Projekt ustawy o stażach ma na celu ujednolicenie i uporządkowanie zasad organizacji staży na otwartym rynku pracy, zapewniając jednocześnie wysoki standard edukacyjny, ochronę praw stażystów oraz transparentność ich odbywania. Rozwiązania przewidziane w ustawie koncentrują się na kilku kluczowych aspektach: wprowadzeniu jasnych i pisemnych umów stażowych, określeniu maksymalnego czasu trwania stażu, zapewnieniu wynagrodzenia i ubezpieczenia, wyznaczeniu opiekuna stażysty oraz zagwarantowaniu bezpieczeństwa i monitoringu przebiegu stażu. Ustawa ma również przeciwdziałać nadużyciom, takim jak zastępowanie stażem etatowego zatrudnienia oraz zwiększać przejrzystość rynku staży poprzez obowiązek publikowania informacji o warunkach pracy i zadaniach stażysty.

Cele projektu:

1. uregulowanie zasad organizacji staży oferowanych na otwartym rynku pracy w sposób zapewniający ich wysoką jakość,

2. dostosowanie przepisów do standardów UE, w szczególności do projektu zalecenia Rady UE w sprawie wzmocnionych ram jakości staży,

3. zapewnienie odpowiedniego komponentu edukacyjnego i przygotowania zawodowego staży,

4. ochrona praw stażystów przed nadużyciami i niejasnym statusem prawnym,

5. eliminacja zjawiska bezpłatnych staży oraz ograniczenie przypadków zastępowania stosunku pracy stażem,

6. likwidacja praktyk absolwenckich poprzez uchylenie ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich,

7. wprowadzenie jednolitych standardów jakości staży, które zastąpią obecne, rozproszone regulacje,

8. zwiększenie transparentności rynku staży, m. in. poprzez obowiązek pisemnej formy umowy i informowania o warunkach odbywania stażu,

9. zapewnienie odpłatności staży, w tym sprawiedliwego wynagrodzenia powiązanego z zadaniami i charakterem stażu,

10. wprowadzenie ograniczenia czasu trwania stażu - maksymalnie 6 miesięcy, z wyjątkami uzasadnionymi,

11. zagwarantowanie ochrony socjalnej i dostępu do ubezpieczeń społecznych dla stażystów,

12. zobowiązanie organizatorów do wyznaczania opiekuna stażu,

13. stworzenie mechanizmów zgłaszania nadużyć i złych warunków pracy oraz dostarczania informacji o takich kanałach,

14. wsparcie pracodawców w przyjmowaniu niepełnoletnich stażystów - dofinansowanie z Funduszu Pracy.

Jakie przygotowano rozwiązania?

1. likwidacja praktyk absolwenckich – uchylenie ustawy z 17 lipca 2009 r. i zastąpienie jej nowymi regulacjami dotyczącymi staży,

2. kontynuacja wsparcia dla pracodawców – zachowanie dofinansowania z Funduszu Pracy kosztów zatrudniania niepełnoletnich stażystów odbywających obowiązek nauki,

3. zakres stosowania ustawy – obejmie staże na otwartym rynku pracy; wyłączone będą praktyki i staże w ramach kształcenia formalnego, organizowane przez urzędy pracy lub wymagane w zawodach regulowanych,

4. staż jako umowa nazwana – regulacja zasad zawierania, wypowiadania i treści umowy stażowej (program, obowiązki, opiekun/mentor). W sprawach nieuregulowanych stosowany będzie Kodeks pracy,

5. bezpieczeństwo – zakaz powierzania stażystom prac szczególnie niebezpiecznych,

6. definicja stażu – czasowo ograniczona praktyka zawodowa o charakterze edukacyjno-szkoleniowym, mająca na celu zdobycie doświadczenia i zwiększenie szans zatrudnienia,

7. pisemna forma umowy – obowiązek zawierania umów na piśmie i zakaz wymagania wcześniejszego doświadczenia w danym zawodzie,

8. cele i program – każda umowa musi określać cele, program oraz zakres obowiązków dostosowanych do stażysty,

9. mentor/opiekun – obowiązek wyznaczenia osoby odpowiedzialnej za nadzór, ocenę i wsparcie stażysty,

10. limit czasu trwania – maksymalnie 6 miesięcy u jednego pracodawcy (z możliwością podziału na kilka umów),

11. zasady wypowiedzenia – 7 dni dla stażu do 3 miesięcy i 14 dni dla stażu od 3 do 6 miesięcy,

12. wynagrodzenie – obowiązkowe świadczenie pieniężne w wysokości min. 35% przeciętnego wynagrodzenia, nie wyższe niż przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej; proporcjonalne w przypadku częściowego wymiaru godzin,

13. ubezpieczenie – obowiązkowe objęcie stażystów ubezpieczeniami społecznymi na zasadach takich jak zleceniobiorcy,

14. BHP – zapewnienie bezpiecznych warunków pracy i odpowiednich środków ochrony,

15. czas pracy – nie dłużej niż 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo (z wyjątkami z Kodeksu pracy),

16. jakość i monitoring – obowiązek przestrzegania standardów jakości, monitorowania przebiegu stażu oraz wystawiania zaświadczeń o nabytych umiejętnościach w ciągu 7 dni od zakończenia,

17. transparentność – wymóg publikowania w ogłoszeniach informacji o zadaniach, warunkach pracy, wynagrodzeniu i elementach edukacyjnych,

18. raportowanie – organizator stażu ma przekazywać organom kontroli informacje o realizowanych stażach,

19. urlop stażysty – prawo do 1 dnia wolnego za każdy miesiąc w pierwszych 3 miesiącach i 2 dni wolne za każdy miesiąc w kolejnych 3 miesiącach stażu,

20. limit liczby stażystów – pracodawca nie może mieć więcej stażystów niż liczby zatrudnionych pracowników w pełnym wymiarze; dla samozatrudnionych dopuszczalny jest 1 stażysta,

21. kontrola PIP – Państwowa Inspekcja Pracy zyska uprawnienie do kontroli legalności staży,

22. doprecyzowanie innych ustaw – modyfikacje w ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia (m.in. w zakresie szkoleń).

źródło: Serwis Rzeczypospolitej Polskiej