Projekt ustawy o społecznych zasobach mieszkaniowych oraz o wsparciu inwestycji mieszkaniowych ma stanowić odpowiedź na narastający problem ograniczonej dostępności mieszkań dla osób o niskich i umiarkowanych dochodach. Celem nowych regulacji jest przede wszystkim uporządkowanie systemu mieszkalnictwa społecznego, zwiększenie efektywności finansowania inwestycji oraz poprawa dostępności lokali poza rynkiem komercyjnym. Projekt wpisuje się w szerszą reformę polityki mieszkaniowej państwa, która zakłada przeznaczenie około 45 mld zł na rozwój zasobów mieszkaniowych w latach 2025–2030.
Projektodawca zwraca uwagę, że dotychczasowe przepisy okazały się niewystarczające i zbyt rozproszone, co utrudniało skuteczne realizowanie inwestycji mieszkaniowych. Problemy dotyczyły m.in. niejasnego podziału między budownictwem społecznym a spółdzielczym, ograniczonych kompetencji gmin oraz skomplikowanych procedur uzyskiwania wsparcia finansowego. Nowe przepisy mają zatem zapewnić większą przejrzystość systemu, uproszczenie procedur oraz lepsze dostosowanie instrumentów wsparcia do specyfiki społecznych inicjatyw mieszkaniowych i spółdzielni.
Istotnym elementem reformy będzie także konsolidacja obowiązujących regulacji poprzez zastąpienie trzech dotychczasowych ustaw jednym kompleksowym aktem prawnym. Projekt przewiduje m.in. wyodrębnienie dwóch kategorii mieszkań – społecznego zasobu czynszowego oraz społecznego zasobu lokatorskiego – wraz z odmiennymi zasadami finansowania i kryteriami dochodowymi. Dodatkowo planowane jest wzmocnienie roli gmin poprzez przyznanie im nowych kompetencji kontrolnych, a także zwiększenie wpływu mieszkańców na funkcjonowanie inwestycji dzięki możliwości tworzenia rad najemców opiniujących kwestie czynszów czy planów remontowych.
Nowe rozwiązania mają również ograniczyć bariery finansowe związane z uzyskaniem mieszkania społecznego. Projekt zakłada kierowanie części bezzwrotnego wsparcia bezpośrednio do inwestorów, uproszczenie systemu kredytowania oraz bardziej sprawiedliwy podział środków publicznych pomiędzy gminy. Szczególne znaczenie ma również proponowany zakaz sprzedaży mieszkań wybudowanych z bezzwrotnym wsparciem publicznym, co ma zabezpieczyć trwałość społecznych zasobów mieszkaniowych. Zgodnie z założeniami Ministerstwa Finansów i Gospodarki oraz Ministerstwa Rozwoju i Technologii projekt ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2026 roku.
źródło: Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, Projekt ustawy o społecznych zasobach mieszkaniowych oraz o wsparciu inwestycji mieszkaniowych, numer projektu: UA13, data publikacji: 19.05.2026 r., dostęp: 20.05.2026 r.