Wideoszkolenie: Działania OPS wobec osób z problemami psychicznymi

W programie m.in., wybrane zagadnienia:

• Jak reagować w przypadku zaistnienia zagrożenia życia i zdrowia osoby doświadczającej zaburzeń psychicznych: personel karetki odmawia, bo obawia się wejścia na ścieżkę sądową z rodziną takiej osoby, która nie jest ubezwłasnowolniona?
• Jakie są zasady pisania skutecznego wniosku o ubezwłasnowolnienie?
• Jak postępować z osobami w stosunku, do których jest wszczęta procedura Niebieskie Karty z powodu stosowania przemocy?
• Gdzie kierować osoby z trudnościami psychicznymi, gdy konsultacja psychologiczna lub psychiatryczna jest potrzebna "na już"? Jak radzić sobie w przypadku, gdy czas oczekiwania na usługi NFZ jest stanowczo za długi?
• Jak wypełniać dokumenty, aby nie wystąpiły wątpliwości co do ich autentyczności? Jak skutecznie zapewniać o autentyczności dokumentacji?
• Jak formułować odpowiednie pisma i wnioski, aby przeprowadzić hospitalizację przymusową?
• Do jakich ośrodków można zwrócić się po pomoc w związku z osobą doświadczającą choroby psychicznej oraz jakie usługi świadczą poszczególne jednostki?

Wzory pism, jakie otrzymają uczestnicy:

Szczegółowy program szkolenia:

1. W jaki sposób umieszczać osoby doświadczające choroby psychicznej bez ich zgody w DPS czy ZOL?

• Jakich argumentów należy używać, aby osoba z trudnościami psychicznymi chciała skorzystać z leczenia?
• Co robić w przypadku, gdy osoba doświadczająca choroby psychicznej, nie chce się leczyć i nie wyraża zgody, ale leczenie jest wskazane? Jak formułować wnioski i efektywną dokumentację w celu interwencji przy osobie z trudnościami psychicznymi, która nie wyraża zgody na taką pomoc, a nie jest ubezwłasnowolniona?
• Jak formułować odpowiednie pisma i wnioski, aby przeprowadzić hospitalizację przymusową?
• Co zrobić, kiedy nie można zdiagnozować takiej osoby, jest ona nieuchwytna lub ucieka?
• Kto może wydać zaświadczenie o konieczności podjęcia leczenia, kiedy pacjent jest nieuchwytny dla lekarza? Jakie są możliwości prawne pracownika socjalnego w takiej sytuacji?
• Jakie są dodatkowe narzędzia w procesie kierowania osoby z trudnościami psychicznymi na przymusowe leczenie? Czy tylko decyzją sądu można zmusić do leczenia? Czy jest jakaś alternatywa?
• Co robić w sytuacji, kiedy osoba doświadczająca choroby psychicznej nie zgadza się na leczenie, ale nie występuje zagrożenie życia? Jak można pomóc takiej osobie?
• Jak reagować w przypadku zaistnienia zagrożenia życia i zdrowia osoby z trudnościami psychicznymi: personel karetki odmawia, bo obawia się wejścia na ścieżkę sądową z rodziną takiej osoby, która nie jest ubezwłasnowolniona?
• Jak przebiega proces efektywnego umieszczania osoby z doświadczeniem choroby psychicznej w DPS? Kiedy należy kontaktować się z sądem, a kiedy prokuraturą?
• Przykład: przez postanowienie sądu o przymusowym leczeniu Pani jest leczona psychiatrycznie, po opuszczeniu szpitala sytuacja rodzinna się pogarsza, napisano więc wniosek o ponowne zbadanie sytuacji rodzinnej. Sąd w odpowiedzi wyśmiewa pracownika socjalnego, że taki wniosek nie pozostaje w kompetencjach sądu. Pracownik socjalny nie wie teraz do kogo kierować taki wniosek o ponowne zbadanie sytuacji rodzinnej, czy w takim przypadku powinien kierować się do prokuratury?
• Przykład: osoba choruje na schizofrenię paranoidalną i stanowi zagrożenie. Dzieci takiej osoby są zabezpieczone, jednak wspomniana osoba nie chce się leczyć. Co robić w takim przypadku? Jakie dokumenty są potrzebne? Jak stworzyć taką dokumentację poprawnie i na tyle skutecznie, aby interwencja miała największe szanse powodzenia?
• Czy pracownik socjalny może złożyć wniosek do sądu o przymusowe leczenie w imieniu osoby chorej?
• Jak napisać wniosek o przymusowe podjęcie leczenia osoby doświadczającej choroby psychicznej, uzależnionej od alkoholu lub innych używek?
• Co zrobić, jeśli osoba doświadczająca choroby psychicznej nie ma rodziny, nie ma możliwości umieszczenia jej w DPS z powodu braku miejsc i braku kadry do usług specjalistycznych?
• Jak wypełniać dokumenty, aby nie wystąpiły wątpliwości co do ich autentyczności? Jak skutecznie zapewniać o autentyczności dokumentacji?
• Przykład: Wniosek został wypełniony długopisem z czarnym atramentem. Wniosek został odrzucony, ponieważ zarzucono, że jest to kopia dokumentu, a nie oryginał (przez czarny tusz). Mimo potwierdzeń ze strony pracownika socjalnego wniosek dalej jest uznawany za odrzucony, a osoba z trudnościami psychicznymi nie chce ponownie współpracować, a dalej wymaga interwencji. Co robić w takim wypadku? Jak pracowni socjalny może się obronić?
• Przykłady wniosków: jak pisać wnioski do sądu o skierowanie na przymusowe leczenie, o przymusowe umieszczenie w DPS?

