Projekt ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE stanowi odpowiedź na konieczność krajowego wdrożenia unijnego instrumentu SAFE, ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2025/1106. Choć rozporządzenie to ma bezpośrednie zastosowanie, jego skuteczna realizacja wymaga stworzenia na poziomie krajowym jasnych ram instytucjonalnych, finansowych i proceduralnych, umożliwiających korzystanie z unijnego wsparcia.

Celem projektowanej ustawy jest zapewnienie podstaw prawnych do zaciągnięcia przez Polskę pożyczki SAFE, jej obsługi oraz przeznaczenia środków na inwestycje w europejski przemysł obronny i bezpieczeństwo państwa. Polska złożyła już wniosek o finansowanie opiewające na kwotę ponad 43,7 mld euro, a zawarcie umowy pożyczkowej z Komisją Europejską planowane jest na marzec 2026 r., co determinuje pilność wejścia w życie ustawy.

Projekt zakłada utworzenie Finansowego Instrumentu Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE (FIZB) jako wyodrębnionego instrumentu finansowego, obsługiwanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego, działający w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa. BGK pełni rolę pożyczkobiorcy, natomiast minister właściwy do spraw finansów publicznych występuje jako gwarant, co ma kluczowe znaczenie dla stabilności finansów publicznych.

Środki gromadzone w ramach FIZB mają pochodzić zarówno z pożyczki SAFE, jak i ze środków krajowych i zagranicznych, przy czym ustawa wyraźnie rozdziela te źródła finansowania. Ma to zapewnić zgodność z unijnymi zasadami kwalifikowalności wydatków oraz przejrzystość gospodarowania środkami publicznymi. Finansowanie obejmie wyłącznie zadania zaakceptowane przez Komisję Europejską, w tym również te realizowane od 29 maja 2025 r., czyli od wejścia w życie rozporządzenia SAFE, z możliwością zwrotu poniesionych już kosztów.

Projektowana regulacja wprowadza także system kontroli, audytu i sprawozdawczości, zgodny z wymogami prawa UE oraz krajowych przepisów o finansach publicznych. Przewidziano długoterminowy model spłaty zobowiązań – nawet do 45 lat, z dziesięcioletnim okresem karencji w spłacie kapitału, co ma ograniczyć krótkoterminowe obciążenia budżetu państwa.

Planowane przyjęcie projektu przez Radę Ministrów w I kwartale 2026 r. wpisuje się w szerszy kontekst wzmacniania zdolności obronnych państwa. Ustawa ma umożliwić szybkie i bezpieczne finansowanie kluczowych inwestycji obronnych, przy jednoczesnym zachowaniu przejrzystości i stabilności systemu finansów publicznych.

źródło: Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, numer projektu: UD357, data publikacji: 13.01.2026 r.