Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawiło projekt ustawy zmieniającej ustawę o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Głównym celem nowelizacji jest dostosowanie krajowych przepisów do modyfikowanych regulacji unijnych oraz uwzględnienie doświadczeń wynikających z dotychczasowego wdrażania Planu.
Projekt obejmuje zarówno kwestie środowiskowe, jak i doprecyzowanie przepisów administracyjnych związanych z realizacją wsparcia finansowego dla rolników.
Nowa interwencja – ochrona torfowisk i terenów podmokłych
Jednym z kluczowych elementów zmian jest uruchomienie nowego rodzaju wsparcia w ramach interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznych pod nazwą „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo”.
Nowy instrument ma rekompensować rolnikom utracone dochody i poniesione koszty związane z obowiązkami wynikającymi z normy GAEC 2, która nakłada wymóg ochrony torfowisk i mokradeł. Wsparcie obejmie m.in. zakaz odwadniania takich terenów, utrzymanie trwałych użytków zielonych oraz ograniczenie głębokiej orki. Rolnicy będą mogli także uzyskać środki na przekształcenie gruntów ornych w łąki i pastwiska, co ma sprzyjać ochronie gleb organicznych i redukcji emisji gazów cieplarnianych.
Zmiana definicji trwałych użytków zielonych (TUZ)
Projekt zakłada również zmianę definicji trwałych użytków zielonych, czyli gruntów wykorzystywanych do uprawy traw i innych roślin pastewnych.
Dotychczas za TUZ uznawano grunty, które nie były objęte zmianowaniem upraw przez co najmniej 5 lat. Nowelizacja wydłuża ten okres do 7 lat, co jest zgodne z nowymi przepisami unijnymi. Zmiana ta ma przynieść większą elastyczność w gospodarowaniu ziemią, zwłaszcza dla hodowców zwierząt gospodarskich, i jednocześnie ograniczyć przypadki orki wykonywanej wyłącznie w celu uniknięcia uznania gruntu za TUZ.
Wsparcie dla zobowiązań wieloletnich i nowe zasady dobrostanu zwierząt
Ustawa obejmuje także rolników realizujących zobowiązania podjęte w poprzednich okresach programowania. Od kampanii 2026 roku finansowanie tych zobowiązań będzie kontynuowane ze środków PS WPR 2023–2027, co zapewni płynne przejście między programami i uniknie przerw w płatnościach.
Ponadto projekt rozszerza możliwość określania współczynnika punktowego dla praktyk podnoszących dobrostan zwierząt w ramach odpowiednich ekoschematów. Oznacza to większą elastyczność w zarządzaniu budżetem oraz możliwość reagowania na zmieniające się potrzeby produkcji zwierzęcej.
Doprecyzowanie zasad warunkowości społecznej
W projekcie przewidziano również doprecyzowanie przepisów dotyczących warunkowości społecznej, czyli zasad, według których naruszenia prawa pracy mogą skutkować sankcjami finansowymi wobec rolników.
Nowelizacja wskazuje, że podstawą do naliczenia kar przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będą wyłącznie decyzje Państwowej Inspekcji Pracy wydane w formie pisemnej. Ma to wyeliminować wątpliwości interpretacyjne dotyczące decyzji ustnych wydawanych w trakcie kontroli.
Cel i harmonogram zmian
Wszystkie proponowane modyfikacje wynikają z potrzeby dostosowania polskiego prawa do nowelizowanego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115. Polska planuje wdrożyć przepisy najpóźniej do 15 marca 2026 roku, tak aby mogły obowiązywać od momentu rozpoczęcia kampanii wnioskowej w ramach płatności bezpośrednich.
Projekt został przygotowany przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a jego przyjęcie przez Radę Ministrów zaplanowano na IV kwartał 2025 roku.
źródło: Serwis Rzeczypospolitej Polskiej