Blog

Rewolucja na uczelniach w 2026 roku. Nowe prawo ma wzmocnić bezpieczeństwo, równość i przejrzystość w szkolnictwie wyższym

PCC Poland
2026-05-28

Projekt nowelizacjiustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego powstał w odpowiedzi na rekomendacje Akademickiej Sieci Bezpieczeństwa i Równości. Celem nowych regulacji jest wzmocnienie ochrony wartości akademickich, przeciwdziałanie dyskryminacji oraz poprawa bezpieczeństwa na uczelniach. Ustawodawca koncentruje się na pełnej modernizacji zasad funkcjonowania szkół wyższych w ośmiu kluczowych obszarach - zmiany obejmują kwestie organizacyjne, standardy etyczne i proceduralne.


Jedną z istotnych reform jest zastąpienia określenia "pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi" pojęciem "pracownicy administracji akademickiej", co jest skutkiem konsultacji środowiskowych prowadzonych przez Forum Administracji Akademickiej we współpracy z Uniwersytetem SWPS. Projekt ustawy nowelizującej wprowadza również instytucję rzecznika akademickiego, który ma działać w oparciu o standardy niezależności i poufności wyznaczone przez International Ombuds Organisation. Przewidziano także stworzenie podstaw prawnych dla działania straży akademickiej, która ma przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa na kampusach.


Zmiany w ustawie nowelizującej dotyczą również wzmocnienia mechanizmów antydyskryminacyjnych i proceduralnych. Projektowane przepisy zakładają obowiązkowe szkolenia równościowe, antydyskryminacyjne i antymobbingowe dla studentów, doktorantów oraz pracowników uczelni. Wprowadzona ma zostać opcja mediacji w postępowaniu dyscyplinarnym, co ma usprawnić rozwiązywanie konfliktów w środowisku akademickim. Dodatkowo ustawodawca przewiduje doprecyzowanie dopuszczalności stosowania żeńskich firm nazw stanowisk i funkcji w dokumentach szkół wyższych.


Wśród proponowanych zmian można znaleźć również opracowanie procedury odwoławczej w konkursach na stanowiska nauczycieli akademickich oraz opracowanie nowych przepisów regulujących przeciwdziałanie konfliktom interesów w strukturach uczelni. Jeżeli projekt ustawy zostanie przyjęty to wejdzie w życie od 1 października 2026 r.


źródło: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Wniesione projekty ustaw, którym jeszcze nie został nadany nr druku, Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, wnioskodawca: grupa posłów Lewica, data wpływu: 26.05.2026 r., stan na 28.05.2026 r. - skierowany do opinii w sprawie OSR BEOS, dostęp: 28.05.2026 r.