Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego zakłada nowelizację przepisów o tymczasowym aresztowaniu ma dostosować polskie regulacje do standardów konstytucyjnych oraz europejskich zasad ochrony praw człowieka. Autorzy projektu nowelizacji wskazują, że obecne regulacje od lat są krytykowane przez ETPC i RPO. Reforma przepisów ma na celu ograniczenie przypadków nadmiernie długiego stosowania aresztu oraz wzmocnienie kontroli sądowej na decyzjami prokuratury. Ponadto, projektodawcy podkreślają, że tymczasowe aresztowanie nie może być formą kary ani narzędziem ułatwiającym pracę organów ścigania. Nowe przepisy mają zobowiązać sądy do dokładniejszego badania, czy izolacja podejrzanego jest rzeczywiście konieczna, proporcjonalna i uzasadniona okolicznościami sprawy. Zmiany mają również przeciwdziałać automatyzmowi w przedłużaniu aresztów, który wielokrotnie był wskazywany jako naruszenie praw obywatelskich.
Jednym z najważniejszych elementów reformy jest zaostrzenie zasad dotyczących dowodów zdobytych nielegalnie. Projekt przewiduje całkowity zakaz wykorzystywania w procesie dowodów uzyskanych z naruszeniem prawa, w tym za pomocą czynu zabronionego. Dodatkowo decyzje dotyczące wykorzystania materiałów z kontroli operacyjnej mają zostać objęte obowiązkową kontrolą sądu, co ograniczy samodzielne uprawnienia prokuratora.
Nowelizacja zakłada także zwiększenie dostępu zatrzymanych do obrońcy już od pierwszych chwil po zatrzymaniu. Minister Sprawiedliwości będzie zobowiązany do stworzenia całodobowego systemu dyżurów adwokatów i radców prawnych, dostępnych przez siedem dni w tygodniu. Projekt ma w założeniu poprawić standard ochrony praw obywatelskich, zwiększyć zaufanie do wymiaru sprawiedliwości oraz ograniczyć społeczne i finansowe koszty przewlekłego stosowania aresztów tymczasowych.
źródło: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Wniesione projekty ustaw, którym jeszcze nie został nadany nr druku, Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego, wnioskodawca: grupa posłów Polska2050, data wpływu: 22.05.2026 r, stan na 25.05.2026 r. - skierowany do opinii BEOS (analiza skutków ekonomicznych), dostęp: 25.05.2026 r.