Projekt zmian zakłada nowelizację przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe poprzez wprowadzenie ustawowego, maksymalnego limitu liczby dzieci w oddziale przedszkolnym. Obecnie kwestia ta pozostaje w gestii ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, który określa ją w drodze rozporządzenia. W obowiązującym akcie wykonawczym limit ustalono na poziomie 25 dzieci, jednak brak ustawowej granicy powoduje, że parametr ten może zostać zmieniony w sposób dowolny.

Proponowana regulacja ma ograniczyć tę swobodę poprzez ustanowienie maksymalnego limitu 18 dzieci w oddziale przedszkola, co – według projektodawców – zapewni wyższy standard opieki i wychowania. Dane statystyczne wskazują, że w roku szkolnym 2024/2025 średnia liczba dzieci w oddziale wynosiła około 19, co oznacza, że wprowadzenie nowego limitu nie wymagałoby radykalnej reorganizacji systemu ani znaczącego wzrostu nakładów finansowych. Zmiana miałaby raczej charakter korekcyjny, koncentrujący się na największych ośrodkach.

Projektodawcy podkreślają również, że niż demograficzny bywa wykorzystywany jako argument do likwidacji oddziałów lub całych placówek. Ustawowe obniżenie limitu mogłoby przeciwdziałać takim praktykom, stabilizując funkcjonowanie przedszkoli i ograniczając presję na łączenie grup.

Zmniejszenie liczebności oddziałów ma także wymiar jakościowy. Badania Organisation for Economic Co-operation and Development wskazują, że niższy wskaźnik dzieci przypadających na nauczyciela sprzyja budowaniu relacji, indywidualizacji pracy oraz poprawie rozwoju poznawczego i emocjonalnego najmłodszych. W państwach OECD średnio na jednego nauczyciela przypada około 13 dzieci, co pokazuje dystans między Polską a dominującymi standardami międzynarodowymi.

Projekt zwraca również uwagę na konieczność dostosowania modelu finansowania wychowania przedszkolnego. Obowiązujące przepisy ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego uzależniają wysokość środków przede wszystkim od liczby dzieci. W praktyce oznacza to, że samorządy są finansowo motywowane do utrzymywania licznych oddziałów. Wprowadzenie limitu 18 dzieci powinno zostać poprzedzone zmianą zasad podziału środków tak, aby premiować tworzenie mniejszych grup i zapewnić jednostkom samorządu terytorialnego odpowiednie wsparcie finansowe.

Projektowana regulacja nie jest objęta prawem Unii Europejskiej. Jej zasadniczym celem jest podniesienie jakości wychowania przedszkolnego poprzez ustawowe zagwarantowanie bezpiecznej i bardziej indywidualnej opieki nad dziećmi.