2. Proces ubezwłasnowolnienia: jak powinien przebiegać proces ubezwłasnowolnienia? Jak skutecznie go przeprowadzać?

• Jakie są zasady pisania skutecznego wniosku o ubezwłasnowolnienie?
• Kto może występować o ubezwłasnowolnienie?
• Do kogo pracownik socjalny powinien złożyć wniosek o ubezwłasnowolnienie osoby doświadczającej choroby psychicznej?
• Jakie procedury możemy zastosować w przypadku odrzucenia przez sąd wniosku o ubezwłasnowolnienie?
• Jakich argumentów używać przed sądem, aby wniosek o ubezwłasnowolnienie nie został odrzucony?
• Jaka dokumentacja medyczna jest niezbędna, aby wszcząć procedurę ubezwłasnowolnienia?
• Jaką dokumentację powinna zbierać i składać rodzina, a jaką gmina, w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie?
• Co zrobić, jeśli nie ma możliwości badania przez biegłego sądowego w skutek nieobecności, nieuchwytności pacjenta?
• Kto może podpisać wywiad środowiskowy, np. o usługi opiekuńcze, jeśli osoba doświadczająca choroby psychicznej nie jest świadoma co podpisuje, a rodzina nie wyraża zgody na ubezwłasnowolnienie?
• Jakich argumentów użyć w rozmowie z rodzinami osób chorych, które są w podeszłym wieku i w obawie przed odtrąceniem lub agresywną reakcją na wniosek o ubezwłasnowolnienie wycofują się, zmieniają zeznania? Jak utwierdzać ich w konsekwentnym działaniu?
• Jak zmotywować rodzinę osoby z zaburzeniami psychicznymi do rozpoczęcia procesu ubezwłasnowolnienia? Jak ją pokierować?
• W jaki sposób uświadamiać rodzinę chorego, że to przede wszystkim od nich zależy, jak potoczy się proces ubezwłasnowolnienia danej osoby? Jak nakłonić taką rodzinę do współpracy z ośrodkiem?

