W programie m.in., wybrane zagadnienia:
- Jakie są typy klauzuli informacji niejawnych?
- Które postępowania dotyczące informacji niejawnych podlegają rozwiązaniu przez pełnomocnika ochrony informacji niejawnych, a które przez ABW?
- Czy istnieje możliwość tworzenia planu operacyjnego dokumentu zastrzeżonego za pomocą pisma niestałego (na przykład za pomocą ołówka)?
- Jakie wymagania musi spełniać sprzęt komputerowy, aby móc na nim przetwarzać materiały niejawne?
- W jakiej formie powinny być wysyłane i odbierane dokumenty z informacjami niejawnymi drogą elektroniczną?
- Co grozi za udostępnienie informacji niejawnych?
- Na jakich warunkach i na jakiej konkretnie podstawie prawnej istnieje obowiązek przechowywania teczek z informacjami o osobach zajmujących się informacjami niejawnymi przez 20 lat - od daty ich wytworzenia, archiwizowania, czy od czasu, kiedy danej osobie wygasły poświadczenia bezpieczeństwa?
Szczegółowy program szkolenia:
1. Ramy prawne, organizacja pionu ochrony i uprawnienia dostępu
1.1 Regulacje prawne i pojęcia podstawowe
- Czego dotyczą informacje niejawne?
- Jakie są typy klauzuli informacji niejawnych?
- Jakie są warunki wynikające z ustawy dotyczące przetwarzania danych na poziomie zastrzeżonym?
- Jakie są podstawy prawne, aby wydać decyzję o odmowie przy rozpatrywaniu wniosków o udostępnienie informacji publicznej dotyczące informacji niejawnych?
- Na jakich warunkach i na jakiej konkretnie podstawie prawnej istnieje obowiązek przechowywania teczek z informacjami o osobach zajmujących się informacjami niejawnymi przez 20 lat - od daty ich wytworzenia, archiwizowania, czy od czasu, kiedy danej osobie wygasły poświadczenia bezpieczeństwa?
1.2 Zadania, status i obowiązki pełnomocnika ochrony informacji niejawnych
- Jakie są obowiązki pełnomocnika ochrony informacji niejawnych w gminie?
- Jakie warunki trzeba spełnić, żeby stać się pełnomocnikiem ochrony informacji niejawnych?
- Czy w każdej jednostce organizacyjnej, w której są przetwarzane dokumenty niejawne, powinien być wyznaczony pełnomocnik?
- Jak wygląda proces powoływania pionu do ochrony informacji niejawnych w jednostkach samorządu terytorialnego?
- Jak dokładnie wygląda proces przekazania dokumentacji niejawnej przy zmianie osoby pełniącej stanowisko pełnomocnika ochrony informacji niejawnych?
- Które postępowania dotyczące informacji niejawnych podlegają rozwiązaniu przez pełnomocnika ochrony informacji niejawnych, a które przez ABW?
1.3 Postępowania sprawdzające i uprawnienia do dostępu
- Jakie warunki powinny spełnić osoby, które chcą uzyskać dostęp do informacji niejawnych i do jakiej klauzuli tajności będą te informacje kwalifikowane?
- Kto udziela dostępu do poszczególnych typów informacji niejawnych?
- Kto powinien otrzymywać upoważnienia dostępu do informacji zastrzeżonej?
- Kto wydaje poświadczenie bezpieczeństwa o dopuszczenie członków jednostek samorządu terytorialnego jak radnych czy członków rady miasta/gminy do informacji niejawnych?
- Ile osób powinno mieć poświadczenia bezpieczeństwa w zależności od wielkości jednostki?
- Jakie są etapy postępowań sprawdzających w wypadku wydania poświadczenia bezpieczeństwa?
- Jak powinna poprawnie przebiegać procedura prowadzenia postępowania przez pełnomocnika o wydanie poświadczenia bezpieczeństwa?
- Postępowanie dotyczące pozyskiwania poświadczeń bezpieczeństwa przez pracowników - do jakich instytucji trzeba się zgłosić, aby pracownik mógł być odpowiednio zweryfikowany?
- Kwestia wydawania upoważnień dostępu do informacji niejawnych w przypadku wcześniejszej odmowy - czy jeżeli została komuś wydana odmowa takiego dostępu do informacji niejawnych w przeszłości, to czy taka osoba ma prawo uzyskać ten dostęp w przyszłości?
1.4 Szkolenia z zakresu ochrony informacji niejawnych
- Jak wygląda procedura, wedle której pełnomocnik ochrony informacji niejawnych może przeprowadzić szkolenie?
- Czy pełnomocnik może przeprowadzać szkolenia z ochrony informacji niejawnych w zakresie Unii Europejskiej i NATO?
2. Tradycyjny obieg, ewidencja i organizacja kancelarii niejawnej
2.1 Tworzenie, oznaczanie i forma dokumentacji niejawnej
- Jak tworzyć dokumentację niejawną?
