Po roku funkcjonowania ustawy z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej ustawodawca zdecydował się na jej nowelizację. Zmiany są efektem ewaluacji przepisów oraz uwag zgłaszanych przez wojewodów, samorządy i podmioty ochrony ludności w toku realizacji Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Projekt ma charakter porządkujący i doprecyzowujący – jego celem jest usunięcie wątpliwości interpretacyjnych, usprawnienie mechanizmów organizacyjnych oraz wzmocnienie skuteczności systemu. Nowelizacja obejmuje m.in. rozszerzenie katalogu podmiotów ochrony ludności (w tym o jednostki wojskowej ochrony przeciwpożarowej), doprecyzowanie zasad kontroli zadań zlecanych oraz uregulowanie kwestii finansowania i funkcjonowania Programu w perspektywie pięcioletniej.

Istotnym elementem projektu jest wprowadzenie nowej kategorii infrastruktury – „punktów schronienia”, które mają uzupełnić sieć budowli ochronnych. Punkty te nie będą formalnie uznawane za obiekty zbiorowej ochrony, lecz mają zapewniać podstawową funkcję ochronną w sytuacjach nagłych zagrożeń, w szczególności ataków z użyciem środków konwencjonalnych. Projekt precyzuje również zasady organizacji miejsc doraźnego schronienia w budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej, w tym określa konkretne wskaźniki pojemności oraz wprowadza możliwość odstępstw w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Celem tych zmian jest zwiększenie dostępności miejsc schronienia oraz skrócenie czasu dojścia do bezpiecznej przestrzeni.

Nowelizacja w sposób kompleksowy modyfikuje także zasady funkcjonowania Ewidencji Obrony Cywilnej oraz korpusu obrony cywilnej – porządkuje strukturę ewidencji, ogranicza zakres przetwarzanych danych i wzmacnia podstawy ustawowe ich ochrony. W obszarze finansowania przewidziano mechanizmy umożliwiające realizację inwestycji wieloletnich oraz elastyczne przesuwanie środków budżetowych, a w wybranych przypadkach – wyłączenia ze stosowania przepisów o zamówieniach publicznych z uwagi na bezpieczeństwo państwa. Projekt zakłada wejście w życie ustawy po 14 dniach od ogłoszenia i – zgodnie z uzasadnieniem – stanowi jedyny skuteczny instrument osiągnięcia zakładanych celów systemowych.

źródło: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Wniesione projekty ustaw, którym jeszcze nie został nadany numer druku, Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz niektórych innych ustaw, wnioskodawca: Rada Ministrów, data wpływu: 03.03.2026 r. (stan na 03.03.2026 r. - skierowany do opinii BL)