Wideoszkolenie: Odpady niebezpieczne

W programie m.in., wybrane zagadnienia:

• Jak poprawnie określić czy odpad jest niebezpieczny?
• Jak postępować w przypadku, gdy na terenie gminy występują przypadki zatruć, a nawet zgonów mieszkańców spowodowanych odpadami niebezpiecznymi? Co robić gdy pracownicy nie są w tym zakresie przeszkoleni?
• Jak postępować, gdy zidentyfikujemy niebezpieczne odpady? Jak powinien wyglądać dalszy proces?
• Co należy zrobić w przypadku małego budżetu gminy? Przykład: budżet gminy to 5 mln, a usunięcie niebezpiecznych odpadów kosztuje 30 mln - gmina nie jest w stanie sobie sama poradzić z tymi odpadami.
• Jak należy oczyścić teren po usunięciu odpadów niebezpiecznych? Jak postępować w przypadku działek niemiejskich - prywatnych?
• Jak na potrzeby artykułu 26a wyznaczyć ilości odpadów do usunięcia przez organ? W jaki sposób oszacować ilość/wagę odpadów niebezpiecznych?
• Jak egzekwować od firmy zewnętrznej spełnianie wymogów umowy odbioru odpadów? Jak przeprowadzać kontrolę takiej firmy zewnętrznej?

Wzory pism, jakie otrzymają uczestnicy:

Szczegółowy program szkolenia:

Pytania uczestników szkolenia, na które odpowiedzieliśmy w trakcie ostatniego terminu:

• W jaki sposób stwierdzić, że mauzer lub beczka wypełniona jest substancją niebezpieczną?
• Co z prawem własności gruntu, jeżeli odpady znajdują się na gruncie prywatnym i nie ma możliwości usunięcia odpadów bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego?
• Czy gmina może zabezpieczyć teren, na którym znajdują się odpady niebezpieczne, jeżeli nieruchomość nie należy do gminy?
• Przed postępowaniem na mocy przepisu art. 26a Ustawy o odpadach musi zostać przeprowadzone postępowanie egzekucyjne. Co w przypadku, gdy nie można tego zrobić z uwagi na to, że firma będąca posiadaczem odpadów w KRS ma wykreślony numer NIP i REGON?
• W jaki sposób zmusić właściciela działki, na której magazynowane są odpady niebezpieczne do ich usunięcia? Właściciel działki dzierżawił ją wielu firmom i ciężko ustalić właściciela odpadów. Nikt nie przyznaje się do zgromadzonych odpadów.
• Co w przypadku, gdy toczy się postępowanie spadkowe, nie jest znany właściciel gruntu i odpadów? Kogo wzywamy do usunięcia odpadów?
• Jak wygląda usunięcie zastępcze? Czy trzeba przeprowadzać postępowanie administracyjne? Czy można wydać od razu decyzję i zobligować posiadacza do usunięcia odpadów?
• Jak ma się decyzja o wykonaniu zastępczym do decyzji z przepisu art. 26a?
• Burmistrz wydał decyzję nakazującą usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do jego składowania. Od decyzji wpłynęło odwołanie strony i SKO uchyliło decyzję w całości, jednak wydało nową decyzję nakazującą usunięcie odpadów. Posiadacz w wyznaczonym terminie nie przedłożył wymaganych dokumentów i w związku z tym zostało do niego skierowane wezwanie do przedłożenia dokumentów. Do dzisiaj nie ma z nim kontaktu. Czy należy wszcząć postępowanie egzekucyjne?
• Kto ponosi odpowiedzialność za odpady, jeżeli jest zawarta umowa najmu?
• Jaka jest podstawa prawna, z której wynika, że WIOŚ prowadzi postępowania związane z demontażem pojazdów?
• Zgłoszenie nielegalnego zakopywania, utylizacji odpadów komunalnych i odpadów z działalności gospodarczej (warsztat samochodowy). Nieruchomość, na której znajduje się warsztat objęta jest systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. Od czego rozpocząć procedurę? Jak traktować odpady – jako komunalne, czy niebezpieczne?
• Czy możliwe jest wykorzystanie jednostki budżetowej (zarząd dróg i zieleni) do oczyszczania działki w drodze wykonania zastępczego? Czy konieczne jest samodzielne zorganizowanie przetargu?
• Kogo wezwać do usunięcia odpadów niebezpiecznych z działki firmy, która dzierżawiła nieruchomość innym podmiotom? Z każdym z nich ma podpisaną umowę, ale nikt nie przyznaje się do odpadów i cały czas odwołują się od decyzji. Policja też nie jest w stanie ustalić posiadacza odpadów?
• Co w przypadku, gdy na terenie pustostanu znajdują się różnego rodzaju odpady – budowlane, komunalne i niebezpieczne? Czy w drodze wykonania zastępczego mogą zostać usunięte tylko niebezpieczne?
• Ile trwa postępowanie od momentu stwierdzenia odpadów na działce prywatnej do czasu ich usunięcia w drodze wykonania zastępczego?
• Co w przypadku, gdy na prywatnej nieruchomości właściciel przetrzymuje w dużych ilościach samochody, które stoją od dłuższego czasu i „gniją”? Właściciel twierdzi, że kiedyś będzie je remontować, jednak od nic z nimi do tej pory nie zrobił.

