Blog

Przejrzystość TBS-ach i SIM-ach – czy to koniec z niejasnymi zasadami czynszów?

PCC Poland
2025-10-10

Towarzystwa Budownictwa Społecznego (TBS) i Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe (SIM) powstały po to, by pomagać tym, którzy nie są w stanie wynająć mieszkania na rynku komercyjnym ani kupić własnego lokum. Ich misją miało być zapewnienie stabilnego i uczciwego najmu – bez nadmiernych kosztów i z transparentnymi zasadami. Niestety, w wielu miejscach w Polsce ten model przestał działać tak, jak zakładano. Dlatego powstał projekt ustawy, który ma to zmienić.





Dlaczego potrzebne są zmiany?

Od lat mieszkańcy TBS-ów i SIM-ów sygnalizują problemy z niejasnymi i często zawyżonymi stawkami czynszów. Część towarzystw – wbrew intencjom ustawodawcy – wprowadzała mechanizmy, które prowadziły do drenowania finansów lokatorów. Zdarzało się, że pobierane od najemców środki były przeznaczane na cele inne niż eksploatacja, remonty czy spłata kredytów budowlanych – czyli podstawowe zadania TBS-ów. W niektórych przypadkach środki trafiały do powiązanych kapitałowo lub osobowo podmiotów, a mieszkańcy nie mieli żadnych narzędzi, by to zweryfikować. Takie działania, choć sprzeczne z duchem ustawy, stały się w wielu regionach niepokojącą normą. W efekcie osoby, które miały zyskać stabilne i przystępne cenowo mieszkanie, często były obciążane kosztami nieuzasadnionymi i nieprzejrzystymi.


Nowe przepisy = więcej jawności

Nowelizacja ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa zakłada wprowadzenie szeregu rozwiązań, które mają przywrócić transparentność i uczciwość w funkcjonowaniu SIM-ów i TBS-ów.



Najważniejsze zmiany:

1. jasne zasady ustalania czynszu - stawka czynszu będzie musiała być wyliczana tak, by suma wszystkich wpływów (z najmu lokali mieszkalnych i niemieszkalnych oraz innych źródeł przychodu) pokrywała wyłącznie: koszty eksploatacji budynków, koszty remontów, spłatę zobowiązań związanych z budową, koszty funkcjonowania SIM-u,

2.limity kosztów administracyjnych - projekt wprowadza maksymalne limity kosztów funkcjonowania SIM, zależne od wielkości zasobu mieszkaniowego. Ma to chronić mieszkańców przed przerzucaniem na nich nadmiernych kosztów zarządzania,

3. pełna transparentność finansowa - SIM-y będą zobowiązane do publikowania na swoich stronach internetowych informacji o kosztach funkcjonowania – w tym wydatkach na wynagrodzenia i umowy cywilnoprawne. Dzięki temu mieszkańcy oraz organy nadzoru zyskają realne narzędzie kontroli nad tym, jak zarządza się ich czynszami,

4. mechanizm stabilizujący czynsze – jeżeli SIM pobierze od najemców więcej, niż wynika z ustawowych zasad, nadwyżka trafi na kapitał dodatkowy. W przyszłości będzie on wykorzystywany do ograniczania podwyżek czynszu, co zapewni stabilność finansową lokatorów.


Co zyskają mieszkańcy?
Wprowadzenie nowych przepisów ma bardzo konkretne skutki społeczne. Kilkaset tysięcy najemców mieszkań w SIM-ach i TBS-ach może liczyć na realne obniżenie wydatków mieszkaniowych. Transparentne zasady rozliczania i obowiązek publikowania danych finansowych odbudują zaufanie lokatorów do tych instytucji. Jednocześnie ustawa nie obciąży budżetu państwa ani samorządów – zmiany mają charakter porządkujący, a nie kosztotwórczy.

Więcej zaufania – lepsze zarządzanie
TBS-y i SIM-y to ważny element polityki mieszkaniowej państwa. Dzięki nim wielu Polaków zyskało dach nad głową. Aby jednak ten system mógł działać sprawiedliwie, potrzebna jest uczciwość i przejrzystość w zarządzaniu. Projekt ustawy przygotowany przez posła Bartłomieja Wróblewskiego to krok w stronę większej jawności, społecznej odpowiedzialności i ochrony lokatorów. Jeśli proponowane zmiany zostaną przyjęte, TBS-y i SIM-y znów staną się tym, czym miały być od początku – bezpiecznym i uczciwym wsparciem dla osób, które najbardziej potrzebują pomocy mieszkaniowej.

źródło: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej