Projekt ustawy o zmianie przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o portach i przystaniach morskich stanowi odpowiedź na wieloletnie zastrzeżenia Komisji Europejskiej dotyczące zgodności polskich regulacji z zasadami pomocy publicznej. Jego głównym celem jest dostosowanie krajowych rozwiązań do prawa unijnego oraz wyeliminowanie ryzyka uznania dotychczasowych preferencji podatkowych za pomoc udzieloną niezgodnie z prawem.
Obowiązujące obecnie zwolnienie z CIT dochodów podmiotów zarządzających portami i przystaniami morskimi, przeznaczanych na rozwój infrastruktury portowej oraz realizację zadań ustawowych, od lat pozostaje przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Komisję Europejską. Utrzymywanie tego mechanizmu w niezmienionej formie mogłoby w przyszłości skutkować koniecznością odzyskania nienależnie przyznanej pomocy publicznej, co wiązałoby się z poważnymi konsekwencjami finansowymi zarówno dla beneficjentów, jak i Skarbu Państwa.
Projekt zakłada odejście od zwolnienia podatkowego na rzecz nowej konstrukcji ulgi polegającej na bezpośrednim odliczeniu określonych wydatków od należnego podatku CIT. Rozwiązanie to ma charakter bardziej przejrzysty i pozostaje w zgodzie z unijnymi regulacjami dotyczącymi pomocy publicznej, w szczególności z rozporządzeniem Komisji nr 651/2014. Pomoc będzie przyznawana automatycznie wraz ze złożeniem rocznego zeznania podatkowego, co ma zapewnić ciągłość wsparcia dla inwestycji portowych.
Jednocześnie projekt wprowadza mechanizmy kontrolne po stronie administracji morskiej. Podmioty korzystające z odliczeń będą zobowiązane do składania szczegółowych sprawozdań z poniesionych wydatków, potwierdzonych raportem biegłego rewidenta. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości możliwe będzie wydanie decyzji nakazującej zwrot nienależnie uzyskanej pomocy.
Planowane zmiany mają na celu nie tylko zabezpieczenie interesów państwa w relacjach z instytucjami unijnymi, lecz także utrzymanie konkurencyjności polskich portów i stworzenie stabilnych warunków dla ich dalszego rozwoju inwestycyjnego. Projekt został przygotowany we współpracy z kluczowymi portami o znaczeniu strategicznym dla gospodarki i ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w drugim kwartale 2026 r.
źródło: Serwis Rzeczypospolitej Polskiej