1. Odpady niebezpieczne – identyfikacja i proces postępowania

• Jakie są obowiązki gminy w zakresie niebezpiecznych odpadów?
• Czy gmina ma obowiązek przyjmowania niebezpiecznych odpadów?
• Jak identyfikować odpady niebezpieczne?
• Jak poprawnie określić czy odpad jest niebezpieczny?
• Co w przypadku, gdy odpady są porośnięte zielenią i nie jesteśmy w stanie stwierdzić rodzaju odpadów?
• Jak postępować, gdy zidentyfikujemy niebezpieczne odpady? Jak powinien wyglądać dalszy proces? Jak poprawnie koordynować zespołem, aby skutecznie usunąć odpady niebezpieczne i zabezpieczyć teren?
• Jak wygląda schemat postępowania w przypadku wykrycia niebezpiecznych odpadów? Jakie decyzje należy podjąć najpierw? Jak wygląda dalszy proces?
• Jak postępować w przypadku, gdy na terenie gminy występują przypadki zatruć, a nawet zgonów mieszkańców spowodowanych odpadami niebezpiecznymi? Co robić gdy pracownicy nie są w tym zakresie przeszkoleni?
• W jakich przypadkach i w jakim momencie należy wystąpić do takich organów jak: sanepid, straż pożarna, RDOŚ? Jakie kwestie należy kierować do jakich organów?
• Jak się przygotować do kontroli WIOŚ czy Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska?

2. Egzekucja i szukanie właściciela odpadów

• Jak przeprowadzić postępowania wynikające z ustawy 26a? Jakie są procedury? Jak przeprowadzić to technicznie?
• Jak wszcząć postępowanie o uprzątnięcie działki? Jak pisać decyzje i ponaglenia?
• Jaka jest w tym procesie rola właściciela terenu, na którym składowane są odpady?
• Jak w praktyce wygląda egzekucja obowiązku usunięcia odpadów z miejsca, które nie jest do tego przeznaczone? Kto i w jaki sposób może egzekwować wskazanie właściwego posiadacza odpadów?
• Jak wyegzekwować od właściciela odpadów opłatę za utylizację śmieci?
• Jak prawidłowo ustalić kto jest właścicielem gruntu?
• Jak wyegzekwować od właściciela działki gdzie składowane są odpady niebezpieczne, aby te odpady rzeczywiście wywiózł? Jak podejść do tego proceduralnie?
• Jak na potrzeby artykułu 26a wyznaczyć ilości odpadów do usunięcia przez organ? W jaki sposób oszacować ilość/wagę odpadów niebezpiecznych?
• Właściciel nie odpowiada na żadne z pism. Po egzekucji odpady dalej znajdują się na działce tego właściciela. Jak formalnie doprowadzić do usunięcia odpadów z artykułu 26a – organy opiniujące muszą orzec, że odpad ma status niebezpiecznego i dopiero to jest podstawą, aby go usunąć – takie opiniowanie odbywa się po wszczęciu postępowania, ale jak wejść na taki teren jeżeli właścicielem jest osoba prywatna, jak można oszacować ilość i wielkość takich odpadów, a tym samym koszty utylizacji? Właściciel nie odbiera zwrotki, teren jest zamknięty.
• Na działce należącej do trzech współwłaścicieli znajduje się duża ilość azbestu, do którego nikt się nie przyznaje. Nie ma możliwości zidentyfikowania właściciela odpadów. Kto w tej sytuacji powinien usunąć azbest?
• W jaki sposób należy postąpić gdy niebezpieczne odpady znajdują się na gruncie prywatnym w sąsiedztwie do gruntu, którym zarządzamy? Np. grunty leśne.
• Co w przypadku porzucenia mauzerów z substancją niebezpieczną na terenie lasów należących do Skarbu Państwa? Kto powinien posprzątać odpady?
• Co w przypadku, gdy podmiot wynajmujący teren pozostawił po sobie odpady niebezpieczne, a spółka została rozwiązana?
• Jak postępujemy w przypadku, gdy otrzymaliśmy informację o tym, że posiadacz zakopał odpady, zamiast je usunąć?
• Nielegalne wysypiska czy prywatne składowiska? Niektórzy mieszkańcy odkładają sterty eternitu czy materiałów zawierających azbest. Takie materiały nierzadko są chowane/ukrywane - niby zabezpieczone. Takie osoby uzasadniają swoje działanie tym, że takie materiały ''kiedyś się przydadzą". Czy mogą tak składować wspomniane materiały? W jakich ilościach jest to dozwolone? W jakim momencie należy interweniować?
• Przedsiębiorca wywiózł odpady z ubojni i wylał je do stawu: zakrwawione rękawiczki i narzędzia - jak należy postępować w takiej sytuacji?

