Rząd opublikował projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco. Jest to projekt deregulacyjny (DER), który wpisuje się w szerszy kierunek reform administracji publicznej, mający na celu ograniczenie formalizmów i przyspieszenie załatwiania spraw obywateli i przedsiębiorców.

Projekt stanowi realizację postulatów inicjatywy przedsiębiorców „SprawdzaMY”, dążącej do wprowadzenia pakietu uproszczeń i deregulacji w relacjach z administracją.

Cel projektu – deregulacja i przyspieszenie procedur

Projektowana ustawa zakłada rozszerzenie stosowania instytucji milczącego załatwienia sprawy, o której mowa w art. 122a Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa). Obecnie „milczące załatwienie sprawy” ma zastosowanie tylko w sytuacjach wyraźnie określonych w przepisach szczególnych – a tych w praktyce jest niewiele.

Celem reformy jest więc wprowadzenie tej instytucji do znacznie większej liczby procedur, zwłaszcza w sprawach o charakterze rutynowym lub niskiego ryzyka, gdzie nadmierny formalizm nie jest uzasadniony względami bezpieczeństwa, ochrony środowiska czy porządku publicznego.

W praktyce oznacza to, że jeżeli organ administracji nie wyda decyzji w ustawowym terminie, sprawa będzie uważana za załatwioną pozytywnie (tzw. milcząca zgoda).

Rozszerzenie mechanizmu milczącego załatwienia sprawy ma przynieść konkretne korzyści praktyczne:

a) przyspieszenie postępowań administracyjnych,
b) zwiększenie przewidywalności czasu oczekiwania na rozstrzygnięcie,
c) zmniejszenie kosztów administracyjnych po stronie obywateli i przedsiębiorców,
d) odciążenie organów administracji, które będą mogły skoncentrować się na sprawach bardziej złożonych.

Dzięki temu przedsiębiorcy będą mogli szybciej realizować inwestycje lub uzyskiwać niezbędne pozwolenia, bez konieczności wielomiesięcznego oczekiwania na decyzję administracyjną.

Jak będzie działać „milcząca zgoda”?

Instytucja „milczącej zgody” nie eliminuje całkowicie roli organu administracji. W dalszym ciągu urząd będzie zobowiązany do sprawdzenia warunków formalnych i merytorycznych wniosku. Jeżeli jednak w ustawowym terminie nie wystąpią przeszkody do pozytywnego rozstrzygnięcia, a organ nie wyda decyzji ani sprzeciwu, wniosek zostanie uznany za rozpatrzony pozytywnie.

Projekt ustawy nie zmienia też zasad dotyczących wznowienia, uchylenia czy stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 122g k.p.a., przepisy o nadzwyczajnych trybach postępowania będą stosowane odpowiednio także do spraw załatwionych milcząco.

Alternatywne formy uproszczeń

W niektórych obszarach, gdzie wprowadzenie klasycznej milczącej zgody nie jest możliwe (np. ze względu na wymogi prawa unijnego lub ochrony środowiska), projekt przewiduje inne formy proceduralnych uproszczeń, takie jak:

a) skrócenie terminów rozpatrzenia spraw,
b) milcząca zgoda dla określonego etapu postępowania,
c) warunkowa milcząca zgoda – z możliwością wydania decyzji przed upływem terminu.

Takie rozwiązania mają zachować równowagę między potrzebą deregulacji a zapewnieniem odpowiedniego poziomu kontroli administracyjnej.

Projekt ustawy wprowadza zmiany w wielu ustawach branżowych, które regulują postępowania administracyjne w różnych sektorach (np. budownictwo, gospodarka, ochrona środowiska, transport). W każdej z nich zostanie określony zakres zastosowania milczącego załatwienia sprawy lub innych uproszczeń proceduralnych.

Nowe przepisy będą miały zastosowanie wyłącznie do spraw wszczynanych po wejściu ustawy w życie – co pozwoli uniknąć chaosu prawnego i problemów z procedurami już toczącymi się.

Dla zapewnienia odpowiedniego przygotowania organów administracji (np. aktualizacji systemów teleinformatycznych i procedur wewnętrznych) przewidziano, że ustawa wejdzie w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Projekt ustawy to kolejny krok w kierunku odbiurokratyzowania procedur administracyjnych i zwiększenia efektywności działania administracji publicznej. Wprowadzenie milczącej zgody w szerszym zakresie ma szansę realnie skrócić czas załatwiania spraw, co szczególnie odczują przedsiębiorcy.

Jednocześnie, projekt zachowuje równowagę między szybkością postępowania a koniecznością zapewnienia zgodności z prawem unijnym i ochroną interesu publicznego.

To jedna z tych reform, które – choć techniczne w treści – mogą w praktyce przynieść wyraźne odczuwalne ułatwienia w codziennych kontaktach obywateli i firm z urzędami.

źródło: Serwis Rzeczypospolitej Polskiej