Kompleksowa deregulacja i cyfryzacja procedur związanych z rejestracją pojazdów, czy zniesienie obowiązku legalizacji tablic rejestracyjnych – to jedne z założeń projektu Ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Projekt został już skierowany do Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Infrastruktury.
Projekt nowelizacji został opracowany w odpowiedzi na
postulaty zgłaszane do Ministerstwa Infrastruktury przez organu rejestrujące
oraz przedstawicieli branży motoryzacyjnej. Głównym założeniem tej inicjatywy
jest uproszczenie procedur administracyjnych oraz ograniczenie zbędnej
dokumentacji wymaganej od właścicieli pojazdów, ale też i urzędów. Do
kluczowych propozycji należy m.in. zniesienie obowiązku przedkładania dowodu
rejestracyjnego w sytuacji, gdy pojazd został przejęty przez gminę, powiat lub
Skarb Państwa. Ponadto planuje się zrezygnowanie z konieczności dołączania
zaświadczenia o badaniu technicznym dla pojazdów już zarejestrowanych w Polsce,
o ile pozytywny wynik badania znajduje się w centralnej ewidencji pojazdów.
Projekt nowelizacji wprowadza możliwość automatycznego
pobierania danych o pojeździe z systemu informacyjnego kraju UE, w którym był
wcześniej zarejestrowany. Rejestracja takiego pojazdu w Polsce będzie
poprzedzana pozyskaniem informacji przez Krajowy Punkt Kontaktowy. Rozwiązanie
to wpisuje się w unijną strategię interoperacyjności cyfrowej i realizuje opcję
przewidzianą w dyrektywie 1999/37/WE, wykorzystując system EUCARIS AVI. Podobne
mechanizmy działają już w Niemczech, Szwecji, Hiszpanii, Holandii i Finlandii. Dane
przekazywane innym państwom UE nie będą zawierać informacji o właścicielu lub
posiadaczu pojazdu, co zapewnia zgodność z unijnym rozporządzeniem o ochronie
danych osobowych (RODO).
Jedną z kluczowych zmian, postulowaną przez obywateli i
urzędy, jest rezygnacja z obowiązku legalizacji tablic rejestracyjnych przy
rejestracji pojazdu z zachowaniem dotychczasowego numeru. Właściciel pojazdu
będzie składał oświadczenie o czytelności i nienaruszonym stanie tablic oraz
znaku legalizacyjnego – pod rygorem odpowiedzialności karnej. W przypadku
wątpliwości co do stanu technicznego tablic, organ wyda nowe. Umożliwiono też
złożenie wniosku o pozwolenie czasowe, nawet jeśli nie występuje już ustawowy
obowiązek czasowej rejestracji. Według OSR zmiana ta może obniżyć dochody
jednostek samorządu terytorialnego o ok. 1,7 mln zł miesięcznie z tytułu opłat
za legalizację tablic.
Nowelizacja wprowadza możliwość składania wniosków o
rejestrację pojazdu w formie elektronicznej – przez usługę online ministra ds.
informatyzacji lub aplikację mObywatel. Alternatywnie, wniosek będzie mógł być
wypełniony przez urzędnika na podstawie danych z systemów teleinformatycznych,
a podpis złożony elektronicznie na odpowiednim urządzeniu. Zmiany te realizują
cele ustawy o informatyzacji oraz założenia tzw. „fiszki deregulacyjnej
MI-1-194”. Mają one ograniczyć ilość dokumentów papierowych, zmniejszyć koszty
dla JST i ułatwić obywatelom dostęp do usług. Koszt wdrożenia oszacowano na
maks. 8,5 mln zł.
Nowelizacja wprowadza katalog wyłączeń z obowiązku
rejestracji pojazdów, aby wyeliminować zbędne postępowania administracyjne.
Zgodnie z art. 73aa ust. 5a ustawy Prawo o ruchu drgogowym, obowiązek
rejestracji nie dotyczy pojazdów przejętych przez gminy lub powiaty w trybach
egzekucyjnych, spadkowych lub po likwidacji przedsiębiorstwa. Rejestracja nie
będzie też wymagana w przypadku trwałej utraty posiadania bez zmiany
właściciela (np. kradzież – ust. 6a) lub gdy pojazd został sprzedany przed
upływem terminu na jego rejestrację (ust. 7).
Doprecyzowano również, że termin na złożenie wniosku
rejestracyjnego rozpoczyna się:
– dla pojazdów nabytych w spadku – od dnia prawomocnego stwierdzenia nabycia
spadku lub sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia,
– dla pojazdów czasowo wycofanych – od dnia zakończenia okresu wycofania.
Zgodnie z art. 4 projektu, ustawa ma wejść w życie po
upływie 6 miesięcy od jej ogłoszenia, z pewnymi wyjątkami. Niektóre regulacje
zaczną obowiązywać z dniem 18 stycznia 2027 r.