Celem reformy jest stworzenie trwałych, przejrzystych i wieloletnich ram finansowania infrastruktury kolejowej, które zapewnią stabilne środki na inwestycje realizowane przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Projekt ma umożliwić racjonalne planowanie dużych projektów infrastrukturalnych, w tym inwestycji współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, a jednocześnie ograniczyć ryzyko przerw inwestycyjnych i gwałtownej kumulacji wydatków w krótkich okresach budżetowych. W szerszej perspektywie zmiany mają wzmocnić konkurencyjność kolei względem transportu drogowego i zapewnić spójność z krajową oraz unijną polityką zrównoważonego transportu.

Projektowana reforma zakłada wzmocnienie roli Funduszu Kolejowego jako podstawowego instrumentu finansowania infrastruktury kolejowej. Zgodnie z nowym modelem całość finansowania tzw. kolejowych zadań krajowych – czyli inwestycji nieobjętych wsparciem unijnym – będzie realizowana wyłącznie ze środków FK. Ponadto Fundusz Kolejowy ma finansować także krajowy wkład własny do projektów współfinansowanych z UE, w tym realizowanych w ramach programów takich jak FEnIKS czy CEF.

Zmiana ta stanowi odpowiedź na słabości dotychczasowego systemu, który opierał się na niestabilnych i zróżnicowanych źródłach finansowania, w dużej mierze uzależnionych od corocznych decyzji budżetowych. Taki model znacząco ograniczał możliwość długofalowego planowania i realizacji wieloletnich inwestycji, co w warunkach rosnących potrzeb wynikających z Krajowego Programu Kolejowego i zobowiązań klimatycznych stało się istotną barierą rozwojową.

Kluczowym elementem reformy jest zmiana struktury dochodów funduszy transportowych. Projekt przewiduje modyfikację stawek podatku akcyzowego od paliw silnikowych oraz opłaty paliwowej, co w praktyce doprowadzi do spadku wpływów z akcyzy i jednoczesnego wzrostu wpływów z opłaty paliwowej. To właśnie opłata paliwowa stanowi główne źródło finansowania Funduszu Kolejowego.

Równolegle zostanie zmieniony podział wpływów z opłaty paliwowej pomiędzy Fundusz Kolejowy, Krajowy Fundusz Drogowy oraz Fundusz rozwoju przewozów autobusowych. Nowy mechanizm ma zagwarantować, że dodatkowe środki w pierwszej kolejności zasilą FK, przy jednoczesnym zachowaniu co najmniej dotychczasowego poziomu finansowania KFD i FRPA. Oznacza to instytucjonalne wzmocnienie kolei bez osłabiania pozostałych segmentów transportu publicznego.

Za opracowanie i przedłożenie projektu odpowiada Ministerstwo Infrastruktury, a osobą odpowiedzialną jest Piotr Malepszak, Podsekretarz Stanu. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to II kwartał 2026 r.

źródło: Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, nr projektu: UPRO7, data publikacji: 03.02.2026 r.