Do Sejmu trafił poselski projekt nowelizacji Kodeksu karnego oraz Kodeksu wykroczeń, którego celem jest skuteczniejsze przeciwdziałanie utrudnianiu kontaktów z małoletnim oraz utrudnianiu sprawowania opieki nad dzieckiem, mimo obowiązujących orzeczeń sądowych lub zawartych ugód. Projekt stanowi odpowiedź na wieloletni problem braku realnych instrumentów prawnych, które pozwalałyby przeciwdziałać zjawisku tzw. alienacji rodzicielskiej.

Obowiązujące dziś mechanizmy, oparte głównie na sankcjach pieniężnych w postępowaniu cywilnym, okazują się w praktyce nieskuteczne. Egzekucja grzywien bywa bezskuteczna, a samo zagrożenie finansowe często nie prowadzi do zmiany zachowania rodzica. Tymczasem utrudnianie kontaktów z dzieckiem jest formą przemocy psychicznej, niosącą poważne konsekwencje dla rozwoju emocjonalnego i psychicznego małoletnich.

Projekt przewiduje wprowadzenie do Kodeksu karnego nowego przestępstwa polegającego na uporczywym utrudnianiu kontaktów dziecka z rodzicem lub inną osobą bliską, a także uporczywym utrudnianiu sprawowania opieki nad małoletnim. Co istotne, ustawodawca świadomie rezygnuje z definicji „alienacji rodzicielskiej”, aby ochrona nie ograniczała się wyłącznie do relacji rodzic–dziecko, lecz obejmowała również dziadków i inne osoby ważne dla dziecka. Odpowiedzialność karna będzie możliwa wyłącznie w przypadku działania umyślnego, a katalog kar obejmie grzywnę, ograniczenie wolności albo karę pozbawienia wolności do roku.

Dodatkowo projekt zakłada, że jednorazowe naruszenie obowiązku realizacji kontaktów będzie kwalifikowane jako wykroczenie, zagrożone karą grzywny albo nagany, ścigane na wniosek pokrzywdzonego. Rozwiązanie to ma pełnić przede wszystkim funkcję prewencyjną i dyscyplinującą, zanim dojdzie do utrwalenia zachowań alienujących.

Nowością w polskim prawie karnym ma być także możliwość zastosowania środka zabezpieczającego w postaci terapii lub spotkań z psychologiem dziecięcym. Sąd – niezależnie od orzeczonej kary – będzie mógł zobowiązać sprawcę do udziału w terapii, jeżeli uzna to za konieczne dla zapobieżenia dalszym naruszeniom i ochrony dobra dziecka.

Projektodawcy podkreślają, że proponowane zmiany nie generują skutków finansowych dla budżetu państwa ani samorządów, nie wpływają na działalność gospodarczą i pozostają zgodne z prawem Unii Europejskiej. W wymiarze społecznym celem regulacji jest wzmocnienie ochrony więzi rodzinnych, poprawa dobrostanu psychicznego dzieci oraz realne zwiększenie respektowania orzeczeń sądów rodzinnych.

źródło: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej