Blog

​Procedura cywilna na nowo – co zmieni się w KPC?

PCC Poland
2025-07-29

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ma na celu usunięcie wadliwych, ale też niespełniających wyznaczonego celu rozwiązań, które zostały wprowadzone na mocy wcześniejszych nowelizacji.


Sprawdź co się zmieni!





W zakresie przepisów ogólnych o procesie cywilnym:

1. rezygnacja z możliwości sprzeciwu strony wyrokowaniu na posiedzeniu niejawnym na postawie art. 148 (1) § 3 k.p.c.,
2. możliwość zawarcia ugody na posiedzeniu zdalnym – jeżeli do niej dojdzie, to sąd stwierdzi niemożność zawarcia ugody w protokole prowadzonym pisemnie z uwagi na nieobecność stron związaną ze zdalną formułą posiedzenia,
3. zarzut potrącenia – możliwość szerszego korzystania z zarzutu potrącenia przed sądem I instancji dzięki uchyleniu konkretnej bariery czasowej, która warunkowała skuteczne podniesienie zarzutu potrącenia. Dodatkowo sąd będzie mieć możliwość wydania wyroku rozstrzygającego o żądaniu pozwu z zastrzeżeniem rozstrzygnięcia zarzutu potrącenia wraz z objęciem prawomocnością materialną wyroku rozstrzygnięcia co do wierzytelności przedstawianej do potrącenia,
4. odpowiedź na pozew – przewodniczący w wezwaniu do złożenia odpowiedzi na pozew będzie miał możliwość oznaczenia okoliczności lub zagadnień wstępnych, które według sądu są najistotniejsze do rozstrzygnięcia sprawy. Dodatkowo, przewodniczący będzie mógł wyznaczać posiedzenia przygotowawcze i kierować sprawy na posiedzenia niejawne,
5. termin do sporządzenia uzasadnienia orzeczenia - likwidacja uprawnienia prezesa sądu do przedłużania terminu na sporządzenie uzasadnienia oraz ustanowienie jednolitego terminu – miesiąca na uzasadnienie wyroku i dwóch tygodni na uzasadnienie postanowienia – w postępowaniu przed sądem pierwszej i drugiej instancji,
6. środki zaskarżenia - projekt zakłada przywrócenie rozwiązań obowiązujących przed nowelizacją z 2019 r., w których to sąd – a nie przewodniczący – przeprowadza wstępną kontrolę środka odwoławczego oraz jego doręczenie stronie przeciwnej. Ma to na celu odciążenie sądów drugiej instancji od licznych i czasochłonnych czynności formalnych, co zrównoważy przywrócenie kolegialnego orzekania w postępowaniach apelacyjnych i zażaleniowych oraz odejście od tzw. zażalenia poziomego w sądzie pierwszej instancji.


W zakresie postępowań odrębnych:

1. uchylenie postępowania odrębnego w sprawach z udziałem konsumentów,
2. zmiany w postępowaniu w sprawach gospodarczych – usunięcie luk z art. 458[5] § 1 i 2 oraz § 4 k.p.c.,
3. postępowanie uproszczone – sąd będzie mógł rozpoznać na posiedzeniu niejawnym każdą sprawę w przypadku, gdy przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne – niezależnie od wartości sporu.


W zakresie postępowań zabezpieczających:

1. zmiany w regulacjach dotyczących doręczeń – wydane na posiedzeniu niejawnym postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia podlegającego wykonaniu przez organ egzekucyjny sąd doręcza tylko uprawnionemu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej,
2. zmiany w zakresie zabezpieczenia roszczeń w sprawach własności intelektualnej – uchylenie art. 730 § 1[1] k.p.c. To sąd będzie oceniać wiarygodność zabezpieczonego roszczenia.


W zakresie postępowań egzekucyjnych:

1. przedawnienie roszczeń w postępowaniu klauzulowym i egzekucyjnym – uchylenie kilku przepisów, które zostały wprowadzone na mocy nowelizacji w 2019 r. i zakładających konieczność badania przez sąd w postępowaniu klauzulowym przez sąd oraz przez organ egzekucyjny, czy roszczenie objęte tytułem egzekucyjnym i TW uległo przedawnieniu,
2. podwyższenie maksymalnej wysokości grzywien w postępowaniu egzekucyjnym,
3. zmiany w przepisach o egzekucji z ruchomości i nieruchomości.


W zakresie egzekucji czynności zastępowalnych i niezastępowanych - w nowym brzmieniu art. 1049 § 1 k.p.c. przewiduje się, że już przy udzieleniu umocowania wierzycielowi, na jego żądanie, sąd przyzna mu sumę potrzebną do wykonania czynności, jeżeli natomiast wierzyciel nie zażąda takiej sumy, sąd po zgłoszeniu przez niego wykonania czynności, przyzna mu od dłużnika zwrot wykazanych i celowych kosztów (art. 1049 § 1[1] k.p.c.).


źródło: Serwis Rzeczypospolitej Polskiej