- W jaki sposób oznaczyć dokumenty niejawne?
- W jakiej formie można sporządzać dokumenty niejawne oraz jak je przekazywać i odbierać?
- Co jest uznawane za zbytek przy tworzeniu dokumentacji?
- Czy istnieje możliwość tworzenia planu operacyjnego dokumentu zastrzeżonego za pomocą pisma niestałego (na przykład za pomocą ołówka)?
- Czy dokumenty dotyczące stanowiska BSK (Bezpiecznego Stanowiska Komputerowego) mogą być tworzone za pomocą ołówka?
2.2 Rejestracja, księgi ewidencyjne i obsługa kancelaryjna
- Jak prowadzić ewidencję materiałów niejawnych krok po kroku?
- Jak rejestrować pisma zastrzeżone?
- Jak poprawnie prowadzić księgi kancelarii niejawnych z dokumentami zastrzeżonymi?
- Jak poprawnie wpisywać dane do ewidencji dzienników informacji zastrzeżonych?
- Jak poprawnie wypełniać dokumenty i rejestry wymagane do obsługi informacji niejawnych?
- Jakie wzory dokumentów powinny się znajdować w urzędach, w których są przetwarzane informacje niejawne?
- Czy każdy plik zawierający informacje zastrzeżone powinien być zarejestrowany jako jeden plik całościowy, czy jako załączniki do innych dokumentów zarejestrowane pod innymi numerami?
2.3 Organizacja kancelarii, procedury obiegu i przechowywanie
- Jak sporządzić dokumentację dotyczącą organizacji kancelarii niejawnej?
- Jak poprawnie prowadzić kancelarię niejawną?
- Jak powinna przebiegać procedura obiegu dokumentów niejawnych?
- Jakie są zasady przesyłania i odbioru korespondencji oraz dokumentów zawierających informacje niejawne?
- Jak przyjmować korespondencję o różnych stopniach niejawności krok po kroku?
- Jak poprawnie przekazywać informacje w temacie obsługi kancelaryjnej informacji niejawnych krok po kroku?
- Jakie są etapy i przebieg przetwarzania dokumentacji informacji niejawnych krok po kroku?
- Jak poprawnie przechowywać dokumenty niejawne?
3. Bezpieczeństwo teleinformatyczne i systemy elektroniczne
3.1 Przetwarzanie danych oraz wymagania dla sprzętu komputerowego
- Jak przetwarzać informacje niejawne w systemie teleinformatycznym krok po kroku?
- Jak zorganizować środowisko informatyczne, aby móc przetwarzać informacje niejawne w sposób zabezpieczony?
- Jakie wymagania musi spełniać sprzęt komputerowy, aby móc na nim przetwarzać materiały niejawne?
- Na jakim sprzęcie powinny zostać sporządzone dokumenty dotyczące organizacji kancelarii niejawnej?
- W jaki sposób powinny być przechowywane dokumenty elektroniczne dotyczące organizacji kancelarii niejawnej?
3.2 Elektroniczny obieg dokumentów i cyfrowe dzienniki ewidencyjne
- Czy będą możliwe i w jaki sposób będą prowadzone dzienniki ewidencyjne w systemie elektronicznym?
- Prowadzenie książki ewidencji dokumentów niejawnych w formie elektronicznej - jak taka ewidencja powinna być prowadzona oraz w jakim programie ją przeprowadzać?
- W jaki sposób będzie wyglądało potwierdzenie odbioru dokumentów w elektronicznym dzienniku?
- W jakiej formie powinny być wysyłane i odbierane dokumenty z informacjami niejawnymi drogą elektroniczną?
- Czy dokumenty zastrzeżone można wysyłać drogą elektroniczną (przykładowo poprzez e-doręczenia)?
3.3 Akredytacja, certyfikacja i dokumentacja bezpieczeństwa (BSK, SWB i BBE)
- Jak wygląda proces akredytacji sprzętu teleinformatycznego?
- Jak poprawnie prowadzić dokumentację związaną z akredytacją sprzętu komputerowego?
- Jakie wymogi powinno spełniać bezpieczne stanowisko komputerowe do przetwarzania informacji niejawnych o klauzuli zastrzeżone?
- Jak powinna przebiegać certyfikacja stanowiska komputerowego do przetwarzania informacji niejawnych?
- Jak tworzyć dokumentację SWB i BBE?
- Jak utworzyć dokument dotyczący zapewnienia bezpieczeństwa teleinformatycznego?
- Czy powinno się odrębnie rejestrować dysk twardy, na którym się będą znajdować informacje niejawne?
4. Ochrona fizyczna, zarządzanie ryzykiem i odpowiedzialność prawna
4.1 Ochrona fizyczna obiektów i strefy bezpieczeństwa
- Jak chronić budynek zawierający informacje zastrzeżone?
- Jakie są wymagania pomieszczenia, w którym mają być przechowywane informacje tajne?
