W Ministerstwie Infrastruktury trwają prace nad obszerną nowelizacją ustawy o tachografach oraz szeregu innych aktów prawnych regulujących funkcjonowanie rynku transportu drogowego. Projekt ma przede wszystkim dostosować polskie przepisy do najnowszych regulacji unijnych, ale również uporządkować i usprawnić procedury, które w obecnym kształcie nierzadko sprawiają uczestnikom rynku spore trudności.
Punktem wyjścia dla projektodawców jest konieczność zmiany ustawy z 5 lipca 2018 r. o tachografach. Dotychczasowe regulacje dotyczące wydawania, przedłużania i wymiany kart do tachografów okazały się mało precyzyjne, a w praktyce wywoływały wiele wątpliwości interpretacyjnych. Nowa ustawa ma uporządkować te procedury, wprowadzając jasny tryb postępowania oraz przejrzysty system odwoławczy. Intencją ustawodawcy jest przyspieszenie i unowocześnienie całego procesu, tak aby użytkownicy kart tachografowych mogli bez zakłóceń wykonywać swoje obowiązki zawodowe.
Jednym z ważniejszych elementów reformy jest również przeniesienie decyzji wydawanych warsztatom – dotyczących instalacji, przeglądów i napraw tachografów – z tradycyjnych druków zabezpieczonych na dokumenty elektroniczne. Dotychczasowa forma, mimo swojej ochronnej funkcji, okazała się niepraktyczna: generowała koszty, wydłużała czas postępowania i praktycznie uniemożliwiała pełną cyfryzację procesu. Nowelizacja ma to zmienić, opierając system autoryzacji na kwalifikowanym podpisie elektronicznym, który już dziś stanowi standard w wielu innych obszarach działalności administracji publicznej.
Projekt ustawy realizuje również obowiązek wdrożenia szeregu zmian wynikających z aktów prawnych Unii Europejskiej. Jedną z nich jest konieczność zapewnienia publicznego dostępu – w formie aktualizowanych zestawień – do wykazów zatwierdzonych warsztatów oraz wydanych im kart. Zmiany te wynikają z rozporządzenia (UE) 2024/1230 i mają na celu zwiększenie przejrzystości i ujednolicenie standardów obowiązujących we wszystkich państwach członkowskich. Wprowadzenie takiej formy publikacji wymaga odpowiedniej modyfikacji ustawy o tachografach.
To jednak dopiero początek zakresu przewidywanych zmian. Projekt obejmuje także nowelizację ustawy o transporcie drogowym, której celem jest dostosowanie polskiego systemu do nowych unijnych zasad dotyczących oceny ryzyka przedsiębiorstw transportowych. Rozporządzenia Komisji (UE) 2022/695 oraz 2023/2381 modyfikują zasady prowadzenia krajowych rejestrów oraz określają obowiązek wymiany danych między organami kontrolnymi państw członkowskich. W konsekwencji konieczne stało się przebudowanie funkcjonowania systemu KREPTD oraz centralnej ewidencji naruszeń, tak aby organy w całej Unii mogły skutecznie wymieniać informacje o przedsiębiorcach transportowych i ich naruszeniach.
Znaczące zmiany dotyczą również kierowców pochodzących z krajów trzecich, którzy wykonują przewozy na rzecz przewoźników mających siedziby w UE. Zgodnie z dyrektywą 2022/2561 muszą oni mieć możliwość udowodnienia posiadanych kwalifikacji zawodowych poprzez okazanie świadectwa kierowcy z odpowiednim unijnym kodem „95”. Polskie przepisy wymagają więc doprecyzowania i ujednolicenia zasad wydawania, kontroli i ewentualnego zwrotu takich dokumentów, tak aby spełnić wymogi unijnego prawodawstwa.
Nowelizacja nie ogranicza się do ustaw dotyczących stricte transportu drogowego. Projekt przewiduje również zmiany w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w ustawie o udostępnianiu informacji gospodarczych. Modyfikacje te mają na celu usprawnienie przepływu danych między organami oraz uproszczenie procesu związanego z obsługą świadectw kierowcy.
Za przygotowanie projektu odpowiada Ministerstwo Infrastruktury, a prace nad regulacją nadzoruje sekretarz stanu Stanisław Bukowiec. Według aktualnych założeń projekt ma zostać przedłożony Radzie Ministrów w drugim kwartale 2026 r.. Jeżeli ustawa zostanie przyjęta w planowanym kształcie, można oczekiwać znaczącego uporządkowania przepisów oraz dostosowania polskiego prawa transportowego do najnowszych standardów obowiązujących w Unii Europejskiej.
Planowana reforma ma nie tylko zmodernizować narzędzia administracyjne, lecz także zwiększyć transparentność, usprawnić kontrolę i poprawić jakość danych wykorzystywanych przez organy nadzorcze w całej Europie. Dla przedsiębiorców transportowych oraz kierowców oznacza to bardziej przejrzyste zasady, szybszą obsługę i – docelowo – sprawniejsze funkcjonowanie całego sektora.
źródło: Serwis Rzeczypospolitej Polskiej