3. Problematyczne sytuacje z różnym rodzajem odpadów

• Jak utylizować odpady takie jak azbest czy papa? Kto odpowiada za utylizowanie takich odpadów?
• Jak i gdzie szukać lokalnych firm, które zajmują się zbieraniem papy?
• Pytanie od mieszkańca: Co zrobić z onduliną na dachu? Gdzie można recyklingować?
• Nierzadko po remoncie mieszkańcom zostają różne farby, kleje, lakiery - jak wygląda proces utylizacji takich substancji? Gdzie kierować osoby posiadające takie odpady?
• Gdzie zdawać materiały rolnicze, folie?
• Tekstylia: niektóre ubrania są w miarę nowe, szkoda je przekazywać od razu na PSZOK, jakie są sposoby dawania drugiego życia tekstyliom, które są nowsze i nadają się do ponownego użytku?
• Jak powinien wyglądać proces utylizacji gruzu? Jakie są w tej kwestii możliwości?
• Jak wygląda proces utylizacji styropianu budowlanego?
• Jak wygląda proces utylizacji wełny mineralnej?
• Jak wygląda proces utylizacji eternitu?
• Jak wygląda proces utylizacji podkładów kolejowych?
• Jak powinno się utylizować trutki na szczury?
• Jak wygląda proces utylizacji cieczy ropopochodnej?
• Wylewane oleje i tzw. bomby ekologiczne - odpady ropopochodne, smary: jak gminy muszą się z tym zmierzyć w myśl art. 26a Ustawy o odpadach?
• Jak radzić sobie z nielegalnym demontażem pojazdów?
• Urząd Marszałkowski zwraca uwagę na opakowania po środkach ochrony roślin. Środki ochrony roślin to płyny i granulaty, przed użyciem których rolnicy muszą odbyć specjalne przeszkolenie. Jak sprawa wygląda w kwestii osób, które są odpowiedzialne za utylizację takich pojemników? Czy także potrzebują przejść odpowiednie przeszkolenie? Jak zapewnić bezpieczeństwo w takiej sytuacji? Czy tego typu odpady można przyjmować bez uprawnień? Czy te odpady można uwarunkować w PSZOK-u? Jeśli tak to jak to zrobić?

4. Oczyszczanie terenu po utylizacji odpadów niebezpiecznych

• Jak należy oczyścić teren po usunięciu odpadów niebezpiecznych? Jak postępować w przypadku działek niemiejskich – prywatnych?
• Sytuacja po pożarze odpadów niebezpiecznych – jak należy postępować w związku z działkami sąsiednimi?

5. Finansowanie procesu utylizacji odpadów niebezpiecznych

• Gdzie pozyskać środki na utylizowanie takich odpadów?
• Jak pozyskiwać dofinansowania?
• Co należy zrobić w przypadku małego budżetu gminy? Przykład: budżet gminy to 5 mln, a usunięcie niebezpiecznych odpadów kosztuje 30 mln - gmina nie jest w stanie sobie sama poradzić z tymi odpadami.
• Budżet gminy: Jak pozyskiwać środki na wykonania zastępcze?
• Jakie są rodzaje pożyczek z WFOŚ bądź NFOŚ? Jakie są wymagania?
• Jakie są wytyczne do kontroli WFOŚ?

6. Inwentaryzacja

• Jak znaleźć osoby, które rzetelnie wykonują inwentaryzację?
• Jak poprawnie spisać inwentaryzację?
• Jak poprawnie przygotować przeliczniki tych odpadów?
• Katalog odpadów: jak poprawnie ustalić kod odpadów?

7. Współpraca z firmami zewnętrznymi

• Na co zwrócić uwagę, by znaleźć rzetelną firmę transportową?
• Jak egzekwować od firmy zewnętrznej spełnianie wymogów umowy odbioru odpadów? Jak przeprowadzać kontrolę takiej firmy zewnętrznej?
• Jakie kroki należy podjąć przy wszczęciu postępowania o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów niebezpiecznych? Jakie elementy dokumentacji powinny zostać sprawdzone i jakie wymagania musi spełnić wnioskodawca?