- Kiedy należy stosować strefy bezpieczeństwa dla miejsc, w których jest praca na dokumentach niejawnych?
4.2 Oszacowanie ryzyka i identyfikacja zagrożeń
- Jakie są możliwe zagrożenia dla informacji niejawnych i zastrzeżonych?
- Jakie są podstawowe kryteria do podziału zagrożeń co do oszacowania ryzyka?
- Jak chronić materiały niejawne przed zagrożeniami cybernetycznymi?
- Jak chronić materiały niejawne przed działaniami dywersyjnymi?
4.3 Plany ochrony i procedury zabezpieczeń
- Jak funkcjonuje system obiegu oraz zabezpieczeń informacji niejawnej?
- Jak poprawnie zabezpieczyć informacje niejawne krok po kroku?
- Jak powinien wyglądać plan ochrony informacji niejawnych krok po kroku?
- Jak stworzyć plan ochrony informacji zastrzeżonych?
- Jak przetwarzać informacje niejawne?
4.4 Naruszenia procedur i odpowiedzialność karna oraz dyscyplinarna
- Co powinno zawierać postępowanie wyjaśniające naruszenia informacji niejawnych i jak je prawidłowo przeprowadzić?
- Jak będzie wyglądać odpowiedzialność karna i dyscyplinarna za naruszenie dostępu do informacji niejawnych?
- Co grozi za udostępnienie informacji niejawnych?
5. Archiwizacja, zarządzanie klauzulami oraz procedury kryzysowe i obronne
5.1 Zmiana, znoszenie klauzul i zarządzanie cyklem życia dokumentów
- Jak przeprowadzić zmiany klauzul tajności i jak te klauzule usuwać?
- Jak przeprowadzić odtajnianie dokumentów zastrzeżonych?
- Jakie są podstawy, aby odtajnić dokument, który powstał przed utworzeniem jednostek samorządu terytorialnego?
- Jak zlikwidować lub wycofywać dokumenty niejawne wydanych przez nieistniejące już instytucje?
- Czy dokumenty oznaczone klauzulą niejawności w przypadku braku zapotrzebowania na jego używanie mogą być odesłane do osoby, która wystawiła tę klauzulę czy trzeba je nadal przechowywać?
5.2 Klasyfikacja i procedury archiwizacji
- Jak przeprowadzić archiwizację dokumentów niejawnych krok po kroku?
- Jak kwalifikować, które stare dokumenty niejawne podlegają archiwizacji?
- Archiwizacja materiałów niejawnych na dyskach online lub dyskach USB - jak ją przeprowadzić i czy dysk z takimi danymi można zniszczyć komisyjnie?
5.3 Obronność, sytuacje kryzysowe i ewakuacja
- W jaki sposób będą tworzone systemy przekazywania informacji niejawnych w czasie kryzysu i w czasie wojny i jak ma to wyglądać w samorządzie gminnym?
- Przypadek: jak w czasie podwyższonej gotowości obronnej trzeba będzie przeprowadzić ewakuację informacji niejawnych, gdy pełnomocnik jest zatrudniony na pół etatu w dwóch gminach?
Prowadzący
Prelegent pełni funkcję pełnomocnika ds. ochrony informacji niejawnych, legitymujący się poświadczeniem do klauzuli „poufne” oraz przeszkoleniem przez ABW.
Jest magistrem administracji oraz absolwentem studiów podyplomowych z pedagogiki, a także Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego.
W latach 1979–2003 pełnił zawodową służbę wojskową w korpusie administracji, odpowiadając za pokojowe i mobilizacyjne uzupełnianie jednostek Sił Zbrojnych oraz sporządzanie dokumentów niejawnych.
W okresie 2001–2023 równolegle sprawował funkcję pełnomocnika ds. ochrony informacji niejawnych z uprawnieniami do klauzuli „tajne”.
Z kolei w latach 2003–2007 pracował jako referent prawno-administracyjny w jednostce administracji wojskowej, realizując zadania związane z informacjami niejawnymi.
Od 1 czerwca 2007 r. do 30 lipca 2025 r. zajmował stanowisko kierownicze jako pełnomocnik ds. ochrony informacji niejawnych i zarządzania kryzysowego. W ramach tamtejszego Pionu Zarządzania Kryzysowego odpowiadał m.in. za sprawy obronne, ochronę przeciwpożarową, obronę cywilną oraz prowadzenie kancelarii tajnej.
Na przełomie lat 2024–2025 opracował akredytowaną przez Wójta w uzgodnieniu z ABW dokumentację bezpieczeństwa systemu teleinformatycznego dla klauzuli „zastrzeżone”.
Prawa autorskie do niniejszego programu przysługują Private Corporate Consulting Sp. z o.o. Udostępnianie, kopiowanie i przerabianie niniejszego programu bez pisemnej zgody Private Corporate Consulting Sp. z o.o., zagrożone jest odpowiedzialnością karną oraz cywilną.
