Projektowana nowelizacja licznych ustaw sektorowych stanowi odpowiedź na wejście w życie unijnych regulacji ustanawiających Europejski Pojedynczy Punkt Dostępu (European Single Access Point – ESAP). Jej zasadniczym celem jest dostosowanie polskiego porządku prawnego do pakietu ESAP oraz wdrożenie dyrektywy (UE) 2024/790, będącej elementem szerszej strategii budowy Unii Rynków Kapitałowych.

ESAP ma pełnić funkcję centralnej, ogólnodostępnej platformy internetowej, zapewniającej jednolity dostęp do informacji finansowych i pozafinansowych podmiotów działających w Unii Europejskiej, istotnych z perspektywy rynków kapitałowych, usług finansowych oraz zrównoważonego rozwoju. System będzie prowadzony przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) i w założeniu ma zwiększyć przejrzystość rynku, ułatwić przepływ informacji oraz poprawić alokację kapitału w UE.

Nowe regulacje nie tworzą dodatkowych obowiązków sprawozdawczych, lecz nakładają wymóg równoległego przekazywania już publikowanych danych do ESAP, w określonych formatach technicznych i z użyciem wymaganych metadanych. Kluczowe znaczenie ma tu obowiązek stosowania formatów umożliwiających odczyt maszynowy lub ekstrakcję danych, zgodnie z wykonawczymi standardami technicznymi przyjętymi przez Komisję Europejską.

Istotnym elementem systemu jest także identyfikacja podmiotów za pomocą identyfikatora LEI (Legal Entity Identifier), zgodnego z normą ISO 17442. Co istotne, obowiązek uzyskania LEI ma charakter jednorazowy, a w Polsce jedynym podmiotem uprawnionym do jego nadawania pozostaje Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych. W określonych przypadkach, zwłaszcza gdy dane są generowane przez organy nadzorcze, identyfikator będzie przekazywany wyłącznie wtedy, gdy jest dostępny.

Projekt przewiduje również wyznaczenie krajowych organów zbierających dane, takich jak m.in. KNF, BFG, Polska Agencja Nadzoru Audytowego czy Centralna Informacja KRS, które będą pośredniczyć w przekazywaniu informacji do ESAP oraz odpowiadać za ich automatyczną walidację techniczną. Dane niespełniające wymogów formalnych będą odrzucane, co wymusi ich korektę i ponowne przekazanie.

Szczególną uwagę poświęcono ochronie danych osobowych. Przetwarzanie danych w ESAP odbywa się na podstawie RODO, przy czym okres ich udostępniania jest co do zasady ograniczony do 5 lat, chyba że prawo unijne stanowi inaczej. Jednocześnie informacje jako takie mają pozostać dostępne w systemie przez minimum 10 lat.

Nowelizacja obejmuje szeroki katalog ustaw, w tym m.in. ustawę o rachunkowości, Kodeks spółek handlowych, Prawo bankowe, ustawę o obrocie instrumentami finansowymi czy ustawę o ofercie publicznej. Państwa członkowskie są zobowiązane do implementacji przepisów do 10 stycznia 2026 r., przy czym część regulacji – w szczególności wynikających z dyrektywy 2024/790 – musi zostać wdrożona wcześniej, do 29 września 2025 r.

W praktyce ESAP oznacza nowy standard dostępności i interoperacyjności danych rynkowych, który – choć technicznie wymagający – ma w długiej perspektywie zwiększyć transparentność, konkurencyjność i integrację europejskich rynków finansowych.

źródło: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Baza wniesionych projektów ustaw, RPW/855/2026, data wpływu: 09.01.2026 r.