Rządowe Centrum Legislacji pracuje nad kolejną propozycją deregulacyjną, której celem jest uproszczenie i odciążenie przedsiębiorców w procesie ubiegania się o pomoc publiczną. Projekt ustawy oznaczony symbolem zakłada gruntowną zmianę podejścia do dokumentowania wsparcia udzielanego w formulede minimis.
Dotychczas przedsiębiorcy starający się o tego rodzaju pomoc
musieli każdorazowo przedkładać oświadczenia lub zaświadczenia potwierdzające,
jaki poziom wsparcia wykorzystali w poprzednich latach. Obowiązek ten ma swoje
źródło w regulacjach unijnych, które nakazują kontrolować, czy dany podmiot nie
przekracza dopuszczalnych limitów. Praktyka pokazuje jednak, że system oparty
na ręcznym dostarczaniu dokumentów generuje niepotrzebne obciążenia zarówno dla
wnioskodawców, jak i instytucji przyznających pomoc.
Projekt przewiduje odejście od tego modelu, ale pod jednym
kluczowym warunkiem – powstania centralnych rejestrów pomocy publicznej,
które pozwolą na automatyczną, bieżącą weryfikację historii wsparcia każdego
beneficjenta. Zgodnie z założeniami, weryfikacja limitów odbywałaby się bez
żadnego udziału przedsiębiorcy, a urzędy mogłyby uzyskać komplet danych
bezpośrednio z rejestru.
Nowe rozwiązanie opiera się na rozbudowie już istniejącej
infrastruktury informatycznej. W projekcie wskazano, że do roli centralnych
rejestrów zostaną wykorzystane funkcjonujące już bazy danych: SRPP,
obejmujący pomoc w sektorach rolnictwa i rybołówstwa, oraz SUDOP,
zawierający dane dotyczące pozostałych form wsparcia. Rejestry mają być
systematycznie zasilane informacjami ze sprawozdań przekazywanych drogą
elektroniczną przez wszystkie podmioty udzielające pomocy publicznej.
Kluczowym elementem reformy jest termin graniczny. Dane
dotyczące pomocy de minimis udzielonej w latach 2024–2026 mają zostać
przeniesione do rejestrów najpóźniej do 1 stycznia 2027 r. Dopiero po
tym etapie możliwe będzie całkowite odejście od obowiązku dostarczania
oświadczeń i zaświadczeń o wykorzystanej pomocy. Zmiany te wymagają nowelizacji
zarówno ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej z 30
kwietnia 2004 r., jak i szeregu innych aktów, w których takie obowiązki
dotychczas funkcjonowały.
Za przygotowanie projektu odpowiada Rządowe Centrum
Legislacji, a nadzór nad pracami pełni wiceprezes RCL, Monika Salamończyk.
Przedłożenie projektu Radzie Ministrów planowane jest na pierwszy kwartał
2026 r.
Jeżeli ustawa zostanie przyjęta w proponowanym kształcie,
będzie to jedna z kluczowych zmian od lat dotyczących udzielania pomocy
publicznej w Polsce. W praktyce oznacza to znaczące uproszczenie proceduralne –
przedsiębiorcy przestaną być obciążani dodatkowymi formalnościami, a
administracja zyska narzędzie umożliwiające znacznie sprawniejszą kontrolę
wykorzystania limitów wsparcia. Reforma wpisuje się w szerszy trend cyfryzacji
procedur oraz redukcji zbędnych obowiązków administracyjnych, który od kilku lat
konsekwentnie prowadzi do usprawnienia kontaktu obywateli i firm z instytucjami
publicznymi.