marszałkowski zwraca uwagę na opakowania po środkach ochrony roślin. Środki ochrony roślin to płyny i granulaty, przed użyciem których rolnicy muszą odbyć specjalne przeszkolenie. Jak sprawa wygląda w kwestii osób, które są odpowiedzialne za utylizację takich pojemników? Czy także potrzebują przejść odpowiednie przeszkolenie? Jak zapewnić bezpieczeństwo w takiej sytuacji? Czy tego typu odpady można przyjmować bez uprawnień? Czy te odpady można uwarunkować w PSZOK-u? Jeśli tak to jak to zrobić?
• Czy osoba, która niezgodnie z prawem składuje złom i inne odpady (zbiera złom po mieście i składuje go na swojej działce, nie prowadząc działalności gospodarczej), może je oddać do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK)?
• Jak ocenić podkłady kolejowe wykorzystane przez osobę fizyczną do budowy strzelnicy, gdy powołuje się ona na orzeczenie dotyczące podkładów starszych niż 30 lat? Jak zweryfikować treść i znaczenie orzeczenia oraz właściwości konkretnych odpadów?

7. Oczyszczenie terenu i zapobieganie porzucaniu

Zagadnienia programowe

• Działki prywatne po usunięciu odpadów, skutki dla nieruchomości sąsiednich, dostęp do legalnego odbioru i edukacja mieszkańców.

Pytania:

• Jak należy oczyścić teren po usunięciu odpadów niebezpiecznych? Jak postępować w przypadku działek niemiejskich – prywatnych?
• Jak zapobiegać składowaniu odpadów niebezpiecznych?
• Największym problemem w naszym mieście jest niełatwy dostęp do punktów, gdzie można składować odpady niebezpieczne i elektrosprzęt. Stąd pojawia się problem niestosowania się mieszkańców do zasad recyklingu i ochrony środowiska – elektrosprzęt ląduje pod wiatami śmietnikowymi, w pojemnikach na odpady komunalne czy w miejscach niedozwolonych. Jak skutecznie uświadamiać mieszkańców, aby stosowali się do poprawnego usuwania takich odpadów? W zabudowach wielorodzinnych mieszkańcy czują się bezkarnie – łatwo jest uniknąć odpowiedzialności za takie postępowanie i wtedy odpady są usuwane na wspólny koszt: Jak współpracować ze spółdzielniami mieszkaniowymi, aby uświadamiać mieszkańców?
• Jakie informacje powinny się znajdować na ulotkach edukacyjnych nt. odpowiedzialnego obchodzenia się z odpadami niebezpiecznymi?

Cele szkolenia:

1. Usystematyzowanie wiedzy dotyczącej identyfikowania odpadów niebezpiecznych oraz obowiązków gminy po ich ujawnieniu, w tym zasad zabezpieczenia terenu i współpracy z właściwymi organami.

2. Rozwinięcie umiejętności prowadzenia postępowań związanych z usunięciem odpadów niebezpiecznych, obejmujących ustalanie posiadacza odpadów, właściciela nieruchomości, przygotowywanie decyzji i ponagleń oraz stosowanie procedur wynikających z art. 26a ustawy o odpadach.

3. Doskonalenie praktyki postępowania w nietypowych przypadkach dotyczących odpadów niebezpiecznych, takich jak porzucone mauzery, azbest, odpady ropopochodne, odpady z warsztatów, nielegalny demontaż pojazdów czy odpady pozostawione przez nieistniejące już podmioty.

4. Przygotowanie uczestników do organizowania usuwania odpadów i oczyszczania terenu, w tym szacowania ilości odpadów, ustalania kodów, wyboru sposobu zagospodarowania oraz współpracy z podmiotami zajmującymi się transportem i przetwarzaniem odpadów.

5. Zapoznanie uczestników z możliwościami finansowania oraz organizacji działań związanych z odpadami niebezpiecznymi, w tym pozyskiwania środków na wykonanie zastępcze, współpracy z WFOŚ i NFOŚ oraz prowadzenia działań profilaktycznych wobec mieszkańców.

Metodologia:

Szkolenie zostanie przeprowadzone w formule online, na żywo, w czasie 5 godzin (w tym 0,5 przerwy) z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej porządkującej najważniejsze zagadnienia dotyczące odpadów niebezpiecznych. Przebieg zajęć będzie oparty na omówieniu aktualnych zasad wynikających z przepisów prawa oraz na analizie praktycznych problemów występujących w UMiG. W trakcie szkolenia prelegent będzie analizować i omawiać przypadki występujące w codziennej pracy. Forma prowadzenia zajęć - Q&A (Questions and Answers - na zasadzie pytanie-odpowiedź), umożliwi także zadawanie pytań w trakcie szkolenia i odnoszenie omawianych zagadnień do konkretnych sytuacji z praktyki i codziennej pracy. Metodologia będzie łączyć wykład ekspercki, omówienie procedur, analizę dokumentacji oraz rozwiązywanie problemów interpretacyjnych. Dzięki temu uczestnicy będą mogli nie tylko uporządkować wiedzę, ale również przełożyć ją na codzienną obsługę spraw związanych z odpadami niebezpiecznymi.

Efekty:

WIEDZA

Uczestnicy zdobędą wiedzę dotyczącą zasad identyfikacji odpadów niebezpiecznych, właściwości organów oraz procedur administracyjnych i egzekucyjnych stosowanych przy ich usuwaniu. Poznają również zasady postępowania w przypadku zagrożenia dla ludzi lub środowiska.

UMIEJĘTNOŚCI

Uczestnicy będą potrafili ocenić rodzaj problemu, ustalić właściwy tryb działania oraz zaplanować proces prowadzący do zabezpieczenia, usunięcia i zagospodarowania odpadów niebezpiecznych. Nauczą się także szacować ilość odpadów, ustalać ich kody oraz weryfikować dokumentację firm zewnętrznych.

KOMPETENCJE

Uczestnicy rozwiną kompetencje do samodzielnego podejmowania decyzji w złożonych sprawach dotyczących tzw. bomb ekologicznych i innych odpadów stwarzających zagrożenie, również gdy nie można ustalić posiadacza odpadów lub koszt ich usunięcia przekracza możliwości gminy. Będą potrafili koordynować działania urzędu z właściwymi służbami, organami i wykonawcami.