Projekt nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ma charakter kompleksowy i odpowiada zarówno na postulaty deregulacyjne, jak i praktyczne problemy zgłaszane przez inwestorów oraz organy konserwatorskie. Zakłada większą elastyczność w zakresie ochrony tymczasowej zabytków, umożliwiając prowadzenie niektórych prac za zgodą konserwatora, a także wprowadzenie obowiązku oznakowania zabytków nieruchomych. Istotne zmiany obejmują również umożliwienie potencjalnym inwestorom uzyskiwania zaleceń konserwatorskich oraz wprowadzenie możliwości przenoszenia pozwoleń konserwatorskich na inne podmioty.

Projekt porządkuje także kwestie proceduralne. Wprowadza bowiem odrębny tryb zmiany pozwoleń, obowiązek określania terminu ich ważności oraz ujednolica zasady współpracy między administracją a samorządami. Dodatkowo przewiduje wzmocnienie systemu poprzez wprowadzenie sankcji za naruszenia przepisów, wydłużenie okresu obowiązywania krajowego programu ochrony zabytków oraz likwidację nieefektywnego rejestru utraconych dóbr kultury. Zmiany mają usprawnić procesy inwestycyjne, zwiększyć przejrzystość regulacji i poprawić skuteczność ochrony dziedzictwa kulturowego.

źródło: Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, Projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw, numer projektu: UD386, data publikacji: 24.03.2026 r., dostęp: 25.03.2026 r.