Blog

Neutralność płci w pracy - kontrowersje i planowane zmiany w prawie

PCC Poland
2026-01-22

Projektowana ustawa zmieniająca Kodeks pracy, która obecnie znajduje się w procesie legislacyjnym ma na celu uchylenie przepisów Kodeksu pracy wprowadzonych ustawą z dnia 4 czerwca 2025 r., które nakładały na pracodawców obowiązek stosowania neutralności płciowej w nazwach stanowisk pracy oraz w treści ogłoszeń rekrutacyjnych.


Zdaniem autorów projektu, wcześniejsze regulacje zostały wprowadzone bez wystarczającego uzasadnienia merytorycznego, nie odpowiadając na realne potrzeby rynku pracy i pozostając w sprzeczności z utrwaloną praktyką językową i organizacyjną w stosunkach pracy. Celem nowej ustawy jest przywrócenie poprzedniego stanu prawnego, który umożliwiał skuteczną ochronę przed dyskryminacją w zatrudnieniu, jednocześnie eliminując nadmierne obowiązki formalne nakładane na pracodawców oraz upraszczając system prawa pracy.


Projekt przewiduje uchylenie przepisów wymagających od pracodawców stosowania neutralnych pod względem płci nazw stanowisk pracy oraz odpowiedniego języka w ogłoszeniach rekrutacyjnych. Nie zmienia to obowiązujących zasad zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu, które pozostają w mocy i nadal chronią osoby poszukujące pracy oraz pracowników. W opinii wnioskodawców, skuteczna ochrona przed dyskryminacją nie powinna opierać się na formalnych wymogach językowych, które w praktyce nie przekładają się na rzeczywistą poprawę sytuacji kandydatów, lecz powinna być egzekwowana w ramach istniejących przepisów prawa.


Wprowadzenie obowiązku neutralności w ogłoszeniach i nazwach stanowisk spotkało się z powszechnym sprzeciwem społecznym, szczególnie wśród pracodawców, środowisk gospodarczych oraz części osób poszukujących zatrudnienia. Doświadczenie praktyczne wskazuje, że tego typu obowiązki generują liczne wątpliwości interpretacyjne i mogą prowadzić do sporów prawnych, nie przynosząc przy tym realnych korzyści w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji. Co istotne, przepis wprowadzający te wymagania został uchwalony w formie poprawki w trakcie prac komisji sejmowej, bez wcześniejszych konsultacji z pracodawcami ani pracownikami.


Projektodawcy podkreślają, że obowiązujące przepisy: nie zwiększają realnie równości w dostępie do pracy, nadmiernie formalizują proces rekrutacji, prowadzą do niejasności interpretacyjnych oraz mogą zniechęcać kandydatów poprzez obniżenie przejrzystości ogłoszeń. Prawo pracy powinno tworzyć stabilne i zrozumiałe ramy dla stosunków pracy, a nie regulować kwestie językowe oderwane od praktyki społecznej.


Z punktu widzenia gospodarki, obowiązek stosowania neutralnych nazw stanowisk stanowi nadmierną ingerencję w swobodę działalności gospodarczej i autonomię organizacyjną pracodawców. Cele deklarowane przez ustawodawcę w 2025 r. mogą być realizowane przy użyciu istniejących przepisów Kodeksu pracy, bez dodatkowych formalnych wymagań. Nowelizacja przywraca przepisy zgodne z zasadą proporcjonalności oraz zasadą zaufania obywateli do prawa, nadając jej charakter deregulacyjny.


Ponadto, projektowana ustawa jest zgodna z prawem Unii Europejskiej, które nie wymaga stosowania neutralnych nazw stanowisk ani narzucania określonego języka w ogłoszeniach o pracę, pozostawiając tę kwestię do decyzji państw członkowskich.


Wejście w życie ustawy jest przewidziane z dniem następującym po jej ogłoszeniu, co ma na celu niezwłoczne usunięcie wadliwych i kontrowersyjnych przepisów z porządku prawnego oraz przywrócenie spójności regulacji w zakresie ochrony przed dyskryminacją w zatrudnieniu.


źródło: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Baza wniesionych projektów, Nr RPW/2433/2026, data wpływu: 22.01.2026 r.