Słodkie napoje i konkursowe wygrane już wkrótce mogą kosztować więcej. Rząd zapowiada podniesienie opłaty cukrowej oraz podatku od nagród, argumentując to potrzebą aktualizacji stawek i troską o zdrowie publiczne. Czy to realna walka z nadmiarem cukru, czy raczej sposób na zwiększenie wpływów do budżetu?

Cele zmian w ustawie o zdrowiu publicznym:

1. dostosowanie wysokości opłaty „cukrowej” do obecnych realiów rynkowych – aktualna stawka, obowiązująca od 2020 r., nie przystaje do wzrostu cen napojów i tym samym nie spełnia już swojej funkcji prozdrowotnej,
2. zwiększenie skuteczności opłaty w kształtowaniu zachowań konsumenckich – obecnie niska opłata nie ogranicza w sposób zauważalny spożycia słodzonych napojów, co osłabia jej efekt zdrowotny,
3. wzmocnienie efektu zdrowotnego poprzez wyższe stawki – podniesienie opłaty ma skłonić konsumentów do wyboru zdrowszych produktów i tym samym przyczynić się do zmniejszenia problemów zdrowotnych wynikających z nadmiernego spożycia cukru,
4. uzasadnienie ekonomiczne i administracyjne – przy obecnym niskim poziomie opłaty koszty związane z jej poborem oraz kontrolą mogą przewyższać korzyści zdrowotne i fiskalne, dlatego konieczna jest jej rewizja.

Cele zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych:

1. aktualizacja przepisów dotyczących opodatkowania wygranych – obowiązujące od 2001 r. regulacje nie odzwierciedlają obecnych realiów gospodarczych i wzrostu wartości nagród,
2. dostosowanie stawek podatkowych do współczesnych warunków rynkowych – zmiana ma na celu zapewnienie bardziej proporcjonalnego i sprawiedliwego opodatkowania wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych,
3. zwiększenie przejrzystości i spójności systemu podatkowego – nowelizacja ma uporządkować zasady dotyczące opodatkowania wygranych oraz dopasować je do aktualnych praktyk rynkowych i społecznych.

Istota rozwiązań – zmiany w ustawie o zdrowiu publicznym:

1. podwyższenie opłat od napojów słodzonych i energetycznych, w celu ograniczenia ich dostępności cenowej i zwiększenia efektu zdrowotnego mechanizmu fiskalnego,
2. aktualizacja wysokości opłat:
• Opłata stała za napoje zawierające do 5 g cukru w 100 ml lub jakąkolwiek ilość substancji słodzącej – wzrost z 0,50 zł do 0,70 zł na litr napoju,
• Opłata zmienna za każdy gram cukru powyżej 5 g w 100 ml napoju – wzrost z 0,05 zł do 0,10 zł,
• Opłata za kofeinę lub taurynę (m.in. w napojach energetycznych) – wzrost z 0,10 zł do 1,00 zł,
• Maksymalna wysokość opłaty – zwiększenie z 1,20 zł do 1,80 zł na litr napoju,
3. Cel zmian: dostosowanie stawek opłat do aktualnych cen napojów oraz wzmocnienie bodźców prozdrowotnych poprzez ograniczenie konsumpcji napojów o wysokiej zawartości cukru lub substancji pobudzających.

Istota rozwiązań – zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych

1. Zmiana art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT – podwyższenie stawki zryczałtowanego podatku dochodowego od wygranych i nagród,
2. Zakres zmian:
• Stawka podatku od wygranych w konkursach, grach, zakładach wzajemnych oraz nagród związanych ze sprzedażą premiową wzrasta z 10% do 15% wartości wygranej lub nagrody,
• Nowe zasady dotyczą wygranych uzyskanych na terytorium państw członkowskich UE lub państw należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG),
3. Cel zmian: dostosowanie stawki podatkowej do współczesnych warunków ekonomicznych oraz wzrostu wartości nagród, a także zapewnienie większej równowagi fiskalnej.

Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to IV kwartał 2025 r.