Senacki projekt ustawy o zmianie ustawy o sejmowej komisji śledczej ma na celu wprowadzenie, tzw. "prawa ubogich", które będzie polegać na tym, że osoba niezamożna wezwana przed komisję śledczą będzie mieć możliwość uzyskania pomocy prawnej z urzędu - adwokata lub radcy prawnego. Obecne regulacje umożliwiają korzystanie z pełnomocnika, jednak osoba musi ustanowić go na własny koszt, a nowe rozwiązania mają zapewnić realny dostęp do profesjonalnej pomocy prawnej dla osób, które nie są w stanie samodzielnie jej sfinansować.
Projekt przewiduje możliwość złożenia przez osobę wezwaną pisemnego wniosku o ustanowienie jednego pełnomocnika z urzędu, jeżeli nie jest ona w stanie ponieść kosztów jego wynagrodzenia bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Wniosek będzie można złożyć najpóźniej do dnia pierwszego przesłuchania. Komisja będzie zobowiązana poinformować o takiej możliwości już w treści wezwania. Wniosek trafi do właściwego sądu rejonowego, który powinien rozpatrzyć go niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni.
W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku odpowiednia okręgowa rada adwokacka lub izba radców prawnych wyznaczy pełnomocnika z urzędu, który będzie wspierał osobę wezwaną podczas czynności związanych z przesłuchaniem. Jednocześnie ustanowienie pełnomocnika nie zwolni tej osoby z obowiązku osobistego stawienia się przed komisją i składania zeznań. Rozwiązania te mają zapewnić ochronę praw jednostki, a jednocześnie nie utrudniać ani nie spowalniać prac komisji śledczych.
Koszty pomocy prawnej z urzędu – obejmujące wynagrodzenie pełnomocnika i niezbędne wydatki – będzie ponosił Skarb Państwa, a ich rozliczeniem zajmie się sąd rejonowy właściwy dla siedziby komisji. Ustawa ma wejść w życie po 6 miesiącach od ogłoszenia, co pozwoli na przygotowanie odpowiednich przepisów wykonawczych i organizacyjnych