3. Droga po pomoc specjalisty – skuteczne praktyki i przyspieszanie procesu

• Na co zwrócić szczególną uwagę w procedurze kierowania osoby z trudnościami psychicznymi do psychiatry? Jak rozmawiać z rodziną, która ma pierwszeństwo składania takiego wniosku?
• Jak prawidłowo i efektywnie prowadzić swoje działania w procesie kierowania osoby wymagającej pomocy psychologicznej/psychiatrycznej do specjalisty?
• Do jakich ośrodków można zwrócić się po pomoc w związku z osobą z trudnościami psychicznymi oraz jakie usługi świadczą poszczególne jednostki?
• Gdzie kierować osoby z trudnościami psychicznymi, gdy konsultacja psychologiczna lub psychiatryczna jest potrzebna "na już"? Jak radzić sobie w przypadku, gdy czas oczekiwania na usługi NFZ jest stanowczo za długi?
• Na jakie podstawy prawne należy się powołać, aby zmobilizować lekarzy psychiatrów do przeprowadzenia wizyty domowej?
• Jak radzić sobie z problemami kadrowymi, gdzie brakuje psychologów i psychiatrów?
• Jak radzić sobie w przypadku małej gminy, gdzie najbliższy specjalista jest w mieście położonym około 40 km dalej, a czas oczekiwania na konsultacje z taką osobą to miesiąc? W jaki sposób można przyspieszyć proces kierowania osoby z zaburzeniami psychicznymi do specjalisty?
• Jak wygląda proces angażowania asystenta rodziny?
• Czy do wsparcia osoby chorującej na schizofrenię można zaangażować asystenta rodziny?

4. Bezpieczeństwo pracownika socjalnego: agresja i przemoc ze strony osób doświadczających zaburzeń psychicznych – jak postępować wobec takiego zachowania? Jak zachować bezpieczeństwo własne?

• Jak postępować z osobą z doświadczeniem choroby psychicznej , która stosuje przemoc? Jak współpracować z rodziną takiej osoby?
• Jak postępować z osobami w stosunku, do których jest wszczęta procedura Niebieskie Karty z powodu stosowania przemocy?
• Jak powinno wyglądać działanie w terenie? Co robić, jeśli osoba, do której zmierzamy na interwencję, zaczyna zachowywać się nieprzewidywalnie i agresywnie? O czym należy pamiętać przygotowując się na interwencję, uwzględniając bezpieczeństwo własne? Jak dbać o bezpieczeństwo własne podczas interwencji?
• Co w przypadku gdy osoba, do której idziemy na interwencję zamyka nas w swoim mieszkaniu na klucz i nie chce wypuścić?
• Przykład: Żona wraz z dziećmi odchodzi od męża, który zmaga się z problemami psychicznymi. W konsekwencji nie ma kontaktu z taką osobą, która dodatkowo późną porą wykazuje działania agresywne wobec sąsiadów. Na nic sprawdzają się działania policji. Co zrobić w przypadku, gdy z osobą z doświadczeniem choroby psychicznej nie ma żadnego kontaktu i wykazuje zachowania agresywne?

5. Odpłatności w DPS/ZOL

• Jak należy kierować osobę do DPS i ustalać odpłatności dla osób zobowiązanych za osobę?
• Jak rozliczyć pobyt osoby z zaburzeniami psychicznymi w DPS, gdy dana osoba posiada gospodarstwo rolne?
• Kto powinien uiścić opłatę, gdy osoba umieszczana w ZOL-u nie ma żadnego dochodu?
• Jak wygląda alimentacja w DPS pobytu osoby niepełnoletniej?

6. Pomoc dla seniorów – jak odpowiednio uświadamiać o demencji i chorobie Alzheimera?

• Jak postępować z osobami starszymi, którzy zmagają się z demencją, chorobą Alzheimera? Jak rozmawiać i jak prowadzić odpowiednią dokumentację?
• Jak prowadzić rozmowy z rodzinami osób chorych na demencję czy chorobę Alzheimera? Jakiego wsparcia merytorycznego należy udzielić aby rodzina efektywnie kierowała taką osobę chorą do odpowiedniego specjalisty? Jakich informacji należy udzielić, aby taka rodzina wiedziała, jak postępować z taką osobą, na co członkowie rodziny powinni być wyczuleni?
• Jak pomóc osobie chorującej na demencję lub chorobę Alzheimera w przypadku, gdy to osoba samotna?

Cele szkolenia:

1. Doskonalenie praktyki tworzenia skutecznej dokumentacji oraz wniosków do sądu o przymusowe leczenie i ubezwłasnowolnienie osób doświadczających chorób psychicznych. Uczestnicy zdobędą wiedzę na temat odpowiedniego argumentowania pism, aby uniknąć ich odrzucenia z przyczyn formalnych lub merytorycznych.