8. Profilaktyka – jak zapobiegać składowaniu się odpadów niebezpiecznych?

• Jak zapobiegać składowaniu odpadów niebezpiecznych?
• Największym problemem w naszym mieście jest niełatwy dostęp do punktów, gdzie można składować odpady niebezpieczne i elektrosprzęt. Stąd pojawia się problem niestosowania się mieszkańców do zasad recyklingu i ochrony środowiska – elektrosprzęt ląduje pod wiatami śmietnikowymi, w pojemnikach na odpady komunalne czy w miejscach niedozwolonych. Jak skutecznie uświadamiać mieszkańców, aby stosowali się do poprawnego usuwania takich odpadów? W zabudowach wielorodzinnych mieszkańcy czują się bezkarnie – łatwo jest uniknąć odpowiedzialności za takie postępowanie i wtedy odpady są usuwane na wspólny koszt: Jak współpracować ze spółdzielniami mieszkaniowymi, aby uświadamiać mieszkańców?
• Jak uświadamiać osoby ze starszego pokolenia, które nie zawsze stosują się do wytycznych?
• Jakie informacje powinny się znajdować na ulotkach edukacyjnych nt. odpowiedzialnego obchodzenia się z odpadami niebezpiecznymi?

Cele szkolenia:

1. Usystematyzowanie wiedzy dotyczącej identyfikowania odpadów niebezpiecznych oraz obowiązków gminy po ich ujawnieniu, w tym zasad zabezpieczenia terenu i współpracy z właściwymi organami.

2. Rozwinięcie umiejętności prowadzenia postępowań związanych z usunięciem odpadów niebezpiecznych, obejmujących ustalanie posiadacza odpadów, właściciela nieruchomości, przygotowywanie decyzji i ponagleń oraz stosowanie procedur wynikających z art. 26a ustawy o odpadach.

3. Doskonalenie praktyki postępowania w nietypowych przypadkach dotyczących odpadów niebezpiecznych, takich jak porzucone mauzery, azbest, odpady ropopochodne, odpady z warsztatów, nielegalny demontaż pojazdów czy odpady pozostawione przez nieistniejące już podmioty.

4. Przygotowanie uczestników do organizowania usuwania odpadów i oczyszczania terenu, w tym szacowania ilości odpadów, ustalania kodów, wyboru sposobu zagospodarowania oraz współpracy z podmiotami zajmującymi się transportem i przetwarzaniem odpadów.

5. Zapoznanie uczestników z możliwościami finansowania oraz organizacji działań związanych z odpadami niebezpiecznymi, w tym pozyskiwania środków na wykonanie zastępcze, współpracy z WFOŚ i NFOŚ oraz prowadzenia działań profilaktycznych wobec mieszkańców.

Metodologia:

Szkolenie zostanie przeprowadzone w formule online, na żywo, w czasie 5 godzin (w tym 0,5 przerwy) z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej porządkującej najważniejsze zagadnienia dotyczące odpadów niebezpiecznych. Przebieg zajęć będzie oparty na omówieniu aktualnych zasad wynikających z przepisów prawa oraz na analizie praktycznych problemów występujących w UMiG. W trakcie szkolenia prelegent będzie analizować i omawiać przypadki występujące w codziennej pracy. Forma prowadzenia zajęć - Q&A (Questions and Answers - na zasadzie pytanie-odpowiedź), umożliwi także zadawanie pytań w trakcie szkolenia i odnoszenie omawianych zagadnień do konkretnych sytuacji z praktyki i codziennej pracy. Metodologia będzie łączyć wykład ekspercki, omówienie procedur, analizę dokumentacji oraz rozwiązywanie problemów interpretacyjnych. Dzięki temu uczestnicy będą mogli nie tylko uporządkować wiedzę, ale również przełożyć ją na codzienną obsługę spraw związanych z odpadami niebezpiecznymi.

Efekty:

WIEDZA

Uczestnicy zdobędą wiedzę dotyczącą zasad identyfikacji odpadów niebezpiecznych, właściwości organów oraz procedur administracyjnych i egzekucyjnych stosowanych przy ich usuwaniu. Poznają również zasady postępowania w przypadku zagrożenia dla ludzi lub środowiska.

UMIEJĘTNOŚCI

Uczestnicy będą potrafili ocenić rodzaj problemu, ustalić właściwy tryb działania oraz zaplanować proces prowadzący do zabezpieczenia, usunięcia i zagospodarowania odpadów niebezpiecznych. Nauczą się także szacować ilość odpadów, ustalać ich kody oraz weryfikować dokumentację firm zewnętrznych.

KOMPETENCJE

Uczestnicy rozwiną kompetencje do samodzielnego podejmowania decyzji w złożonych sprawach dotyczących tzw. bomb ekologicznych i innych odpadów stwarzających zagrożenie, również gdy nie można ustalić posiadacza odpadów lub koszt ich usunięcia przekracza możliwości gminy. Będą potrafili koordynować działania urzędu z właściwymi służbami, organami i wykonawcami.