Projekt ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw oraz o zmianie ustawy Prawo wodne ma na celu zamknięcie procedury wykupu nieruchomości, która była prowadzona na podstawie ustawy powodziowej 3.0. Projekt dotyczy spraw wszczętych przez osoby poszkodowane, które złożyły kompletne wnioski o wykup nieruchomości do 1 października 2025 r. Nowe regulacje pozwolą sfinalizować wszczęte postępowania na dotychczas obowiązujących zasadach, bez potrzeby ponownego składania dokumentów.

Jedną z kluczowych zmian jest zwolnienie z obowiązku przedkładania świadectwa charakterystyki energetycznej przy sprzedaży nieruchomości wykupowanych przez państwo w trybie ustawy powodziowej 3.0. oraz w szczególnych przypadkach na podstawie ustawy Prawo wodne. Co do zasady, przy sprzedaży budynku, świadectwo energetyczne jest niezbędne, a notariusz ma obowiązek odnotować jego przekazanie, w przypadku braku - pouczyć o zagrożeniu karą grzywny. Jednak w przypadku zmienianych regulacji prawnych chodzi o nieruchomości, które zostały przeznaczone do rozbiórki, bądź już tej rozbiórki dokonano,wobec czego sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej byłoby niezasadne.

Projekt przewiduje także zwiększenie środków finansowych na dokończenie wykupów rozpoczętych w 2025 r. Do ustawowego terminu wpłynęło 114 kompletnych wniosków, a do końca grudnia ubiegłego roku wykupiono 76 nieruchomości o łącznej wartości blisko 76 mln zł. Z powodu wyczerpania limitu środków w wysokości 80 mln, 38 nieruchomości o wartości ponad 30 mln zł nie zostało wykupionych. Nowelizacja ma umożliwić ich nabycie bez konieczności ponownego uruchamiania procedur.

Pierwotne założenia finansowe opierały się na szacunkach dotyczących średnich cen rynkowych i liczby potencjalnych nieruchomości. W praktyce okazało się, że rzeczywiste wartości wskazane w operatach szacunkowych przewyższają wcześniejsze prognozy, co wynikało ze specyfiki konkretnych nieruchomości oraz skali zniszczeń.

Dodatkowo projekt zakłada przeznaczenie w 2026 r. dodatkowych 50 mln zł na wykupy realizowane w trybie art. 258a Prawa wodnego. Dotyczy to przypadków, w których odbudowa lub remont budynku są nieuzasadnione ze względu na stan techniczny i okoliczności lokalne. Rozwiązanie to ma zabezpieczyć potrzeby właścicieli nieruchomości, które nie zostały objęte wcześniejszym mechanizmem, a wymagają interwencji państwa.

Wprowadzono również przepisy przejściowe, które jednoznacznie przesądzają, że nowe regulacje znajdą zastosowanie do postępowań rozpoczętych w 2025 r., w szczególności na ich końcowym etapie, czyli przy składaniu ofert wykupu przez Wody Polskie. Uregulowano także sposób aktualizacji planów finansowych w związku ze zwiększeniem środków w trakcie roku budżetowego.

Projekt ma wejść w życie następnego dnia po ogłoszeniu, co pozwoli sprawnie zakończyć trwające procedury i zapewnić poszkodowanym szybkie sfinalizowanie sprzedaży nieruchomości.

źródło: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Wniesione projekty ustaw, RPW/4711/2026, data wpływu: 09.02.2026 r.