2. Przygotowanie do bezpiecznego i adekwatnego reagowania w sytuacjach kryzysowych, w tym podczas interwencji terenowych wobec osób agresywnych lub stosujących przemoc. Omówione zostaną zasady dbania o bezpieczeństwo własne pracownika socjalnego, na przykład w przypadku zamknięcia w mieszkaniu przez podopiecznego.

3. Usystematyzowanie wiedzy na temat procedur umieszczania osób z zaburzeniami psychicznymi w Domach Pomocy Społecznej (DPS) oraz Zakładach Opiekuńczo-Leczniczych (ZOL). Szczególny nacisk zostanie położony na prawidłowe ustalanie odpłatności dla osób zobowiązanych, w tym rolników, pacjentów bez dochodu czy osób niepełnoletnich.

4. Rozwinięcie umiejętności pracy z rodziną osoby chorej psychicznie, w tym skutecznego motywowania bliskich do współpracy z ośrodkiem i konsekwentnego działania w procesie ubezwłasnowolnienia. Cel ten obejmuje również wspieranie i edukowanie rodzin w sytuacjach związanych z opieką nad seniorami zmagającymi się z demencją lub chorobą Alzheimera.

5. Zapoznanie uczestników z efektywnymi ścieżkami kierowania podopiecznych do specjalistów, nawet w obliczu braków kadrowych czy długiego czasu oczekiwania na usługi NFZ. Uczestnicy dowiedzą się, jak na podstawie obowiązujących przepisów mobilizować lekarzy psychiatrów do wizyt domowych oraz kiedy w proces wsparcia zaangażować asystenta rodziny.

Metodologia:

Szkolenie zostanie przeprowadzone w formule online, na żywo, w czasie 5 godzin (w tym 0,5 przerwy) z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej porządkującej najważniejsze zagadnienia dotyczące działania OPS wobec osób z problemami psychicznymi. Przebieg zajęć będzie oparty na omówieniu aktualnych zasad wynikających z przepisów prawa oraz na analizie praktycznych problemów występujących u pracowników socjalnych miejskich i gminnych ośrodków pomocy społecznej. W trakcie szkolenia prelegent będzie analizować i omawiać przypadki występujące w codziennej pracy. Forma prowadzenia zajęć - Q&A (Questions and Answers - na zasadzie pytanie-odpowiedź), umożliwi także zadawanie pytań w trakcie szkolenia i odnoszenie omawianych zagadnień do konkretnych sytuacji z praktyki i codziennej pracy. Metodologia będzie łączyć wykład ekspercki, omówienie procedur, analizę dokumentacji oraz rozwiązywanie problemów interpretacyjnych. Dzięki temu uczestnicy będą mogli nie tylko uporządkować wiedzę, ale również przełożyć ją na codzienną obsługę spraw związanych z działania OPS wobec osób z problemami psychicznymi.

Efekty:

WIEDZA Uczestnicy zdobędą wiedzę dotyczącą prawnych i proceduralnych aspektów umieszczania osób chorych psychicznie w placówkach (DPS, ZOL) bez ich zgody oraz regulowania związanych z tym kosztów. Poznają również zasady kompletowania niezbędnej dokumentacji medycznej i przygotowywania wywiadów środowiskowych w postępowaniach o ubezwłasnowolnienie, w tym w trudnych sytuacjach, gdy pacjent jest nieuchwytny dla biegłego.

UMIEJĘTNOŚCI Uczestnicy będą potrafili prawidłowo i skutecznie formułować wnioski do sądu oraz stanowczo bronić ich poprawności w przypadku zarzutów formalnych, takich jak użycie niewłaściwego koloru atramentu. Rozwiną umiejętność odpowiedniego instruowania bliskich osób z demencją oraz szybkiego kierowania podopiecznych do właściwych jednostek pomocowych, radząc sobie z lokalnymi barierami systemowymi.

KOMPETENCJE Uczestnicy nauczą się profesjonalnie kontrolować własne bezpieczeństwo i podejmować trafne, opanowane decyzje podczas trudnych interwencji w terenie, szczególnie wobec osób z problemami psychicznymi wykazujących nieprzewidywalne lub agresywne zachowania. Wzmocnią również swoją pewność w komunikacji z klientem, co pozwoli im skutecznie przełamywać lęki rodzin przed inicjowaniem procedur prawnych (takich jak ubezwłasnowolnienie) wobec chorych krewnych.