Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz ustawy o rachunkowości zakłada uproszczenie zasad świadczenia usług przez firmy audytorskie na rzecz jednostek zainteresowania publicznego. Głównym celem zmian jest ograniczenie nadmiernych obciążeń regulacyjnych i dostosowanie krajowych przepisów do standardów unijnych.
Kluczową zmianą jest uchylenie przepisu art. 136 ustawy o biegłych rewidentach, który wprowadzał, tzw. "białą listę" usług dozwolonych. W praktyce oznaczało, że to firmy audytorskie badające jednostki zainteresowania publicznego mogły świadczyć jedynie usługi enumeratywnie wymienione w ustawie. Po nowelizacji zastosowanie będzie mieć Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 537 / 2014, oparte na koncepcji "czarnej listy" - katalogu usług zakazanych. Pozostałe świadczenia będą dopuszczalne pod warunkiem nienaruszalności niezależności audytora.
W praktyce oznacza to większą elastyczność rynkową. Nadal zakazane pozostaną usługi podatkowe, prowadzenie ksiąg rachunkowych oraz udział w zarządzaniu badaną jednostką. Jednak czynności takie jak due diligence, weryfikacja wskaźników finansowych czy kontrola wydatków inwestycyjnych będą mogły być realizowane przez firmę audytorską badającą daną jednostkę. Warunkiem pozostaje bezwzględne zachowanie niezależności, nad którą czuwać mają komitety audytu oraz organy nadzorcze, w tym Polska Agencja Nadzoru Audytowego oraz Komisja Nadzoru Finansowego.
Projekt przewiduje także zmiany dostosowujące w ustawie o rachunkowości, w tym rezygnację z sankcji nieważności badania wyłącznie z powodu naruszenia uchylanego przepisu. Nowe regulacje mają znaleźć zastosowanie również do badań rozpoczętych i niezakończonych przed wejściem ustawy w życie, jako rozwiązanie korzystniejsze. Nowelizacja ma wejść w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia i – zgodnie z uzasadnieniem – pozostaje zgodna z prawem Unii Europejskiej oraz nie wymaga notyfikacji ani dodatkowych konsultacji na poziomie UE.
źródło: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Wniesione projekty ustaw, którym jeszcze nie został nadany numer druku, Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz ustawy o rachunkowości, wnioskodawca: Rada Ministrów, data wpływu: 25.02.2026 r. (stan na 25.02.2026 r. - skierowany do opinii BL)
