Projekt ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw prowadza istotne zmiany mające na celu wdrożenie Reformy Systemu Budżetowego (RSB) w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Reforma ta jest realizowana etapami, w oparciu o kamienie milowe A2G i A2aG, które obejmują zarówno średniookresowe ramy budżetowe, jak i system klasyfikacji budżetowej oraz ocenę inwestycji publicznych.
W ramach kamienia milowego A2G skupiono się na rozszerzeniu zakresu stabilizującej reguły wydatkowej (SRW), obejmującej od 2025 r. około 90 jednostek sektora finansów publicznych. Celem tych zmian jest zwiększenie efektywności, przejrzystości i przewidywalności polityki budżetowej. Dostosowania objęły także sprawozdawczość budżetową, która została w pełni zintegrowana z Informatycznym Systemem Obsługi Budżetu Państwa TREZOR, umożliwiając monitorowanie wydatków i planowanie wieloletnie w perspektywie n+3.
Kamień milowy A2aG wprowadza nowy układ grup wydatków budżetu państwa, poprawiając prezentację ekonomicznego charakteru wydatków. Dotychczasowe grupy zostaną zastąpione nowymi, co pozwoli na czytelniejsze przedstawienie wydatków majątkowych, transferów oraz programów współfinansowanych środkami UE. Nowa klasyfikacja umożliwia jednolite ewidencjonowanie danych i spójność z systemami statystycznymi, a wytyczne ministra finansów w zakresie przypisywania paragrafów klasyfikacji do kont księgowych zwiększą przejrzystość procesów finansowych.
Projekt ustawy wprowadza także zmiany w zarządzaniu budżetem, mające na celu usprawnienie procesów planowania i wykonywania wydatków. Skrócono terminy opracowywania projektów planów finansowych i harmonogramów dochodów oraz wydatków, zwiększono kwotę wydatków majątkowych, które mogą być modyfikowane bez zgody ministra, a wojewodom przyznano możliwość przenoszenia środków w ramach realizacji zadań administracji rządowej. Dodatkowo, w uzasadnieniu do ustawy budżetowej będą publikowane plany finansowe funduszy powierzonych Bankowi Gospodarstwa Krajowego, co zapewni większą kontrolę i przejrzystość wykorzystania środków publicznych.
W obszarze zarządzania inwestycjami publicznymi projekt wprowadza obowiązek oceny inwestycji o wartości szacunkowej co najmniej 10 mln zł, publikacji ocen inwestycji powyżej 500 mln zł oraz informacji o inwestycjach o wartości kosztorysowej przekraczającej 100 mln zł. Celem tych regulacji jest większa przejrzystość, efektywność i gospodarność wydatkowania środków publicznych. Wprowadzone kryteria oceny będą elastyczne, publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej i dostosowywane do specyfiki poszczególnych działów administracji rządowej. Nowe regulacje nie obejmują inwestycji współfinansowanych z funduszy UE, jednostek posiadających autonomię budżetową ani inwestycji samorządowych i w obszarze obronności.
Projekt ustawy przewiduje także zmiany porządkujące i precyzujące przepisy w innych ustawach, takich jak:
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych,
- ustawa Prawo ochrony środowiska,
- ustawa o ochronie przyrody,
- ustawa o partnerstwie publiczno-prywatnym,
- ustawa o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu,
- ustawa o Krajowym Zasobie Nieruchomości
- ustawa o ochotniczych strażach pożarnych
- ustawa o obronie Ojczyzny.
Ich celem jest zapewnienie spójności przepisów oraz lepsze dostosowanie prawa do realiów zarządzania finansami publicznymi. Projekt wprowadza kompleksowe zmiany mające na celu usprawnienie planowania budżetowego, zwiększenie przejrzystości wydatków oraz podniesienie jakości oceny i realizacji inwestycji publicznych, co wpisuje się w realizację krajowego planu odbudowy i wzmacniania odporności systemu finansów publicznych.
źródło: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Wniesione projekty ustaw, RPW/4495/2026, data wpływu: 06.02.2026 r.